Kamu Çalışanlarının Yengeç Sepeti Sendromu Hakkındaki Görüşleri: Nitel Bir Araştırma

Öz

“Ben yapamıyorsam sen de yapamazsın” anlayışına hâkim bir ideoloji olan “yengeç sepeti” olgusu kendisinden daha iyisini yapanları devirmeye çalışan bireyin davranışlarını ifade etmektedir. Yengeç sepeti sendromu toplu olarak bir arada olan bireylerin ve özellikle çalışma yaşamında bir arada olan çalışanların arasında sıklıkla görülebilecek bir olgudur. Yengeç sepeti sendromunun derinlemesine incelenmesi için bu araştırma planlanmıştır. Bu araştırma, kamu kurumlarında çalışan bireylerin yengeç sepeti sendromu hakkındaki görüşlerini belirlemek, sendromun nedenleri, sonuçları ve bu süreci yönetebilmek için öneriler geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma desenin benimsendiği bu araştırmada olgu bilim deseni kullanılmış olup konuyla ilgili olarak araştırmaya katılmayı kabul eden 17 kamu çalışanı ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek bir kamu kurumu seçilmemiş olup farklı kamu kurumlarından ölçüt ve kartopu amaçlı örnekleme yöntemi benimsenerek araştırmaya katılım gösterenlerin görüşleri açık kodlama yapılarak tümevarımsal yöntem doğrultusunda kategorilere ayrılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kamu çalışanları açısından yengeç sepeti sendromu nedenleri, ortaya çıkış türleri, sonuçları ve yengeç sepeti sendromundan korunmaya dair öneriler ortaya konulmuştur. Kamu çalışanlarının görüşlerine göre kıskançlık, dedikodu, bencillik, kapalı iletişim gibi sorunlar başta olmak üzere yengeç sepeti sendromunun genel olarak yaygın olduğu, bu nedenle çalışanların kurumlarda arkadaşlık ilişkilerinden uzaklaştığı, fakat devlet memuru olmaları sebebiyle mevcut işlerinden ayrılmak istemediklerini belirtmişlerdir. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda özellikle terfi imkânı olan kuruluşlarda yengeç sepeti sendromunun sıklıkla görüldüğü görülmüştür. Yengeç sepeti sendromu çerçevesindeki davranışların azaltılması için kuruluşların çalışmalar yapması önerilebilir. Bunun yanı sıra çalışanları psikolojik olarak rahatlatma açısından çalışma yaşamının profesyonel bir ortam olduğu ve işbirliğinin önemi vurgulanmalıdır. Yengeç sepeti sendromunun öncülleri ve ardıllarının net bir şekilde ortaya konulabilmesi açısından uygulamalı araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yengeç Sepeti Sendromu
• Kamu Çalışanları
• Nitel Araştırma
• Örgütsel Davranış
• Önyargı

Views of Public Employees on the Crab Barrel Syndrome: A Qualitative Study

Öz

The phenomenon known as the “crab barrel” mentality, characterized by the ideology of “If I can't do it, neither can you,” reflects the behavior of individuals attempting to undermine those who excel beyond them. The crab barrel syndrome is a commonly observed phenomenon, especially among individuals working together, particularly in the context of professional life. This research is designed to delve into the depths of the crab barrel syndrome. The purpose of this study is to determine the views of individuals working in public institutions regarding the crab barrel syndrome, identify its causes and consequences, and develop recommendations for managing this process. A qualitative research design was adopted for this study, utilizing the case study method, and in-depth interviews were conducted through a semi-structured interview form with 17 public employees who volunteered to participate in the research. The research did not select a single public institution; instead, a criterion and snowball sampling method was adopted, and participants' views were categorized through open coding in line with the inductive method. According to the findings obtained from the research, the causes, types of emergence, consequences, and recommendations for preventing the crab barrel syndrome from the perspective of public employees were outlined. According to the opinions of public employees, issues such as jealousy, gossip, selfishness, and closed communication are prevalent in the crab barrel syndrome. As a result, employees tend to distance themselves from friendship relationships in organizations. However, they express reluctance to leave their current jobs due to being civil servants. The research findings suggest that the crab barrel syndrome is frequently observed in organizations with promotion opportunities, emphasizing the need for organizations to take action to reduce such behavior. In addition, it is recommended that organizations conduct efforts to alleviate the psychological burden on employees by emphasizing the professionalism of the work environment and the importance of collaboration. To clearly identify the precursors and consequences of the crab barrel syndrome, practical research studies are suggested.

Anahtar Kelimeler

• Crab in Barrel Syndrome
• Public Employees
• Qualitative Research
• Organizational Behavior
• Prejudice

Kaynakça

1. Ağralı Ermiş, S. ve Akyol, G. (2023). The relationship of academicians’ levels of crabs in a barrel syndrome and their organizational justice. Mediterranean Journal of Sport Science, 62(2), 476-496.
2. Akhtar, S. (1989). Narcissistic personality disorder: Descriptive features and differential diagnosis. Psychiatric Clinics of North America, 12(3), 505-529.
3. Altan, A. ve Filizöz, B. (2023). Yengeç sepeti sendromu. B. Hırlak (Ed.), Örgütsel Davranış Kavramlar ve Araştırmalar-II içinde, (s.67-100). Gaziantep: Özgür Yayınları.
4. Ariani, D. W. (2013). The Relationship between employee engagement, organizational citizenship behavior, and counterproductive work behavior. International Journal of Business Administration, 4(2), 46-56.
5. Aydın, Z. ve Oğuzhan, G. (2019). The “crabs in a bucket” mentality in healtcare personnel: A phenomenological study. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 618-630.
6. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
7. Bulloch, H. (2013). Concerning constructions of self and other: auto-racismand imagining Amerika in the christian philippines. Anthropological Forum, 23(3), 221-241.
8. Caples, C. (2016). Does the Crabs in bucket syndrome still exist? https://medium.com/@CEOCaples/does-the-crabs-ina-bucket-syndrome-still-exist-written-by-derrick-ceo-caples-4b823b2297ff adresinden 28.02.2024 tarihinde alındı.

9. Çavuş, B. (2021). Resmi ve özel liselerde “yengeç sepeti” olgusu. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
10. DeGury, J. (2005). Post traumatic slave syndrome: America’s legacy of enduring injury and healing. Portland: Joy DeGruy Publications Inc.
11. Fettahlıoğlu, Ö. ve Alkış Dedeoğlu, A. (2021). Yengeç sepeti sendromu ve ölçek geliştirme çalışması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(77), 1224-1235.
12. Griffin, R. W. ve O’Leary-Kelly, A. M. (Eds.). (2004). The dark side of organizational behavior. San Francisco: Jossey-Bass.
13. Kanten, P., Yeşiltaş, M. ve Arslan, R. (2015). Kişiliğin karanlık yönünün üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde psikolojik sözleşmenin düzenleyici rolü. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 29(2), 365-391.
14. Martinko, M. J., Gundlach, M.J. ve Douglas, S.C. (2002). Toward an integrative theory of counterproductive workplace behavior: A casual reasoning perspective. International Journal of Selection and Assessment, 10(1/2), 36-50.
15. Michelson, G. ve Mouly, S. (2004). Do loose lips sink ships?: The meaning, antecedents and consequences of rumour and gossip in organisations. Corporate Communications: An International Journal, 9(3), 189-201.
16. Owen, D., ve Davidson, J. (2009). Hubris syndrome: An acquired personality disorder? A study of US Presidents and UK Prime Ministers over the last 100 years. Brain: A Journal of Neurology, 132(5), 1396-1406. https://doi.org/10.1093/brain/awp008.
17. Özdemir, S. (2021). Kıskançlık olgusu ve akademik örgütlere yansıması. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 12(30), 652-676.
18. Özdemir, Y. ve Üzüm, B. (2019). Yengeç sendromu. E. Kaygın, ve G. Kosa (Ed.), Olumsuz Boyutlarıyla Örgütsel Davranış içinde (s.125-138). Konya: Eğitim Yayınevi.
19. Özkan, O. S., Üzüm, B. ve Gülbahar, Y. (2022). Reflection of crab syndrome on innovative behaviors: mediator role of perceived organizational support and an application in information technologies enterprises. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 23(2), 329-343.
20. Padem, H., Göksu, A. ve Konaklı, Z. (2012). Araştırma yöntemleri. Üsküp: IBU publication. Perry, K. (2009). Kicking the bucket: It’s all about living. Educational Perspectives, 45(1/2), 7-16.
21. Soubhari, T. ve Kumar, Y. (2014). The crab-bucket effect and its impact on job stress-an exploratory study with reference to autonomous colleges. International Journal on Recent and Innovation Trends İn Computing And Communication, 2(10), 3022-3027.
22. Şahin, M. (2019). Korku, kaygı ve kaygı (anksiyete) bozuklukları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 6(10), 117-135.
23. Turan, M. F. (2023). Yengeç sendromu: “Sosyal kimlik teorisi” ve Hofstede’nin “kültür boyutları teorisiyle” açıklanabilir mi? üniversite örneği. Journal of Organizational Behavior Studies, 3(1), 1-24.
24. Ünalan, Y. (2023). Bireysel ve örgütsel açıdan ortaokullarda yengeç sepeti sendromu: Bir karma yöntem çalışması. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
25. Üzüm, B. ve Özdemir, Y. (2020). Yengeç sendromu “ben yapamazsam sen de yapamazsın”: Ölçek geliştirme çalışması. Örgütsel Davranış Araştırmaları Dergisi, 5(2), 241-252.
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. Baskı). Ankara: Seçkin.
27. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Baskı). Ankara: Seçkin.
28. Yıldız, A. N., Kaya, M. ve Bilir, N. (2011). İşyerinde şiddet. Türk-İş Yayınları. Ankara.
29. Yılmaz, T. (2023). Yengeç sepeti sendromunun özellikleri, sebepleri ve eğitim kurumlarında görülen etkileri. F. Kayalar (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Öncü ve Çağdaş Çalışmalar içinde (s.255-272). İzmir: Duvar Yayınları.