GENÇLERİN GÜÇLENDİRİLMESİNE YÖNELİK ÇALIŞMALARIN ALGILANAN ETKİSİ: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışmada, gençlerin güçlendirilmesine yönelik politika ve uygulamaların algılanan etkisini gençlerin değerlendirme ve deneyimleri üzerinden ölçebilen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek amaçlanmıştır. Uluslararası literatürde gençlerin güçlendirilmesine yönelik çeşitli ölçekler bulunmakla birlikte bu ölçeklerin büyük çoğunluğunun bireysel psikolojik güçlenme ve öz yeterlik boyutlarına odaklandığı; kamu politikaları, kurumsal yapıların işleyişi ve toplumsal katılımı birlikte ele alan bütüncül ölçme araçlarının sınırlı kaldığı görülmektedir. Araştırma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi’nde öğrenim gören 486 lisans öğrencisi ile yürütülmüştür. Ölçek geliştirme sürecinde literatür taraması, uzman görüşü ve pilot uygulama aşamalarının ardından keşfedici faktör analizi uygulanmıştır. Analizler sonucunda toplam varyansın %62,83’ünü açıklayan üç faktörlü bir yapı elde edilmiş ve geliştirilen ölçek “Gençlerin Güçlendirilmesine Yönelik Çalışmaların Algılanan Etkisi Ölçeği” olarak adlandırılmıştır. Faktörler, Gençlik Politikaları ve Kamu Desteklerinin Algılanan Yeterliliği, Kurumsal Farkındalık ve Program Bilinirliği ile Gençlerin Güçlendirilmesi ve Aktif Katılımı olarak belirlenmiştir. Ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı 0,96 olarak hesaplanmıştır. Bulgular, gençlerin katılım motivasyonu ile mevcut programlara ilişkin farkındalık düzeyleri arasında belirgin bir uyumsuzluk olduğunu göstermektedir. Ölçek, gençlerin güçlendirilmesine bütüncül bir bakış sunarak politika ve kamu desteği, kurumsal farkındalık ve aktif katılım gibi farklı boyutların bir arada değerlendirilmesine imkân tanımaktadır. Bu sonuçlar, gençlerin güçlendirilmesinin yalnızca bireysel düzeyde değil kurumsal yapılar ve kamu politikaları bağlamında da ele alınmasının önemine işaret etmektedir. Bu boşluğu görünür kılan bulgular, kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşları için veri temelli bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Geliştirilen ölçek, gençlerin güçlendirilmesine yönelik politika ve uygulamaları yalnızca kurumsal veriler üzerinden değil doğrudan gençlerin değerlendirmeleri aracılığıyla ele almakta ve bu yönüyle gençlik çalışmaları literatürüne önemli bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Gençlerin Güçlendirilmesi
• Gençlik Politikaları
• Gençlik Çalışmaları

THE PERCEIVED IMPACT OF YOUTH EMPOWERMENT INITIATIVES: A SCALE DEVELOPMENT STUDY

Öz

This study aims to develop a valid and reliable scale to measure the perceived impact of policies and practices aimed at youth empowerment through the evaluations and experiences of young people. Although various youth empowerment scales exist, most focus on individual psychological empowerment and self-efficacy; comprehensive measurement tools that address public policies, the functioning of institutional structures, and social participation together remain limited. The research was conducted with 486 undergraduate students studying at Çanakkale Onsekiz Mart University. In the scale development process, following the stages of literature review, expert opinion, and pilot application, exploratory factor analysis was applied. As a result of the analyses, a three-factor structure explaining 62.83% of the total variance was obtained, and the developed scale was named “The Perceived Impact of Youth Empowerment Initiatives Scale”. The factors were determined as Perceived Adequacy of Youth Policies and Public Support, Institutional Awareness and Program Recognition, and Youth Empowerment and Active Participation. The Cronbach’s alpha internal consistency coefficient of the scale was calculated as 0.96. The findings show a clear mismatch between young people's motivation to participate and their level of awareness of existing programs. The scale provides a holistic perspective on youth empowerment by enabling the joint assessment of different dimensions, such as policies and public support, institutional awareness, and active participation. These results indicate the importance of addressing youth empowerment not only at the individual level but also in the context of institutional structures and public policies. These findings reveal this gap and provide a data-driven evaluation framework for public institutions and civil society organizations. The developed scale enables the assessment of youth empowerment policies and practices not only through institutional data but also through the direct evaluations of young people, thereby making an important contribution to the youth studies literature.

Anahtar Kelimeler

• Youth Empowerment
• Youth Policies
• Youth Work

Kaynakça

1. Akay, H. (2024). Kalkınma planlarındaki gençlik politikaları üzerinden genel bir değerlendirme. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 6(4), 1278–1297. https://doi.org/10.33712/mana.1347889
2. Akgül, A., ve Çevik, O. (2005). İstatistiksel analiz teknikleri: SPSS’te işletme yönetimi uygulamaları, Ankara: Emek Ofset Ltd.
3. Aktif Şehirler. (2025). Erişim: 18.02.2025, https://www.aktifsehirler.org/projeler/risk-altindaki-genclerin-tiyatronun-gucu-ile-guclendirilmesi/#section-ca6c50c-5
4. Altunkaynak, M., ve Çağımlar, Z. (2023). Dijital akıcılık: bir ölçek geliştirme çalışması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 2541-2559. https://doi.org/10.53444/deubefd.1286954
5. ANGEF. (2025). Erişim: 18.02.2025, https://www.angef.org.tr/
6. Barros, M. B. S. C., Rosário, R., Martins, S. P., Galvão, D. M. P. G., Silva Tenório, S. J., Farias, A. C.N.,… Monteiro, E. M. L. M. (2023). Youth empowerment through health education scale: Validity study. Acta Paul Enfermagem, 36, eAPE015232. https://doi.org/10.37689/acta-ape/2023AO0152332.
7. Boateng, G. O., Neilands, T. B., Frongillo, E. A., Melgar-Quiñonez, H. R., ve Young, S. L. (2018). Best practices for developing and validating scales for health, social, and behavioral research: A primer. Frontiers in Public Health, 6, Article 149. https://doi.org/10.3389/fpubh.2018.00149
8. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470-483.

9. Candemir, G., ve Can, G. (2022). Bütünsel ve popüler bir yaklaşım: Pozitif gençlik gelişimi. Social Sciences Studies Journal (SSSJournal), 8(105), 4369–4381. https://doi.org/10.29228/sssj.67041
10. Christens, B. D. ve Peterson, N.A. (2012). The Role of empowerment in youth development: A study of sociopolitical control as mediator of ecological systems’ influence on developmental outcomes. Journal of Youth and Adolescence, (2012) 41:623–635. https://doi.org/10.1007/s10964-011-9724-9
11. Commonwealth Secretariat. (2020). Global youth development index and report. London: Commonwealth Secretariat. Erişim: 29.03.2026, https://thecommonwealth.org/innovation/youth-development-index
12. Commonwealth Youth Programme. (2007). The Commonwealth plan of action for youth empowerment 2007–2015. London: Commonwealth Secretariat. Erişim: 04.04.2026, https://herbertmensah.com/wp-content/uploads/2010/06/paye.pdf
13. Cosmos Youth. (2025). Erişim: 18.02.2025, https://www.cosmosyouth.org/
14. Çakı, F. (2021). Gençlik politikalarında güçlendirme, katılım ve kalkınma söylemleri, F. Çakı, Ş. Öner, A. Uzun vd. (Ed.), 21. yüzyılda kalkınmaya yeniden bakış içinde, (s. 167-191), Ankara: Nobel bilimsel Yayıncılık.
15. Çevik, O., ve Özkan, M. (2024). SPSS ile istatistiksel analizler. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
16. Dairo, A. O., ve Alo, E. A. (2017). Entrepreneurship education and youth empowerment in Nigeria. CARD International Journal of Educational Research and Management Technology (IJERMT), 2(1), 31–40.
17. Deniz, M. ve Kumru, S. (2022). İş performans ölçeği geliştirme çalışması: Özel bir hastane uygulaması. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 549-562. https://doi.org/10.18069/firatsbed.833940 T.C. Cumhurbaşkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı. (2023). Diyanet Gençlik Hizmetleri Tanıtım Kitapçığı 2023. Erişim: 18.02.2025, https://dinhizmetleri.diyanet.gov.tr/Documents/D%C4%B0YANET%20GEN%C3%87L%C4%B0K%20H%C4%B0ZMETLER%C4%B0%20TANITIM%20K%C4%B0TAP%C3%87I%C4%9EI%202023.pdf
18. Duman, M. Z., ve Güngörmez Akosman, B. (2022). Gençlerde din ve dindarlık: Z kuşağı örneği. Nobel Akademik Yayıncılık.
19. Ercan, İ., ve Kan, İ. (2004). Ölçeklerde güvenirlik ve geçerlik. Uludağ Tıp Dergisi, 30(3), 211-216. Hacettepe Üniversitesi Gençlik Araştırmaları ve Uygulama Merkezi (t.y.). Erişim: 31.01.2026, https://hugaum.hacettepe.edu.tr/merkez.html
20. Jennings, L. B., Parra-Medina, D. M., Messias, D. K. H., ve McLoughlin, K. (2006). Toward a critical social theory of youth empowerment. Journal of Community Practice, 14(1–2), 31–55. https://doi.org/10.1300/J125v14n01_03
21. Kırsal Bölge Genç Güçlendirme Programı Kapsamında; Kars'ta Gelecek Var. (2023). Erişim: 15.02.2025, https://www.habersarikamis.com/kars-ta-gelecek-var-projesi-egitimlere-basliyor/10203/
22. Kırsal Bölge Genç Güçlendirme Programı. (2022). Erişim: 15.02.2025, https://kbgg.gsb.gov.tr/basinda-biz.html LEAP. Gençlerin Güçlenmesi. (t.y.). Erişim: 31.01.2026, https://leap.org.tr/
23. Lerner, R. M. (2009). The positive youth development perspective: Theoretical and empirical bases of a strengths-based approach to adolescent development. In S. J. Lopez ve C. R. Snyder (Eds.), Oxford handbook of positive psychology (2nd ed., pp. 149–163). Oxford University Press.
24. Lerner, R. M., Lerner, J. V., Almerigi, J. B., Theokas, C., Phelps, E., Gestsdottir, S., … von Eye, A. (2005). Positive youth development, participation in community youth development programs, and community contributions of fifth-grade adolescents: Findings from the first wave of the 4-H study of positive youth development. Journal of Early Adolescence, 25(1), 17–71. https://doi.org/10.1177/0272431604272461
25. Murat, S., ve Şahin, L. (2011). Nedenleri ve sonuçları bakımından gençler arasında yaygınlaşan işsizlik. Istanbul Journal of Sociological Studies, (44), 1-48.
26. Ntihinyurwa, P., ve Mulyungi, P. (2019). Effects of youth empowerment on community development in Rwanda: A case study of Nyamasheke District. International Journal of Science and Research (IJSR), 8(5), 1956-1961.
27. Oliver Wyman ve The News Movement. (2023). A-Gen-Z report: What business needs to know about the generation changing everything. Erişim: 01.09.2025, https://www.oliverwymanforum.com/global-consumer-sentiment/a-gen-z.html
28. Peterson, N. A., Peterson, C. H., Agre, L., Christens, B.D. ve Morton, C. M. (2011). Measuring youth empowerment: Validation of a sociopolitical control scale for youth in an urban community context. Journal of Community Psychology, 39(5), 592–605. https://doi.org/10.1002/jcop.20456
29. Planas-Lladó, A., ve Úcar, X. (2022). Evaluating youth empowerment: The construction and validation of an inventory of dimensions and indicators. American Journal of Evaluation, 45(1), 86–109. https://doi.org/10.1177/10982140211055643
30. Sakellari, E., Athanasopoulou, C., Kokkonen, P., Sourander, A., ve Leino-Kilpi, H. (2019). Validation of the youth efficacy/empowerment scale – mental health finnish version. Psychiatriki, 30(3), 235–244. https://doi.org/10.22365/jpsych.2019.303.235
31. T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. (2021). Ulusal genç istihdam stratejisi ve Eylem Planı 2021–2023. Ankara: Çalışma Genel Müdürlüğü. Erişim: 29.03.2026,https://www.csgb.gov.tr/cgm/dokumanlar/ulusal-genc-%C4%B1stihdam-stratejisi-ve-eylem-plani/
32. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028): Gençlik Özel İhtisas Komisyonu Raporu. Erişim: 29.03.2026, https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2025/08/Genclik-OIK-Raporu_01082025.pdf
33. T.C. Gençlik ve Spor Bakanlığı Proje Destekleri. (t.y.). Erişim: 15.02.2025, https://gsb.gov.tr/tr/sayfa/5043-proje-destekleri
34. Tabachnick, B. G., ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Boston, MA: Pearson.
35. Tope, O. (2011). The Challenges Facing the Implementation of Youth Empowerment Programs/Economic and Development Strategy (NEEDS) in Northern Nigeria: EgoBooster Books, Erişim: 04.04.2026, https://egoboosterbooks.wordpress.com/wp-content/uploads/2011/02/youth-empowerment-front-page.pdf
36. Toy Gençlik Derneği. (2021). Gençlik çalışanlarının ihtiyaçları araştırması raporu. Toy Gençlik Derneği. (1-68), Erişim: 04.04.2026, https://www.toygenclik.org/wp-content/uploads/2021/03/Toy-Genclik-Dernegi-Genclik-Calisanlarinin-Ihtiyaclari-Arastirmasi.pdf
37. UNESCO. (t.y.). Youth. Erişim: 31.01.2026, https://www.unesco.org/en/youth
38. United Nations. (t.y.). Global Issues Youth. Erişim: 3.03.2026, https://www.un.org/en/global-issues/youth
39. Walker, J. S., Thorne, E. K., Powers, L. E., ve Gaonkar, R. (2010). Development of a scale to measure the empowerment of youth consumers of mental health services. Journal of Emotional and Behavioral Disorders, 18(1), 51–59. https://doi.org/10.1177/1063426609337388
40. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74-85.
41. Yılmaz, B. (2020). Çalışma hayatında Z kuşağı, S. Öztürk (Ed.), İktisat literatürüne teorik ve ampirik katkılar içinde (s. 117-147). Ankara: İksad Yayınevi.
42. Youth Empowerment Engagement. (2022). 12 Podcasts about youth empowerment & engagement to listen to today. Erişim: 18.02.2025, https://www.etr.org/yen/news/12-podcasts-about-youth-empowerment-engagement-to-listen-to-today/
43. Youth Empowerment Solutions. (t.y.). Empowerment theory. Erişim: 30.09.2025, https://yes.sph.umich.edu/research/theory/
44. Zimmerman, M. A. (2000). Empowerment theory. In J. Rappaport ve E. Seidman (Eds.), Handbook of community psychology içinde (pp. 43–63). Springer.
45. Zimmerman, M. A., Stewart, S. E., Morrel-Samuels, S., Franzen, S., ve Reischl, T. M. (2011). Youth Empowerment Solutions for Peaceful Communities: Combining theory and practice in a community-level violence prevention curriculum. Health Promotion Practice, 12(3), 425–439. https://doi.org/10.1177/1524839909357316