Araştırma Makalesi

Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı

Cilt: 18 Sayı: 36 23 Mart 2020
PDF İndir
TR

Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı

Öz

Beşeri sermaye bir ülkenin iktisadi büyüme performansını açıklamada önemli bir rol oynamaktadır. Literatürde beşeri sermayenin bireysel düzeyde sayısal ölçümüne yönelik farklı yaklaşımlar önerilmiş, çapraz ülke düzeyinde eğitim stoğuna dayalı farklı ölçümler ya da yine çapraz ülke düzeyinde beşeri sermayenin kısıtlı bileşenlerinin ortalamalarına dayalı yeni ölçümler geliştirilmiştir. Bu yaklaşımlar arasında gizli değişken yaklaşımı, beşeri sermayenin karmaşık, çok yönlü, doğrudan gözlenemeyen ve kesin olarak ölçülemeyen bir olgu olduğunu yani istatistiksel olarak beşeri sermayenin gizli bir değişken olduğunu önermektedir. Bu çalışmanın amacı, gizli değişken yaklaşımını benimseyerek Türkiye ekonomisi için 81 il kapsamında 2008-2013 dönemi panel verileri ile makroekonomik düzeyde bir beşeri sermaye endeksi oluşturmaktır. Bu doğrultuda çalışmada gizli değişken tahmin yöntemlerinden Doğrulayıcı Faktör Analizi ve Çoklu Gösterge-Çoklu Neden Modelleri kullanılmıştır. İller için kurulan model tahminleri eğitim değişkenlerinin beşeri sermayeyi belirlemede iyi birer gösterge olduklarını bir kez daha göstermiştir. Çoklu Gösterge-Çoklu Neden model tahminlerine göre en yüksek etkiye sahip eğitim değişkeni ortaöğretim okullaşma oranı iken; Doğrulayıcı Faktör Analizi model tahmin sonuçlarına göre en yüksek etkiye sahip eğitim değişkeni üniversite mezun oranı olmuştur İller bazında beşeri sermaye endeks değerleri incelendiğinde 2008 yılı için İstanbul, Ankara ve İzmir ilinin hem Doğrulayıcı Faktör Analizi hem de Çoklu Gösterge-Çoklu Neden modellerinde beklenildiği üzere beşeri sermaye endeks değerleri bakımından öncü oldukları, bu illeri Eskişehir, Bursa, Konya ve Adana illerinin takip ettiği tespit edilmiştir. En düşük beşeri sermaye endeksine sahip iller ise Iğdır, Hakkari, Şırnak, Kilis, Bayburt, Tunceli ve Ardahan olarak sıralanmaktadır. Çalışmada elde edilen 2008-2013 dönemi iller ortalaması beşeri sermaye endeks değerleri Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından hesaplanan İnsani Gelişmişlik Endeksi ile karşılaştırıldığında, ilgili endeks değerlerinin aynı yönlü bir eğilime sahip oldukları saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abassinejad, Hossein (2005), “Estimation of the Level and Distribution of Households’ Human Capital the Case of Tehran”, Iranian Economic Review, 10(14), 185-201.
  2. Alper, Ali Eren vd. (2015), “Beşeri Sermayenin Belirleyicileri: Üst Orta Gelirli Ülkeler Grubu ile OECD Karşılaştırmalı Analizi”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9, 565-578.
  3. Balcerzak, Adam P. (2016), “Multiple-Criteria Evaluation of Quality of Human Capital in the European Union Countries”, Economics and Sociology, 9(2), 11-26.
  4. Balcerzak, Adam P. ve Pietrzak, Michal Bernard (2016), “Quality of Human Capıtal in the European Union in the Years 2004-2013 Application of Structural Equation Modeling”, Marian Reiff ve Pavel Gežík (Ed.), Quantitative Methods in Economics Multiple Criteria Decision Making XVIII, Letra Interactive, Bratislava, 7-12.
  5. Barro, Robert J. ve Lee, Jong-Wha (1993), “International Comparisons of Educational Attainment”, Journal of Monetary Economics, 32 (3), 363–394.
  6. Barro, Robert J. ve Lee, Jong-Wha (1996), International Measures of Schooling Years and Schooling Quality”, American Economic Review, 86 (2), 218–223.
  7. Barro, Robert J. ve Lee, Jong-Wha (2001), “International Data on Educational Attainment: Updates and Implications”, Oxford Economic Papers, 53(3), 541–563.
  8. Barro, Robert J. ve Lee, Jong-Wha (2010), “A New Data Set of Educational Attainment in the World, 1950–2010”, National Bureau of Economic Research, Working Paper, 15902.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Mart 2020

Gönderilme Tarihi

25 Aralık 2018

Kabul Tarihi

15 Şubat 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 18 Sayı: 36

Kaynak Göster

APA
Albayrak, N., & Abdioğlu, Z. (2020). Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı. Yönetim Bilimleri Dergisi, 18(36), 225-254. https://doi.org/10.35408/comuybd.502280
AMA
1.Albayrak N, Abdioğlu Z. Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2020;18(36):225-254. doi:10.35408/comuybd.502280
Chicago
Albayrak, Nilcan, ve Zehra Abdioğlu. 2020. “Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı”. Yönetim Bilimleri Dergisi 18 (36): 225-54. https://doi.org/10.35408/comuybd.502280.
EndNote
Albayrak N, Abdioğlu Z (01 Mart 2020) Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı. Yönetim Bilimleri Dergisi 18 36 225–254.
IEEE
[1]N. Albayrak ve Z. Abdioğlu, “Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı”, Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 36, ss. 225–254, Mar. 2020, doi: 10.35408/comuybd.502280.
ISNAD
Albayrak, Nilcan - Abdioğlu, Zehra. “Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı”. Yönetim Bilimleri Dergisi 18/36 (01 Mart 2020): 225-254. https://doi.org/10.35408/comuybd.502280.
JAMA
1.Albayrak N, Abdioğlu Z. Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı. Yönetim Bilimleri Dergisi. 2020;18:225–254.
MLA
Albayrak, Nilcan, ve Zehra Abdioğlu. “Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı”. Yönetim Bilimleri Dergisi, c. 18, sy 36, Mart 2020, ss. 225-54, doi:10.35408/comuybd.502280.
Vancouver
1.Nilcan Albayrak, Zehra Abdioğlu. Beşeri Sermaye Tahmini: Gizli Değişken Yaklaşımı. Yönetim Bilimleri Dergisi. 01 Mart 2020;18(36):225-54. doi:10.35408/comuybd.502280

Cited By

 

Sayın Araştırmacı;

Dergimize gelen yoğun talep nedeniyle halihazırda yaklaşık 100 makalenin süreçleri devam etmektedir. Bu makalelerin süreçleri nihayete erdirildikten sonra dergimiz yeni makale alımına başlayacaktır.

Dergimize göndereceğiniz çalışmalar linkte yer alan taslak dikkate alınarak hazırlanmalıdır. Çalışmanızı aktaracağınız taslak dergi yazım kurallarına göre düzenlenmiştir. Bu yüzden biçimlendirmeyi ve ana başlıkları değiştirmeden çalışmanızı bu taslağa aktarmanız gerekmektedir.

Türkçe Makale Şablonu için tıklayınız...

İngilizce Makale Şablonu için tıklayınız...

Ücret politikası için tıklayınız..

Saygılarımızla,