Research Article

Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi

Volume: 4 Number: 2 December 23, 2025
EN TR

Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi

Abstract

Bilgi insanın en temel eylemidir. Doğru bilgi olmadığı zaman doğru inançtan söz edilemeyeceği gibi ahlak ve hukuktan da bahsedilemez. İnsan hayatındaki diğer çözümler ve mutlu olmak gibi amaçlar da bilgiye bağlıdır. Fakat bilgi öncelikli olarak varlığın bilgisidir. Bu yüzden varlığa dair metafizik algımız bilginin mahiyetini etkilediği gibi doğal olarak bu algılar, bilginin nasıl kullanılacağını da belirler. Diğer taraftan bilginin duyu ve akıl olmak üzere temel iki kaynağı bulunmaktadır. Fakat kabuller ve fayda da doğrudan bilgi kaynağı olmasa da birer doğruluk ölçüsü olarak karşımıza çıkar. Bu kaynaklar arasındaki denge, bilginin mahiyetini etkileyen bir başka gerekçedir. Diğer taraftan bilginin ilk amacı gerçekliği olduğu gibi bilmektir. Bu yüzden de bilimde ön yargılar olmamalıdır. Bilginin nihai amacı ise insanın güzel şeyler yapması ve mutlu olmasıdır. Şu halde bilim, insanları sömürme amacı güdemez. Ayrıca bilgi tüm insanlığındır ve bu yüzden bilimde tekelleşme olması bilim ahlakı açısından uygun değildir. Burada insanın rasyonel tarafı olduğu gibi duygusal taraflarının da olduğunu ifade etmek gerekiyor. Yani insan sadece bilmez; aynı zamanda etkilenir. Ayrıca insan sadece anlık yaşamaz; geçmişi özler veya oradan dersler çıkarır ve geleceğe yönelik hayaller kurar, planlar yapar. Son olarak insanın bir dünyada yaşadığını ve bu dünyanın bir parçası olduğunu da ifade etmek gerekiyor. Bu tabiatın birtakım kuralları vardır ve dahası tabiattaki her varlık özü itibariyle iyi ve değerlidir. Bu yüzden insan tabiatı bir meta olarak göremeyeceği gibi onu bozma hakkına da sahip değildir. Modern dönemde ise duyu-akıl, duygu-akıl, madde-mana, insan-tabiat, maddi-insani zevkler ve ölçü-ilke-fayda arasındaki dengeler bozulmuştur. Neticesi ise tabiatla, çevresiyle ve hatta kendisiyle çatışan bir insan, kadın ya da erkek olmayı sorun olarak gören bir birey ve çatışmalar içinde mutsuz ve kaygılı olan bir canlıdır. Bu makalemizde kendini üstün gören, klasikten ve dolayısıyla insanlığın bütününden kopan modern batı felsefesinin ana karakterleri ile bunların sonuçları ve çözüm önerileri üzerinde, öne çıkan isim ve fikirler üzerinden irdelenecektir.

Keywords

Supporting Institution

Herhangi bir fon desteği alınmamıştır.

Ethical Statement

Çalışma için etik kurul izni gerekmemektedir.

Thanks

Tüm çalışmalarımda olduğu gibi burada her türlü yardımlarını esirgemeyen güzel insan ve değerli ağabeyim Doç. Dr. Abdullah DEMİR’e teşekkürlerimi arz ederim.

References

  1. Akbay, Y. E. (2020). Sextus Empiricus’un Kavram Teorisi Eleştirileri. Süleyman De-mirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 1(44), 27-44.
  2. Akyüz, T. (2017). Ebu Bekir Zekeriya Razi’nin Felsefi Görüşleri. Ravza Yayınları.
  3. Akyüz, T. (2022). Mantık. Ravza Yayınları.
  4. Akyüz, T. (2023). İslam ve Bilim. Ravza Yayınları.
  5. Aristoteles. (1996). Metafizik (A. Arslan, Çev.). Sosyal Yayınlar.
  6. Baba, C. (2018). Bilgi Bağlamında Doğruluk ve Mantık İlişkisi Üzerine. İçinde M. Kelikli (Ed.), Doğru Üzerine (ss. 35-76). Elis Yayınları.
  7. Bilgili, A. (2021). Bilimsel Bilginin Sosyolojisi. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.
  8. Bourdieu, P. (2010). Akademik Aklın Eleştirisi (P. B. Yalım, Çev.). Metis Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Systematic Philosophy (Other), History of Philosophy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 23, 2025

Submission Date

November 15, 2025

Acceptance Date

December 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 4 Number: 2

APA
Akyüz, T. (2025). Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi. Cihannüma Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 4(2), 41-58. https://doi.org/10.55205/jocsosa.4220251824303
AMA
1.Akyüz T. Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi. JOCSOSA. 2025;4(2):41-58. doi:10.55205/jocsosa.4220251824303
Chicago
Akyüz, Turgut. 2025. “Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri Ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi”. Cihannüma Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 4 (2): 41-58. https://doi.org/10.55205/jocsosa.4220251824303.
EndNote
Akyüz T (December 1, 2025) Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi. Cihannüma Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 4 2 41–58.
IEEE
[1]T. Akyüz, “Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi”, JOCSOSA, vol. 4, no. 2, pp. 41–58, Dec. 2025, doi: 10.55205/jocsosa.4220251824303.
ISNAD
Akyüz, Turgut. “Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri Ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi”. Cihannüma Sosyal Bilimler Akademi Dergisi 4/2 (December 1, 2025): 41-58. https://doi.org/10.55205/jocsosa.4220251824303.
JAMA
1.Akyüz T. Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi. JOCSOSA. 2025;4:41–58.
MLA
Akyüz, Turgut. “Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri Ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi”. Cihannüma Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, vol. 4, no. 2, Dec. 2025, pp. 41-58, doi:10.55205/jocsosa.4220251824303.
Vancouver
1.Turgut Akyüz. Modern Batı Felsefesinin Temel Karakteristik Özellikleri ve Klasik Felsefe Açısından Değerlendirilmesi. JOCSOSA. 2025 Dec. 1;4(2):41-58. doi:10.55205/jocsosa.4220251824303

30066


All articles published on JOCSOSA are licensed under the Creative Commons Attribution 4.0 International License. This license grants you the right to reproduce, share and disseminate data mining applications, search engines, websites, blogs, and all other platforms, provided that all published articles, data sets, graphics and attachments are cited. Open access is an approach that facilitates interdisciplinary communication and encourages different disciplines to work with each other.