Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama: Bir Literatür Araştırması

Öz

Klasik kamu yönetimi anlayışı, 1980 yılı sonrasında yerini yeni kamu yönetimi anlayışına bırakmış ve yönetim uygulama alanlarından biri olan stratejik planlama modeli 2006 yılından itibaren Türkiye’de yasalaşarak yerel yönetimlerin işlerliğini artıran etkin bir yönetim aracı olmuştur. Bu tarihten itibaren yerel yönetimlerde stratejik planlama modelleri oluşturularak uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, bu alanda daha önce herhangi bir literatür araştırması yapılmadığı için yerel yönetimlerde stratejik planlama araştırmalarına genel bir bakış sunmak, yapılmış çalışmaları incelemek ve araştırmaların mevcut durumunu belirleyerek bilimsel çalışmalara katkı sağlamaktır. Bu bağlamda araştırmacılara, henüz araştırılmamış alanlara yönelmesini kolaylaştıracağı ve gelecekteki araştırmalar için yol gösterici olabileceği öngörülmektedir. Türkiye’de yerel yönetimlerde stratejik planlama ile ilgili yapılan araştırmalara ulaşabilmek için Google akademik arama motoru, YÖK tez tarama veri tabanı, ULAKBİM veri tabanı, TR Dizin ve DergiPark elektronik veri tabanlarında “yerel yönetimlerde stratejik planlama”, “belediyelerde stratejik planlama” ve “il özel idarelerinde stratejik planlama” başlıklı çalışmalar taranmış ve tarama sonucunda lisansüstü tez, makale, kitap bölümü gibi kaynaklar elde edilmiştir. Literatür taraması Ocak 2014 ile 2023 yıllarını kapsayan süreçte ve belirli kriterler çerçevesinde yapılmış ve 71 adet çalışmaya erişim sağlanmıştır. Değerlendirmeler sonucunda çalışmaların daha çok makale türünde olduğu tespit edilmiştir. Yine çalışmalar yıllara göre değerlendirildiğinde en fazla çalışmanın 2019 yılında yayınlandığı görülmüştür. Bununla beraber literatür incelemesi sonucu yapılan çalışmaların akademik alanlarının ağırlıklı olarak kamu yönetimi alanında yoğunlaştığı, en çok nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapıldığı bulgusuna varılmıştır. Araştırma sonucunda, yerel yönetimlerde stratejik planlama konulu çalışmalarının niceliksel olarak yetersiz kaldığı görülmektedir. İleriki yıllarda daha çok çalışmanın literatüre kazandırılabilmesi üniversiteler ile yerel yönetimlerin iş birliğinde mümkün olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yerel Yönetimler
• Stratejik Planlama
• Literatür Araştırması

Strategic Planning in Local Governments: A Literature Research

Öz

The classical public administration approach was replaced by the new public administration approach after 1980 and the strategic planning model, which is one of the management application areas has become law in Turkey since 2006 and has become an effective administration tool that increases the functionality of local governments. Since of this date, strategic planning models have been created and implemented in local governments. The aim of this study is to provide an overview of strategic planning research in local governments to examine the studies that have been done and to contribute to scientific studies by determining the current status of the researchs as no literature research has been conducted in this field before. In this context, it is anticipated that it will make it easier for researchers to focus on areas that have not yet been researched and may provide guidance for future research. In order to access research on strategic planning in local governments in Turkey, Google academic search engine, YÖK thesis scanning database, ULAKBİM database, TR Dizin and DergiPark electronic databases search for "strategic planning in local governments", "strategic planning in municipalities" and "strategic planning in province private administrations" were studies titled scanned and as a result of the scanning, resources such as postgraduate theses, articles and book chapters were obtained. In the study, a literature review was conducted in the period between January 2014 and 2023 within certain criteria and 71studies were accessed. As a result of the evaluations, it was determined that the studies were mostly in the article type. Again, when the studies were evaluated by years, it was seen that the most studies were published in 2019. Therewithal, as a result of the literature review, it was found that the academic fields of the studies were mainly concentrated in the field of public administration, and that most of the studies were conducted using qualitative research method. As a result of the research, it is seen that studies on strategic planning in local governments are quantitatively insufficient. It is thought that it will be possible to bring more studies to the literature in the future with the cooperation of universities and local governments.

Anahtar Kelimeler

• Local Governments, Strategic Planning, Literature Research,

Kaynakça

1. Akçakaya, O. (2016). Stratejik Yönetim Yaklaşımı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Stratejik Planları Üzerine Bir İnceleme. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
2. Akman, Ç., ve Özaslan, A. (2018). Türkiye’de Stratejik Planlama: Büyükşehir Belediyelerinin Stratejik Planları Ne Söylüyor?. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(14), 55-90.
3. Akpınar, B. (2018). Hukuki Boyutlarıyla Belediyelerde Stratejik Planlama ve Bağcılar Belediyesi Örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
4. Aktürk, N. (2018). Yerel Yönetimlerde Stratejik Plan Uygulamaları Kadıköy-Kartal-Pendik-Şişli Belediyeleri Üzerine Karşılaştırmalı Analiz. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
5. Akyüz, D., ve Başaran, İ. (2023). Belediyelerin Stratejik Planında Afet Yönetimi: Manisa Büyükşehir Belediyesi Üzerine Bir İnceleme. Ases II. Uluslararası Afet Kongresi, 26-27 Ağustos 2023. Ases Yayıncılık. Kahramanmaraş. 58-70.
6. Alan, M. (2020). Yerel Yönetim Reformu Sonrası Yerel Yönetim Mali Tablo Verilerinin Analizi ile Yönetim Karar ve Stratejik Planlara Etkileri: Bursa Uygulamaları. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
7. Arıkan, G. (2016). Belediyelerde Stratejik Planlama Süreci: Londra ve İstanbul Büyükşehir Belediyelerinin Karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
8. Aşgın, S. (2006). Ülkemizde Stratejik Planlama Kavramının Gelişmesi. Türk İdare Dergisi, 451, 7-20.

9. Atalı, L. (2015). Büyükşehir Belediyeleri Stratejik Planlarında Spor ile İlgili Amaç ve Hedeflerin Analizi. Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri, 10(1), 48-56.
10. Ayaz, Ç.E. (2021). Türkiye'de Büyükşehir Belediyelerinin Çevre Yönetimi ile İlgili Stratejik Plan Hedeflerine Ulaşma Düzeylerinin Yıllık Faaliyet Raporları Aracılığıyla İzlenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Doktora Tezi.
11. Bahçacıoğlu, S. (2018). Stratejik Planlama ve Kastamonu Belediyesi Stratejik Planı Üzerine İnceleme. Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
12. Bakan, R. (2015). Belediyelerde Stratejik Planlamanın Kamu Hizmetlerine Etkisi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
13. Balcı, A. (2021). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem, Teknik ve İlkeler, Ankara: PegemA Yayınları.
14. Balcıoğlu, E. (2021). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama Süreci ve Balanced Scorecard Uygulaması İBB Örneği. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
15. Barca, M., ve Hiziroğlu, M. (2009). 2000’li Yıllarda Türkiye’de Stratejik Yönetim Alanının Entellektüel Yapısı. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(1), 113-148.
16. Başaran, S. (2020). Belediyelerde Stratejik Planlamanın Uygulanışında Karşılaşılan Güçlükler ve Çözüm Önerileri. İstanbul Rumeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
17. Baykan, B. G., ve Özer, Y. B. (2016). Belediyelerin Stratejik Planlarında Çevre: İstanbul Ölçeğinde Bir Değerlendirme. Strategic Public Management Journal, 2(4), 95-102.
18. Bektaş, E. (2022). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama: Karabük İl Özel İdaresi Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
19. Berber, M. (2019). Büyükşehir Belediyelerinde Stratejik Planlama Örgütsel Öğrenme Etkinlik İlişkisi Kayseri Büyükşehir Belediyesi Örnek Olay Çalışması. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
20. Berry, M., Inge, B. A., Gross, J. P., Colston, J., and Bowers, A. M. (2018). Planning for Diversity: The Inclusion of Diversity Goals in Postsecondary Statewide Strategic Plan. Higher Education Politics & Economics, 4(1), 262-280.
21. Bowen, G. A. (2009). Document Analysis as a Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
22. Bryson, J. M. (1988). A Strategic Planning Process for Public and Non-Profit Organizations. Long Range Planning, 21(1), 73-81.
23. Bryson, J. M., Crosby, B. C., and Bryson, J. K. (2009). Understanding Strategic Planning and the Formulation and Implementation of Strategic Plans as a Way of Knowing: The Contributions of Actor-Network Theory. International Public Management Journal, 12(2), 172-207.
24. Bryson, J. M., Edwards, L. H., and Van Slyke, D. M. (2018). Getting Strategic About Strategic Planning Research. Public Management Review, 20(3), 317-339.
25. Bryson, J., and George, B. (2020). Strategic Management in Public Administration. In Oxford Research Encyclopedia of Politics. Edited by B. G. Peters and I. Thynne, 1-26.
26. Candy, V., & Gordon, J. (2011). The Historical Development of Strategic Planning Theories. International Journal of Management & Information Systems (IJMIS), 15(4), 71-90.
27. Coşkun, B., ve Almalı, V. (2020). Belediyeler ve Stratejik Planlama: Van ve Muğla Büyükşehir Belediyelerinin 2015-2019 Yılları Stratejik Planlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Strategic Public Management Journal, 6(11), 15-32.
28. Çınar, S. (2023). Belediyelerde Stratejik Planlama Sürecinde Katılımcılığın Önemi: Süleymanpaşa Belediyesi Örneği. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
29. Demirel Değirmenci, S., ve Tekin, N. (2022). Stratejik Planlama Sürecinde Paydaş Analizi ve Katılımcılık Boyutu Çorum Belediyesi Örneği. Toplum ve Kültür Araştırmaları Dergisi, (10), 160-184.
30. Denhardt, R. B. (1985). Strategic Planning in State and Local Government. State & Local Government Review, 174-179.
31. Derelioğlu, S. (2014). Belediyelerde Stratejik Planlama: Manisa Örneği. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
32. Doğar, Y. (2019). İl Merkez İlçe Belediyelerinin Stratejik Planlarında Spor. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 14-23.
33. Dölkeleş, T. (2019). Değişen Yönetim Anlayışı, Stratejik Yönetim ve Stratejik Planlama: Zonguldak Belediyesi Üzerine Bir Araştırma. Türk Hava Kurumu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
34. Duman, N. (2015). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama: Esenler Belediyesi Örneği (2010-2014 Yılları). İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
35. Durmuş Özdemir, E. (2019). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlardaki Değişimin Kaynaklar Açısından İncelenmesi: Antalya Büyükşehir Belediyesi Örneği. EKEV Akademi Dergisi, (77), 91-104.
36. Elbanna, S., Andrews, R., and Pollanen, R. (2016). Strategic Planning and Implementation Success in Public Service Organizations: Evidence from Canada. Public Management Review, 18(7), 1017-1042.
37. Engin, R. (2022). Türkiye'de Belediyelerin Stratejik Planlarında Yer Alan GZFT Analizlerinin Değerlendirilmesi: Büyükşehir ve İl Belediyelerinde Karşılaştırmalı Bir Analiz. Kalite ve Strateji Yönetimi Dergisi, 2(2), 97-126.
38. Erbaş, M. S. (2023). Londra, New York, İstanbul ve Ankara Büyükşehir Belediyeleri Stratejik Planlarının Birleşmiş Milletlerin Şehirlerde Planlama Yaklaşımı ile Birlikte Değerlendirilmesi. Ombudsman Akademik, 9(18), 165-211.
39. Eren, E., ve Özdemirci, A. (2018). Stratejik Yönetim ve İşletme Politikası. İstanbul: Beta Basım Yayın.
40. Eryiğit, B. H. (2022). Pandeminin Türkiye Belediyeciliğinin Stratejik Planlama Anlayışına Öğrettikleri: Stratejik Yönetim Okullarının Savunuları Üzerinden Mukayeseli Bir Değerlendirme. A. Mengi (Ed.) Pandemi Sürecinde Dirençli Şehirler, (s. 143-164). Kocaeli: Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı.
41. Genç, F. N. (2009). Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (23), 201-212.
42. George, B., Walker, R. M., and Monster, J. (2019). Does Strategic Planning Improve Organizational Performance? A Meta‐Analysis. Public Administration Review, 79(6), 810-819.
43. Görgün, A. (2017). Büyükşehir Belediyelerindeki Stratejik Planların DPT Kılavuzundaki Kriterlere Uygunluğunun İncelenmesi: Çukurova Bölgesi Örneği. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
44. Gözlükaya, T. (2020). Ege Bölgesi İl ve Büyükşehir Belediyelerinde Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme İlişkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
45. Guyadeen, D., Henstra, D., Kaup, S., and Wright, G. (2023). Evaluating the Quality of Municipal Strategic Plans. Evaluation and Program Planning, 96, 102186.
46. Güldüler, E. S. (2022). Yerel Yönetimlerde Stratejik Yönetim Değişimi: Stratejik Planlar Kapsamında Bir Puanlama Modeli. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(26), 1129-1153.
47. Güler, M., ve Karanuh, Z. D. (2018). Kentsel Yaşam Kalitesinin Belirleyicisi Olarak Belediye Hizmetleri ve Stratejik Planlar. Küreselleşme Sürecinde Yerel Hizmet Yerel Siyaset, 285-310.
48. Günay, A. (2021). Short-Term Impact of COVID-19 Pandemic on The Global and Turkish Scientific Publications Performance. Journal of Advanced Education Studies, 3(2), 144-152.
49. Gürbüz, K. (2018). Belediyelerin Stratejik Planlarının Stratejik Planlama Kılavuzuna Uygunluk Açısından Karşılaştırmalı Analizi, Akademia Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı-1, 2018, 111-119
50. Haraç, S. (2015). Belediyelerde Stratejik Planlama Süreci: Çorlu Belediyesi Stratejik Planları Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme. Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
51. Iglesias, Á. (2015). Making Strategic Planning Work in Local Government: An Empirical Study of Success and Failure. Strategic Public Management Journal (SPMJ), Issue1, 40-55.
52. İşbilen, S.(2018). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama: Yozgat Belediyeleri Örneğinin İncelenmesi. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
53. İşler, O. (2019). Avrupa Birliği Uyum Sürecinde Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama Çalışmaları: Esenler Belediyesi Örneği. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
54. Johnsen, Å. (2016). Strategic Planning and Management in Local Government in Norway: Status after Three Decades. Scandinavian Political Studies, 39(4), 333-365.
55. Kaplan, M. (2019). Belediyelerde Stratejik Planlama Uygulamaları Üzerine Bir Araştırma “Küçükçekmece Belediyesi Örneği”. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
56. Karatepe, S., Banazılı, A. M., ve Ozan, M. S. (2019). Büyükşehir Belediyelerinin Stratejik Planlarında Girişimcilik Yaklaşımı: Muğla ve Bursa Büyükşehir Belediyeleri Üzerinden Karşılaştırmalı Bir İnceleme. İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 51-59.
57. Karğın Çakar, Ö. (2019). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama Sürecinin Kurum Performansına Etkisi. Altınbaş Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
58. Kaşıkırık, A. (2023). Stratejik Planlarda Kadınlar: Büyükşehir Belediyelerinin 2020-2024 Stratejik Planlarında Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin İzini Sürmek. Anadolu Strateji Dergisi, 5(1), 125-159.
59. Kaya, H., ve Yaylı, H. (2023). Belediyelerin Kentsel Dirençlilik Algısını Stratejik Planlardan Okumak: TR71 Bölgesi Örneği. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(2), 376-385.
60. Khalafova, M. (2019). Azerbaycan Yerel Yönetim Sisteminde Stratejik Planlama Modelinin Hukuki Uygulanabilirliği: Türkiye Örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
61. Kılıç, Ö. (2018). Stratejik Planlama Süreci ve Edirne Belediyesi 2015-2019 Stratejik Planı Değerlendirmesi. Meriç Uluslararası Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Dergisi, 2(3), 1-24.
62. Klijn, E. H., and Koppenjan, J. (2020). Debate: Strategic Planning after the Governance Revolution. Public Money & Management, 40(4), 260-261.
63. Korkın, E., ve Öztop, S. (2022). Büyükşehir Belediyeleri Stratejik Planlarında Afet Yönetimi. Medeniyet Araştırmaları Dergisi, 7(1), 61-75.
64. Kools, M., and George, B. (2020). Debate: The Learning Organization: A Key Construct Linking Strategic Planning and Strategic Management. Public Money & Management, 40(4), 262-264. Korlu, R. K. Belediyelerde Stratejik Planların Başarısında Örgüt Kültürünün Önemi. In International Marmara Social Sciences Congress (Autumn 2020), 4–5 December 2020. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli. 406-412. Kömürcüoğlu, E. (2019). Yerel Yönetimlerde Türkiye’nin Modernleşmesi ve Stratejik Planlama. Turkish Studies - Economics, Finance, Politics. 14(3), 869-881
65. Kurt, A. (2017). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama Sürecinde Karşılaşılan Yönetsel ve Kültürel Sorunlar: Bursa İli Örneği. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi.
66. Künter, B., ve Özkiraz, A. (2020). Stratejik Planlama: Tokat İl Özel İdaresi Örneği. 5. İKSAD Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, 13-15 Mart 2020, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tokat. 20-37.
67. Lamba, M., Altunok, M., ve Kerman, U. (2015). Büyükşehir Belediyelerinde Stratejik Planlama Anlayışı Çerçevesinde Kurumsal Kabiliyet ve Kapasite. Çağdaş Yerel Yönetimler. Cilt-24, Sayı-4, s.95-118.
68. Maliye Bakanlığı (2006). Maliye Bakanlığı 2008–2012 Stratejik Plan Çalışması Temel Bilgilendirme Belgesi. Ankara.
69. Muslu, T. (2014). Belediyelerde Stratejik Planlama ve Ümraniye Belediyesi Örneği Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
70. Mintzberg, H., Ahlstrand, B., and Lampel, J. B. (2009). Strategy Safari. Pearson UK.
71. Mulgan, G. (2009). The Art of Public Strategy: Mobilizing Power and Knowledge for The Common Good, Oxford University Press on Demand.
72. Narinoğlu, A. (2007). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama ve Uygulama, İstanbul: Mart Matbaacılık.
73. Özçubuk, İ. E. (2019). Örgüt Kültürü-Stratejik Planlama İlişkisinin Yerel Yönetimlerde İncelenmesi: Kahramankazan Belediyesi Örneği. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
74. Özen, A., Atılgan Yaşa, A., ve Demirhan, H. (2016). Katılımcı Bütçeleme Anlayışı Çerçevesinde İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2015-2019 Stratejik Planının Değerlendirilmesi. Electronic Journal of Social Sciences, 15(59).
75. Paylı, M. (2017). Örgüt Kültürü ve Stratejik Planlama Süreci; Karaman Belediyesinde Bir Uygulama. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
76. Rüzgar, N. (2020). Belediye Çalışanlarının Stratejik Planlamaya İlişkin Tutumları: Bursa Yıldırım Belediyesi Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(4), 3702-3713.
77. Sağlık, Ö. (2015). İstanbul’daki İlçe Belediyelerinin Stratejik Planları ile Performans Programlarında Bilgi ve Belge Odaklı Hizmetlerin Yeri. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
78. Sağlık, Ö. (2016). Bursa Büyükşehir Belediyesinin Stratejik Planları ile Performans Programlarında Bilgi ve Belge Odaklı Hizmetlerin Yeri (2010-2014).
79. SBB (2019). Belediyeler İçin Stratejik Planlama Kılavuzu, Ankara. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı
80. SBB (2021). Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu, Sürüm 3.1, Ankara. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı
81. SBB (2023). Yürürlükteki Stratejik Planlar (6 Şubat 2023). T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. Erişim: 26 Eylül 2023 http://www.sp.gov.tr/tr/stratejik-plan/g/be/kurum/Belediyeler/order/kurum
82. Sezer, Ö., ve Kırnapçı, A. (2018). Belediyelerde Stratejik Planlamanın Bir Unsuru Olarak Performans Denetimi: Zonguldak Belediyesi Stratejik Planları Üzerine Bir Değerlendirme. Ekonomi Maliye İşletme Dergisi, 1(2), 54-78.
83. Songür, N. (2015). Türk Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama ve Uygulamalara İlişkin Genel Bir Değerlendirme. Strategic Public Management Journal, 1(1), 56-78.
84. Şevik, N. (2016). Belediyelerde Stratejik Planlama Sürecinde Karşılaşılan Sorunlar Üzerine Bir Araştırma: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Örneği. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, 5(9), 37-54.
85. Şahin İpek, E. A., ve Akman, Ç. (2019). Son Dönemde Yapılan Değişiklikler Çerçevesinde Belediyelerde Stratejik Planlama Süreci. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 2(2), 359-373.
86. Taş, İ. E., Çiçek, Y., ve Koçar, H. (2016). Büyükşehir Belediyelerinde Stratejik Plan Analizi: Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Örneği. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(2), 57-76
87. Tekeli, İ. (1993). Türkiye'de Yerel Yönetim Sisteminin Geliştirilmesi, Ankara: Kent Basımevi.
88. Tekin, L. (2018). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama: İstanbul Avrupa Yakası İlçe Belediyeleri Örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
89. Tombul, S. (2017). Stratejik Planın, Yatırım Programları ile İlişkisi ve Üst Politika Belgeleriyle Uyumu: İSKİ Üzerine Bir İnceleme. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
90. Toprak, D. (2016). Kamu İdarelerinde Cinsiyete Duyarlı Stratejik Planlama ve Bütçeleme: Isparta İl Özel İdaresi Örneği. Journal of Suleyman Demirel University Institute of Social Sciences, 29(4).
91. TÜİK. (2023). 2022 yılı İllere Göre İl/İlçe Merkezi Belde/Köy Nüfusu ve Yıllık Nüfus Artış Hızı. Erişim: 18 Eylül 2023 https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=49685
92. Usul, C. (2020). Belediyelerde Stratejik Planlamada Symbiocity Yaklaşımı. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 2(2), 32-39.
93. Yakut İpekoğlu, H. (2019). Stratejik Planlama Etkililiği Üzerine Bir Araştırma: Ankara Belediyeleri Örneği. S. E. Dinçer (Ed. vd.), Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Alanında Araştırma ve Değerlendirmeler, (s. 149-178). Ankara: Gece Akademi Yayınevi.
94. Yaşa Solmaz, E. (2015). Belediyelerde Stratejik Planlamanın Toplam Kalite Yönetimine Etkisi: Tavşanlı Belediyesi Örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
95. Yazır, A. (2015). Belediyelerde Stratejik Planlama: Marmara Bölgesi İl Belediyeleri Analizi. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
96. Yıldırım, E. (2019). Stratejik Planlama Süreci: Sultangazi Belediyesi 2010-2014 ve 2015-2019 Stratejik Planlarının Karşılaştırmalı İncelenmesi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
97. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2021). Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
98. Yıldız, M., Ş. (2020). Stratejik Yönetim Düşüncesinin Yerel Yönetimlerde Uygulanması ve Stratejik Planlara Yansıması: Van Büyükşehir Belediyesi ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Karşılaştırması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
99. Yıldız, R. (2014). Belediyelerde Stratejik Planlamanın Uygulanabilirliği: Fatih Belediyesi Örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
100. Yılmaz, H. H., ve Erkan, V. (2014). Belediyelerde Stratejik Planlama: Yaşanan Deneyimin Belirleyiciliğinde Önümüzdeki Döneme İlişkin Öneriler. Türkiye Belediyeler Birliği Dergisi, S, 789, 58-69.
101. Yolcu, F., S. (2018). Yerel Yönetimlerde Stratejik Planlama: Malatya Büyükşehir Belediyesi Üzerinden Bir İnceleme. İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi.
102. YPK. (2003). 2004 Yılı Programı ve Mali Yılı Bütçesi Makro Çerçeve Kararı, Karar No: 2003/14, Yüksek Planlama Kurulu.