Araştırma Makalesi

THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING

Cilt: 24 Sayı: 59 24 Ocak 2026
PDF İndir
EN TR

THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING

Öz

This study investigates the impact of proactive personality on entrepreneurial intention, with a specific focus on the mediating role of general self-efficacy and the moderating role of psychological well-being. Drawing upon the Theory of Planned Behavior (Ajzen, 1991) and Social Cognitive Theory (Bandura, 1997), the study aims to uncover the psychological mechanisms that explain how proactive personality fosters entrepreneurial intention. Data were collected from 501 teachers working across various regions in Türkiye using validated measurement tools, including scales for proactive personality, general self-efficacy, psychological well-being, and entrepreneurial intention. The research model was tested using structural equation modeling (SEM) and Hayes’ PROCESS macro (Model 4 and Model 1), supported by bootstrapping with 5,000 resamples. The results reveal that proactive personality has a strong, direct, and significant effect on entrepreneurial intention (β=0.54, p<0.001). General self-efficacy partially mediates this relationship (indirect effect: β=0.20, 95% CI [0.09, 0.32], p<0.001). Additionally, psychological well-being significantly moderates the relationship between general self-efficacy and entrepreneurial intention (β=0.30, p<0.05), such that individuals with high psychological well-being exhibit a stronger link. Specifically, the effect of general self-efficacy on entrepreneurial intention was significantly stronger among individuals with higher psychological well-being (β=0.76, p<0.001) than those with lower levels (β=0.42, p<0.001). A moderated mediation analysis further confirmed that the strength of the mediation effect of self-efficacy varies based on psychological well-being. By integrating personality traits and well-being dimensions in a unified framework, this study contributes to a more comprehensive understanding of individual-level entrepreneurial processes. The study offers practical implications for educational institutions and organizations, suggesting that fostering proactive personality traits and enhancing psychological well-being through targeted training programs may significantly boost entrepreneurial potential.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yazar, bu çalışmanın etik ilkelere uygun olarak yürütüldüğünü beyan eder. Araştırma sürecinde akademik ve bilimsel etik kurallar gözetilmiş, intihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayım, dilimleme, haksız yazarlık gibi etik dışı davranışlarda bulunulmamıştır. Çalışmada kullanılan tüm veriler yasal ve bilimsel yöntemlerle elde edilmiştir. Gerekli durumlarda katılımcı onamı alınmış ve gizlilik ilkelerine riayet edilmiştir.

Teşekkür

Bu çalışma, yazarın bağımsız akademik çabalarıyla gerçekleştirilmiş olup herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından maddi destek alınmamıştır. Yazar, çalışmaya katkı sağlayan tüm katılımcılara teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
  2. Akın, A., Abacı, R., Kaya, M., ve Arıcı, N. (2011). Kısaltılmış proaktif kişilik ölçeği’nin (KPÖ) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. Paper presented at the ICES11 International Conference on Educational Sciences, June, 22-25, Famagusta, Cyprus.
  3. Akyön, F. V. (2020). Girişimcilik niyeti, öz-yeterlilik ve girişimcilik potansiyeline çevrenin etkisi: Sağlık yönetimi lisansüstü öğrencileri üzerine bir araştırma. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 15(2), 78-93.
  4. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2005). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı (4. baskı). Sakarya Kitabevi.
  5. Arıkan, R. (2005). Araştırma teknikleri ve rapor hazırlama (6. baskı). Asil Yayın Dağıtım.
  6. Aypay, A. (2010). The adaptation study of general self efficacy (GSE) scale to Turkish. Inönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113–132.
  7. Bahadır, Ö., ve Çakmak, A. F. (2018). Planlı davranış teorisi çerçevesinde girişimcilik niyetini etkileyen faktörler. Business & Management Studies: An International Journal, 6(1), 166-192. https://doi.org/10.15295/bmij.v6i1.227
  8. Balgiu, B. A., & Simionescu-Panait, A. (2024). Entrepreneurial Intention in Romanian Engineering Students: Expanding the Theory of Planned Behavior. Administrative Sciences, 14(11), 275. https://doi.org/10.3390/admsci14110275

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Organizasyon, Organizasyon ve Yönetim Teorisi, Organizasyonel Planlama ve Yönetim, Örgütsel Davranış, Strateji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

24 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

15 Nisan 2025

Kabul Tarihi

29 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 59

Kaynak Göster

APA
Fırat, İ. (2026). THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING. Yönetim Bilimleri Dergisi, 24(59), 331-375. https://doi.org/10.35408/comuybd.1676649
AMA
1.Fırat İ. THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24(59):331-375. doi:10.35408/comuybd.1676649
Chicago
Fırat, İbrahim. 2026. “THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING”. Yönetim Bilimleri Dergisi 24 (59): 331-75. https://doi.org/10.35408/comuybd.1676649.
EndNote
Fırat İ (01 Ocak 2026) THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING. Yönetim Bilimleri Dergisi 24 59 331–375.
IEEE
[1]İ. Fırat, “THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 59, ss. 331–375, Oca. 2026, doi: 10.35408/comuybd.1676649.
ISNAD
Fırat, İbrahim. “THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING”. Yönetim Bilimleri Dergisi 24/59 (01 Ocak 2026): 331-375. https://doi.org/10.35408/comuybd.1676649.
JAMA
1.Fırat İ. THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2026;24:331–375.
MLA
Fırat, İbrahim. “THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 59, Ocak 2026, ss. 331-75, doi:10.35408/comuybd.1676649.
Vancouver
1.İbrahim Fırat. THE EFFECT OF PROACTIVE PERSONALITY ON ENTREPRENEURIAL INTENTION AMONG TEACHERS: THE MEDIATING ROLE OF GENERAL SELF-EFFICACY AND THE MODERATING ROLE OF PSYCHOLOGICAL WELL-BEING. Yönetim Bilimleri Dergisi. 01 Ocak 2026;24(59):331-75. doi:10.35408/comuybd.1676649

 

Sayın Araştırmacı;

Dergimize gelen yoğun talep nedeniyle halihazırda yaklaşık 100 makalenin süreçleri devam etmektedir. Bu makalelerin süreçleri nihayete erdirildikten sonra dergimiz yeni makale alımına başlayacaktır.

Dergimize göndereceğiniz çalışmalar linkte yer alan taslak dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Çalışmanızı aktaracağınız taslak dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiştir. Bu yüzden biçimlendirmeyi ve ana başlıkları değiştirmeden çalışmanızı bu taslağa aktarmanız gerekmektedir.

Türkçe Makale Şablonu için tıklayınız...

İngilizce Makale Şablonu için tıklayınız...

Ücret politikası için tıklayınız..

Saygılarımızla,