BİREYSEL EMEKLİLİK ŞİRKETLERİNİN FİNANSAL PERFORMANSLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Ülkemizde sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olan Bireysel Emeklilik Sistemi, bireylerin, çalışma hayatında yaptıkları birikimler sayesinde, emeklilik dönemlerinde refah kaybına uğramamalarını sağlayan bir sistemdir. Türkiye’de şu an itibariyle faaliyette bulunan 18 adet emeklilik şirketi yer almaktadır. Bu emeklilik şirketlerinin temel görevi katılımcılardan topladıkları primleri farklı yatırım fonlarında değerlendirmektir.

Bu çalışmanın amacı Bireysel Emeklilik Şirketlerinin finansal performanslarının emeklilik yatırım fonları üzerinden karşılaştırılması ve katılımcılara şirket seçimlerinde yardımcı olmaktır. Bu amaç doğrultusunda on adet Bireysel Emeklilik Şirketi beş adet Bireysel Emeklilik Yatırım Fonu kullanılarak karşılaştırılmıştır. Karşılaştırılma yapılırken çok kriterli karar verme tekniklerinden TOPSIS ve PROMETHEE yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda her iki yönteme göre de en iyi performansı gösteren şirket Allianz Yaşam ve Emeklilik şirketi olarak belirlenmiştir. Yapılan sıralamada son sırada TOPSIS yöntemine göre Vakıf Emeklilik ve Hayat şirketi yer alırken PROMETHEE yöntemine göre Axa Hayat ve Emeklilik şirketi yer almıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel Emeklilik Şirketleri,Bireysel Emeklilik Yatırım fonları,Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri,TOPSIS

EVALUATION OF THE FINANCIAL PERFORMANCE OF INDIVIDUAL PENSION COMPANY: TURKEY CASE

Öz

The Individual Pension System, which is complementary to the social security system in our country, allows individuals not to suffer prosperity during their retirement years thanks to the accumulation of their working lives.

The purpose of this study is to help the individual pension companies operating in the Individual Pension System to compare and participate in company selection. For this purpose, ten individual pension companies were compared using five individual pension investment funds. In comparison, TOPSIS and PROMETHEE methods were used as multi criteria decision making techniques. As a result of the study, the company that performed best with both methods was designated as Allianz Life and Pension Company. According to the TOPSIS method, the Vakıf Emeklilik ve Hayat company took place at the last place in the order, while the Axa Hayat ve Emeklilik company according to PROMETHEE method took place.

Anahtar Kelimeler

• Private Pension Companies,Pension Mutual Funds,Multi Criteria Decision System,TOPSIS

Kaynakça

1. Akkaya, G. C. & Şahin, A. (2012) “Promethee Sıralama Yöntemi İle Portföy Oluşturma Üzerine Bir Uygulama” Ekonomi Yöntemleri Dergisi, 2 (2), 67-81.
2. Aliasghar, A. & Tabriz, A. (2014); “Performance Evaluation and Ranking The Branches of Bank Using FAHP and TOPSIS Case Study: Tose Asr Shomal Interest-Free Loan Fund”, International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, Cilt 4 (12), 199-217.
3. Alsu, E. & Taşdemir, A. (2017) “Finansal Performansın Topsis Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi İle Belirlenmesi Dokuma Giyim Eşyası ve Deri Sanayi İşletmeleri Üzerine Bir Uygulama,” Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 2(4), 221–236.Apak, S.& Taşcıyan, K. H. (2010) “Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sisteminin Gelişimi” Ekonomi Bilimleri Dergisi, Cilt 2 (2), 121-129.
4. Aytekin, S. & Sakarya, Ş. (2013) “BİST de İşlem Gören Gıda İşletmelerinin TOPSIS Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi İle Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi,” BAÜ Bandırma İİBF Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 11 (21), 30–47.
5. Aytekin, S. & Sakarya, Ş. (2013) “İMKB de İşlem Gören Mevduat Bankalarının Performansları İle Hisse Senedi Getirileri Arasındaki İlişkinin Ölçülmesi PROMETHEE Çok Kriterli Karar Verme Yöntemiyle Bir Uygulama” Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, Sayı 5 (2), 99–109.
6. Bağcı H. & Rençber Ö. F. (2014) “Kamu Bankaları ve Halka Açık Özel Bankaların Promethee Yöntemi İle Karlılıklarının Analizi” Aksaray Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 16 (1), 39-47.
7. Bağcı, H. & Esmer, Y. (2016) “PROMETHEE Yöntemi İle Faktöring Şirketi Seçimi,” Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (2), 116–129.
8. Bülbül, S. & Köse, A.(2016) “Türk Sigorta Sektörünün PROMETHEE Yöntemi İle Finansal Performans Analizi” İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Sayı. 38 (1), 187–210.

9. Can, Y. (2010) “Bireysel Emekliliğin Türkiye’deki Durumu ve Gelişimi” Ekonomi Bilimleri Dergisi, (2) 2, 139-146.
10. Chakraborty, S. (2011). “Applications of the MOORA method for decision making in manufacturing environment” The International Journal of Advanced Manufacturing Technology, 54(9), 1165
11. Demir, Y. &Yavuz, A. (2004) “Bireysel Emeklilik Sisteminin Sermaye Piyasalarına Etkisi ve Sistemin Gelişmesinde Vergisel Teşviklerin Önemi” Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1(9), 281–300.
12. Emeklilik Gözetim Merkezi (2017) “Çevrimiçi” http://www.egm.org.tr/?pid=480 , Erişim 20/11/2017.
13. Erdoğan, M. & Yamaltdinova, A. (2018) “Borsa İstanbul’a Kayıtlı Turizm Şirketlerinin 2011 2015 Dönemi Finansal Performanslarının TOPSİS ile Analizi,” Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, Sayı. 5(1), 19–36.
14. Gerekan, B. & Kaygın, E.; Yılmaz, T. (2016) “Gıda Maddeleri Sanayii Sektöründe Faaliyet Gösteren İşletmelerin Finansal Performansının TOPSIS Yöntemi İle Ölçülmesi: BİST Örneği” İTO Yayınları, İstanbul. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 33, 609-623.
15. Germir, H. N. (2015) “ Bireysel Emeklilik Sisteminin İstihdam Ve İşgücü Piyasasına Kazandırdığı Bir İş Tanımı Bireysel Emeklilik Aracıları ” Uluslararası Hakemli Ekonomi Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 50-73.
16. Güney, C. (2017) “Visual Promethee İle Yatırımcılar Açısından Sektörlerin Değerlendirilmesi,” Turan-Sam Uluslararası Bilimsel Hakemli Mevsimlik Dergisi, 34 (9), 177–187.
17. Orçun, Ç. & Eren, B. S. (2016) “TOPSIS Yöntemiyle Finansal Performans Değerlendirmesi XUTEK Üzerinde Bir Uygulama,” Muhasebe ve Finansman Dergisi,75, 139–154.
18. Qu, S.; Li H. & Guo, X. (2011) “Application of Interval-PROMETHEE Method” The Tenth International Symposium on Operations Research and Its Applications (ISORA 2011) Dunhuang, China, August 28–31, 2011 Copyright © 2011 ORSC & APORC, 314–321.
19. Sezgin, S. & Yıldırım, T. (2015) “Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sisteminin Etkinliği” Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 10 (2), 123- 140.
20. Türker, H. (2011) “Bireysel Emeklilik Yatırım Fonlarının Sermaye Piyasalarına Etkileri” Yüksek Lisans Tezi, Maltepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. Tütek H. H.; Gümüşoğlu, Ş. & Özdemir, A. (2012), “Sayısal Yöntemler Yönetsel Yaklaşım”, Beta Basım Yayım, 6. Baskı, İstanbul, 71-349.
21. Wanke, P.; Azad, A. K. & Barros, C.P. (2016) “Predicting Efficiency İn Malaysian Islamic Banks: A Two-Stage TOPSIS And Neural Networks Approach” Research in International Business and Finance, 36, 485-498