ENDÜSTRİ 4.0 VE ENDÜSTRİ 5.0 PERSPEKTİFLERİNDE MUHASEBE: TEORİK BİR İNCELEME

Öz

Robot Teknolojisi ve Yapay Zekanın, robotların üstlenebileceği insan rolleri nedeniyle dünya çapında milyonlarca işi sekteye uğratması düşünülmektedir. Bunun işsizliğin yanı sıra başka ekonomik sorunlara da yol açabileceğinden korkulmaktadır. İnsanların, mesleğini veya çalışma alanını kurtarmasının tek yolu, duruma hızla uyum sağlamak, mesleki alanında ileri düzeyde beceriler kazanmak, en yeni ve hatta gelecek teknolojilerden haberdar olmak olacaktır. Teknolojinin değişikliğe uğratacağı mesleklerden biri de hiç kuşkusuz muhasebe mesleğidir. Özellikle 1990’lardan sonra meslek ile ilgili teknolojik anlamda çok fazla değişiklik olduğunu görmekteyiz. Bundan sonra da Endüstri 5.0’ın etkisiyle daha fazla değişiklik olacağı aşikardır. Bu amaçla çalışmamızda teorik ve kavramsal çerçevede öncellikle Endüstri 4.0 ve Endüstri 5.0 ile ilgili bilgiler verilmiş, aralarındaki farklara değinilmiş, muhasebe alanında Endüstri 4.0’ın yapmış olduğu değişikliklere değinilmiş ve Endüstri 5.0 ile birlikte meslekte beklenen değişikliklere ilişkin bilgiler verilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak; Endüstri 4.0 ve Endüstri 5.0 ile birlikte muhasebe meslek mensupları, dijitalleşme sürecine daha fazla uyum sağlamak zorundadır. Yapay zeka, büyük veri analizi, otomasyon ve bulut tabanlı teknolojiler gibi yeniliklerle çalışmayı öğrenmelidirler. Özellikle, Endüstri 5.0'ın muhasebe meslek mensuplarına etkileri büyük ölçüde teknolojiye uyum sağlama, veri analizi yetkinliklerini geliştirme, otomasyon ve robotik süreçleri kullanma, yeni iş modellerini anlama, risk yönetimi ve dijital güvenlik konularında uzmanlaşma gibi alanlarda yoğunlaşmaktadır. Bu yüzden kendilerini bu alanlarda geliştirmeleri mesleğin geleceği açısından çok önemli görünmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Endüstri 4.0
• Endüstri 5.0
• Muhasebe
• Denetçi
• Muhasebeci

ACCOUNTING IN INDUSTRY 4.0 AND INDUSTRY 5.0 PERSPECTIVES: A THEORETICAL REVIEW

Öz

Robotics and artificial intelligence are expected to disrupt millions of jobs worldwide, as robots take over human tasks. It is feared that this could lead to unemployment and other economic problems. The only way for people to save their profession or field of work will be to quickly adapt to the situation, acquire advanced skills in their field, and be aware of the latest and even future technologies. One of the professions that will be transformed by technology is undoubtedly accountancy. Especially after the 1990s, we see that there have been many technological changes in the profession. It is obvious that there will be more changes with the impact of Industry 5.0. For this purpose, in our study, in the theoretical and conceptual framework, we first gave information about Industry 4.0 and Industry 5.0, mentioned the differences between them, mentioned the changes that Industry 4.0 has brought in the field of accounting, and tried to give information about the expected changes in the profession with Industry 5.0. Conclusion: With Industry 4.0 and Industry 5.0, professional accountants need to adapt more to the digitalisation process. They have to learn to work with innovations such as artificial intelligence, big data analytics, automation and cloud-based technologies. In particular, the impact of Industry 5.0 on professional accountants is largely concentrated in areas such as adapting to technology, improving data analysis skills, using automation and robotic processes, understanding new business models and specialising in risk management and digital security. Improving in these areas therefore appears to be very important for the future of the profession.

Anahtar Kelimeler

• Industry 4.0
• Industry 5.0
• Accounting
• Auditor
• Accountant

Kaynakça

1. Akın, N., Akyol, E. M.ve Dalkılıç, O. S. (2021). Akademik Yayınlar Işığında Toplum 5.0 Kavramına İlişkin Bir Değerlendirme, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35 (2), 577-593. Akyüz, F. ve Gülten, S. (2023). Muhasebede Dijital Dönüşüm: Metaverse, Muhasebe ve Denetime Bakış, 68, 91-108.
2. Alao, B.B. ve. Gbolagade, O.L (2019). An Assessment of How Industry 4.0 Technology is Transforming Audit Landscape and Business Models. International Journal of Academic Accounting, Finance & Management, 3 (10), 15-20.
3. Almada-Lobo, F. (2015). The Industry 4.0 Revolution and the Future of Manufacturing Execution Systems (MES), Journal of Innovation Management, 3 (4), 16-21.
4. Arı, E.S. (2021). Süper Akıllı Toplum: Toplum 5.0, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23 (1), 455-479.
5. Badem, A.C. ve Kılınç, Y. (2019). Industry 4.0 Revolution and the Future of Accounting Applications, S. Koç (Ed.), S. Yılmaz Genç (Ed.), V. F. Benli (Ed.), (Economic Issues: Global and Local Perspectives), (44-55). Kocaeli: Cambridge International Academics.
6. Badem, A.C. ve İsmailoğlu, Y. (2022). Digital Transformation and the Potential Effect on the Accounting Profession and Accounting Education, O. Gönüllü (Ed.), (Digitalization in Business and Economy (Blockchain, Cryptocurrencies, Industry 4.0, Digital Transformation)), (25-52). Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
7. Bağdat, A. ve Şenol, A. (2024). Muhasebe Meslek Mensuplarının Endüstri 4.0 Teknolojilerine ve Muhasebenin Dijitalleşmesine Bakışı, Yönetim ve Ekonomi, 31 (1), 1-26.
8. Beder, N. (2021). Muhasebe Meslek Mensuplarının Yeni Dünya ile İmtihanı, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(1), 163-184.

9. Çalış Duman, M. (2022). Toplum 5.0: İnsan Odaklı Dijital Dönüşüm, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 82, 1-28.
10. Demir, Ö., Narlıkaya, Z. ve Çoban, E. (2024). Muhasebe Mesleğinde Yapay Zekâ Kullanımının Benimsenmesi ile Teknolojiye Hazır Olma Durumu Arasındaki İlişki: Muhasebe Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma, Muhasebe ve Denetime Bakış, 71, 187-200.
11. Demirkol, Ö.F. ve İkvan. A. (2020). Denetimin Geleceği: Endüstri 4.0’ın Etkisinde Denetimin Yeniden Dizaynı, Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Dergisi, 2 (1), 55-72.
12. Duman, M.Ç. (2022). Toplum 5.0: İnsan Odaklı Dijital Dönüşüm, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 82, 309-336.
13. Eren, Z. (2020). Toplum 5.0 ve Dijital Dünyada Toplumsal Dönüşüm ve Eğitim 5.0, D. Akçay (Ed), E. Efe (Ed), (Dijital Dönüşüm ve Süreçler & Digital Transformation and Processes), (169-206), İstanbul: İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları
14. Eş, A. ve Atasoy, A. (2022). Dijitalleşmenin Muhasebe Meslek Mensuplarına Etkisi: Ankara İli Örneği, Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 15 (2), 247-279.
15. Fülöp, M.T., Topor, D. I., Ionescu, C. A., Căpușneanu, S., Breaz, T. O. ve Stanescu, S. G. (2022). Fintech Accounting and Industry 4.0: Future-Proofing or Threats to the Accounting Profession?, Journal of Business Economics and Management, 23(5), 997–1015.
16. Ghani, E.K. ve Muhammad, K. (2019). Industry 4.0: Employers’ Expectations of Accounting Graduates and Its Implications on Teaching and Learning Practices, International Journal of Education and Practice, 7(1), 19-29.
17. Hegedűs, M., Cseh, B.ve Fábics, I. (2020). Accounting Aspects of Digitalization and Industry 4.0 in Hungary, Regional and Business Studies, 12(2), 1-15.
18. Karacan, S. (2022), Industry 4.0 Effect on the Accounting Profession and the Digital Transformation of Accounting, O. Gönüllü (Ed.), (Digitalization in Business and Economy (Blockchain, Cryptocurrencies, Industry 4.0, Digital Transformation)). (3-24), Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
19. Khin, S. ve Kee, D. M. H. (2022). Factors Influencing Industry 4.0 Adoption, Journal of Manufacturing Technology Management, 33(3), 448-467.
20. Köroğlu, Ç., Öztanır,İ. ve Anbarcı, M. (2022), Dijital Dönüşüm Uygulamalarının ve Yeni Teknolojilerin Farklı Sektörlerdeki Muhasebe ve Denetim Süreçlerine Etkilerinin Literatür İncelemesi, K. Gökoğlan (Ed.), (Denetimde Yeni Trendler: Teori ve Uygulamalar), (61-70). Konya: Eğitim Yayınevi, https://www.researchgate.net/publication/364787679.
21. Martaseli, E. ve Maragita, M. (2023). The Impact of Artificial Intelligence on the Accounting Profession in the Era of Industry 4.0 and Society 5.0., Journal of Accounting for Sustainable Society, 5 (01), 1-9.
22. Özyürek, H. ve Baysal,Z. (2023), Endüstri 5.0'da Dijital İkiz ve Denetim, T. Oğuzhan (Ed), Ş. Ok (Ed.), (Sanayi Yönetiminde Gelecek Yaklaşımları: Dijitalleşme ve Yetenekler), (223-244). Ankara: Nobel Yayıncılık.
23. Pereira, A.C. ve Romero,F. (2017). A Review of the Meanings and the Implacations of the Industry 4.0 Concept, Procedia Manufacturing, 13, 1206-1214.
24. Salik Ata, N. (2024). Türkiye’nin Endüstri 4.0’a Geçiş Sürecinin Değerlendirilmesi, Yönetim Bilimleri Dergisi, 22 (51), 119-141.
25. Santos, R.C. ve Martinho, J. L. (2020). An Industry 4.0 Maturity Model Proposal, Journal of Manufacturing Technology Management, 31 (5), 1023-1043.
26. Tektüfekçi, F. (2018). Muhasebe ve Denetim Ontolojisinde E-Dönüşüm Süreci Kapsamındaki Dijital Paradigmalara Teorik ve Felsefi Açıdan Pragmatik Yaklaşım, Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, Özel Sayı, 20, 358-376.
27. Tutar, S. (2019). Endüstri 4.0’ın Muhasebe Mesleğine Olası Etkileri, Uluslararası Ekonomi, İşletme ve Politika Dergisi, 3(2), 323-344.
28. Xu, X., Lu, Y., Vogel-Heuser,B ve Wang,L. (2021). Industry 4.0 and Industry 5.0—Inception, Conception and Perception, Journal of Manufacturing Systems, 61, 530–535.
29. Varol, N. (2023). Dijital Dönüşüm ve Yapay Zekâ: Muhasebenin ve Denetimin Geleceği, Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 3(2), 162-184.