SAĞLIK KURUMU ÇALIŞANLARININ DUYGUSAL ZEKA DURUMUNUN MOTİVASYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ÖZEL HASTANELER ÖRNEĞİ

Öz

21. yüzyılda değişen ve gelişen koşullarla beraber yönetim anlayışı da değişikliğe uğramıştır. Klasik yönetimdeki gibi çalışanları sıkı bir denetim ile çalıştıran, onların makine gibi eksiksiz çalışmasını bekleyen anlayış, çalışanların da duygu ve düşüncelerini göz önünde bulunduran insan odaklı bir anlayışa yerini bırakmıştır. İnsan odaklı olunmasının neticesinde duygusal zekanın iş yaşamındaki önemi anlaşılmaya başlanmıştır. Özellikle sağlık kuruluşları gibi emek yoğun kuruluşlarda empati, anlayış, motivasyon gibi insani duyguları gözetmek önem arz etmektedir. Artık çalışanların sadece işlerini yapmaları beklenmemekte, aynı zamanda hem kendilerinin hem de birbirlerinin duygu ve düşüncelerini göz önünde bulundurularak daha insan odaklı bir liderlik anlayışı benimsenmektedir. Bu değişim, özellikle sağlık kuruluşları gibi emek yoğun sektörlerde daha belirgin hale gelmiştir. Sağlık kurumlarında, çalışanların duygusal durumları ve motivasyonları, kaliteli hizmet sunumunda kritik bir rol oynamaktadır. Bu amaçla, araştırmamız İstanbul'da bulunan çeşitli özel hastanelerde görev yapan 218 sağlık çalışanı ile yapılmış olup, katılımcıların duygusal zeka seviyelerini ölçmek için ‘’Duygusal Zeka Ölçeği’’, ve katılımcıların motivasyonunu ölçmek için ‘’İş Motivasyonu Ölçeği ‘’kullanılmıştır. Duygusal zekanın alt boyutları olan duygusal farkındalık, duygusal kolaylaştırma ve duygusal düzenlemenin yani çalışanların duygusal zeka durumunun, içsel ve dışsal motivasyonlarına etkisini incelemektedir. Araştırma sonuçlarına göre, duygusal zeka ile sağlık kurumlarındaki çalışanların motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Duygusal farkındalık, duygusal kolaylaştırma ve duygusal düzenleme gibi alt boyutlar, çalışanların hem içsel hem de dışsal motivasyonlarını olumlu yönde etkilemektedir. Bu bulgular, iş dünyasında duygusal zekanın işlevselliğini vurgulayarak, yöneticilerin ve çalışanların bu konuda gelişim sağlamalarının motivasyonlarını artırmada önemli bir araç olabileceğini göstermektedir. Duygusal zekanın, iş yaşamındaki başarı ve performansın yanı sıra çalışanların memnuniyeti üzerinde de belirgin bir etkisi olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Duygusal zeka
• sağlık kurumlarında yönetim
• motivasyon

THE EMOTIONAL INTELLIGENCE LEVEL OF MANAGERS IN HEALTH INSTITUTIONS ON THE MOTIVATION OF EMPLOYEES: PRIVATE HOSPITALS EXAMPLE

Öz

In the 21st century, with changing and evolving conditions, the understanding of management has also shifted. The classical approach, where employees were strictly supervised and expected to work like machines, has been replaced by a more human-centered approach that considers employees' feelings and thoughts. As a result, the importance of emotional intelligence in the workplace has gained recognition. Particularly in labor-intensive sectors such as healthcare institutions, considering human emotions like empathy, understanding, and motivation has become crucial. Employees are no longer just expected to perform tasks but are instead led by a more human-oriented leadership style that takes into account their own and others' emotions. This shift is especially prominent in healthcare organizations, where the emotional state and motivation of employees are critical for providing high-quality service. Our research was conducted with 218 healthcare workers employed in various private hospitals in Istanbul. To assess participants' emotional intelligence levels, we used the "Emotional Intelligence Scale," and to measure their motivation, we applied the "Work Motivation Scale." The study examines how the sub-dimensions of emotional intelligence, including emotional awareness, emotional facilitation, and emotional regulation, influence both intrinsic and extrinsic motivation. According to the results, there is a significant relationship between emotional intelligence and employee motivation in healthcare institutions. Sub-dimensions such as emotional awareness, facilitation, and regulation positively impact both intrinsic and extrinsic motivation. These findings suggest that emphasizing the role of emotional intelligence in the workplace and developing both managers and employees in this area can be an essential tool for increasing motivation. Emotional intelligence significantly affects employee satisfaction, success, and performance in the workplace.

Anahtar Kelimeler

• Emotional intelligence
• management in healthcare institutions
• motivation

Kaynakça

1. Al-Ruzzieh, M. A. ve Ayaad, O. (2021). Impact of Nurses' Emotional Intelligence on the Implementation of a Professional Practice Model in Cancer Care. British Journal of Nursing, 30(19), 1110-1116.
2. Alzoubi, H. M., ve Aziz, R. (2021). Does Emotional Intelligence Contribute to Quality of Strategic Decisions? The Mediating Role of Open Innovation. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 7(2), 1-20.
3. Ashkanasy, N. (2002). Studies of Cognition and Emotion in Organisations: Attribution, Affective Events, Emotional Intelligence and Perception of Emotion, Australian Journal of Management, 11-20.
4. Çetinkaya, Ö. ve Alparslan, A. (2011). Duygusal Zekânın İletişim Becerileri Üzerine Etkisi: Üniversite Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16(1).363-377.
5. Ceyhan, S., Yıltay, S. ve Batga, B. (2020). Duygusal Zekâ İle Girişimcilik Eğilimi Arasında Öz Yeterliliğin Aracılık Rolü: Çukurova Üniversitesinde Bir Alan Araştırması. International Journal of Entrepreneurship and Management Inquiries, 4(6), 1-19.
6. Cooper, R. ve Sawaf, K. (2003). Liderlikte Duygusal Zeka (Z. B. A. Sancar, Çev.). İstanbul: Sistem Yayıncılık.
7. Çolakoğlu, T. ve Örnek, A.Ş. (2016). Üstlerin Sahip Olduğu Duygusal Zekâ Yetilerinin, Astlar Tarafından Algılanması ve Astların Motivasyonları Üzerinde Etkisi: ÇOMÜ Öğretim Elemanları Ve Öğrencileri Örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 14 (27), 605-642.
8. Çolakoğlu, T. (2010). Çalışma Yaşamında Duygusal Zeka, Algılama ve Motivasyon İlişkisi: ÇÖMÜ örneği. Yüksek Lisans Tezi.

9. Doğan, S. ve Şahin, F. (2007). Duygusal Zekâ: Tarihsel Gelişimi ve Örgütler İçin Önemine Kavramsal Bir Bakış. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 231-252.
10. Durmu, A., ve Tüzüner, V. L. Güncel Liderlik Yaklaşımları, Duygusal Zekâ, Yöneticilerin Liderlik Tarzları ve Duygusal Zekâ İlişkisinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi
11. Enefiok, U.G., Ekpenyong, E.E., Iyaji, N.M., Eja, O.F., ve Nkemdilim, A.M. (2023). Emotional Intelligence and Management of School Culture in Nigeria. Nurture.
12. Göktaş Kulualp, H., ve Erol, S. (2017). Yöneticilerde Duygusal Zekânın Etik Liderlik Davranışı Üzerindeki Etkisi. Journal Of International Social Research, 10(52)
13. Güler, İ. ve Erhan, S.E. (2022). Sporcularda Duygusal Zeka İle Motivasyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Uluslararası Psikoloji Psikolojisi Dergisi, 4(1), 30-37. https://doi.org/10.51538/intjourexerpsyc.1134862
14. Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. New York: Bantam Books.
15. Güllüce, A. Ç. ve İşcan, Ö. F., (2010). Mesleki Tükenmişlik ve Duygusal Zekâ Arasındaki İlişki. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2): 7-29.
16. Güney, S. (2011). Davranış Bilimleri, 6. Basım, Ankara: Nobel Yayın
17. Jain, C., ve Mathur, A. (2020). A Study of Emotional Intelligence among Teachers of Higher-level Educational Institutions.69-77.
18. Karaman, A., ve Aylan, S. (2012). Örgütsel Vatandaşlık. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2(1), 35-48.
19. Hadchiti, R., Frenette, E., Dussault, M., ve Université Laval Faculté Des Sciences de l’éducation. (2021). Relations Entre Le Mentorat, Les Compétences Emotionnelles et le Leadership Transformationnel Dans le Contexte des Directions D’établissement Scolaire au Québec [Dissertation, Université Laval]. http://hdl.handle.net/20.500.11794/69031
20. Karayaman, S. (2021). Yönetimde Duygusal Zekâ ve İşyeri Mutluluğu İlişkisi: Okul Yöneticileri Örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 51-66. https://doi.org/10.17336/igusbd.609054
21. Kayıhan, Ş. N., ve Arslan, S. (2016). Emotional Intelligence Scale: A study of scale adaptation. FSM İlmi Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimler Dergisi, (7), 137 - 145.
22. Kılıç, S., Doğan, S. ve Demiral, Ö. (2007). Kurumların Başarısında Duygusal Zekânın Rolü Ve Önemi. Yönetim ve Ekonomi: Celal Bayar Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler 65 Fakültesi Dergisi, 14(1), 209-230.
23. Méndez Giménez, A., Cecchini Estrada, J. A. ve García Romero, C. (2020). Profiles of emotional intelligence and their relationship with motivational and well-being factors in physical education. Psicología Educativa, 27-36.
24. Mindeguia, R., Aritzeta, A., Garmendia, A., Martinez-Moreno, E., Elorza, U., ve Soroa, G. (2021). Team emotional intelligence: emotional processes as a link between managers and workers. Frontiers in Psychology, 12, 619999.
25. Moon, J. (2021). Effect of Emotional Intelligence and Leadership Styles on Risk Intelligent Decision Making and Risk Management. Journal of Engineering, Project and Production Management, 11(1), 71-81.
26. Lynn, A. B. (2005). The EQ Difference A Powerful Plan for Putting Emotional Intelligence to Work, Amacom, e-Book.
27. Mura, L., Zsigmond, T. ve Machová, R. (2021). The effects of emotional intelligence and ethics of SME employees on knowledge sharing in Central-European countries. Oeconomia Copernicana.
28. Naik, D., ve Kiran, D. A. (2018). Emotional intelligence and achievement motivation among college students. Indian Journal of Health and Wellbeing, 9(1), 86-88.
29. Niroomand, S. M., Behjat, F., ve Rostampour, M. (2014). A Quantitative Study on the Relationship Between EFL University Student's Emotional Intelligence and Motivation. Modern Journal of Language Teaching Methods, 4(2), 137-145.
30. Njoroge, C. N., ve Yazdanifard, R. (2014). The Impact of Social and Emotional İntelligence on Employee Motivation In a Multigenerational Workplace. International Journal of Information, Business and Management, 6(4), 163.
31. Ogundokun, M. O. ve Adeyemo, D. A. (2010). Emotional intelligence and academic achievement: The moderating influence of age, intrinsic and extrinsic motivation.
32. Pagavathsing, Jaffni. (2021). “Resilience as a Mediator: Examining the Relationships between Emotional Intelligence, Daily Hassles, Resilience, and Personal Growth Initiative in Postsecondary Students.” Dissertation, [Sudbury, Ontario]: Laurentian University of Sudbury. http://central.bac-lac.gc.ca/.redirect?app=damspub&id=281e54b6-431d-4d3c-843b-96adefa5dcae.
33. Pamukoğlu Esra, Duygusal Zekanın Yönetici Etkinliğindeki Rolünün Kadın Yöneticiler Bağlamında İncelenmesi ve Bir Araştırma, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli, 2004
34. Spaaij, R., Knoppers, A., ve Jeanes, R. (2020). “We want more diversity but...”: Resisting diversity in recreational sports clubs. Sport Management Review, 23(3), 363–373. https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.smr.2019.05.007
35. Topaçlı, H., ve Uygun, S. V. (2022). Kamu Personelinin Duygusal Zeka Seviyelerinin Çalışan Performansı ve Görev Motivasyonu Düzeylerine Etkisi: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi'nde Bir Araştırma (Master's thesis, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi).
36. Uslu, E., Kartal, C., ve Durukan, T. Doğrudan Pazarlamada Duygusal Zeka, Performans Algısı, Motivasyon İlişkisi1. Yaylacı Özdemir, G. (2006). Kariyer Yaşamında Duygusal Zeka ve İletişim Yeteneği, Yönetim Dizisi:65, İstanbul: Hayat Yayınları, 236.
37. Yilmaz, B. (2012). The validity and reliability study of Work Motivation Scale for Turkish population. Energy Education Science and Technology Part B-Social and Educational Studies, 4(1), 197–204.