Araştırma Makalesi

Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü

Sayı: Akıllı Şehirler 1 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü

Öz

Akıllı şehir kavramı zaman içerisinde büyük ölçüde değişiklik göstermiştir. Vatandaşlara daha iyi kentsel hizmetler sunmak için çoğu şehir, kendilerini akıllı hale getirmek ve kentsel yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla kendi stratejilerini geliştirmektedir. Yapay zekanın gelişmesi ise akıllı şehirler için bu söylemden çok daha geniş kapsamlı hedefler belirlemiştir. Akıllı şehirlerin temelinde kentsel altyapılarının ve şehir hizmetlerinin teknoloji temelli araçlarla gerçekleştirilmesi olmakla beraber bir sonraki aşama, insan sermayesi, gizlilik ve mahremiyetin korunması, ahlak ve etik ilkeler, yaratıcılık ve inovasyonun yeniden yapılandırılmasıdır. Bu aşama, akıllı şehirlerden bilge şehirlere geçiş için paradigma değişimini içermektedir. Kamu hizmetleri üretmek için bu doğrultuda kentsel politika geliştirme ve uygulama planları tasarlanmalıdır. Bundan sonraki adım, bilge şehir vizyonunu oluşturulması ve kente uygulanmasıdır. Bu çalışmada, akıllı şehirlerden bilge şehirlere geçişin ilkeleri ve bu ilkelerin uygulanmasında yapay zekânın etkisi incelenmiştir. Araştırmanın temel sorusu, “akıllı şehirlerden bilge şehirlere geçişte yapay zekanın etkisi var mıdır?” şeklinde belirlenmiştir. Çalışma, doküman analizi yöntemi ile akıllı şehirler, bilge şehirler ve yapay zekâ kavramlarının ulusal ve uluslararası veri tabanlarında yer alan yayınların ve uluslararası raporların taranmasıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma akıllı şehirler ve bilge şehirler kavramlarını açıklamakta, yapay zekânın işlevlerine genel olarak değinmektedir. Akıllı şehirlerden bilge şehirlere geçiş sürecinde yapay zekanın kullanımının fırsatları ve riskleri ele alınarak yapay zekanın etkisi tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al-Turjman, F., Zahmatkesh, H., Shahroze, R., “An overview of security and privacy in smart cities’ IoT communications”, Trans Emerging Tel Tech, 33: e3677, (2022).
  2. Carrera, F. (2016). “Wise Cities: “Old” Big Data and “Slow” Real Time.” Built Environment (1978-), 42(3), 474–497. http://www.jstor.org/stable/44132292.
  3. CBDDO, Yapay Zeka, https://cbddo.gov.tr/sss/yapay-zeka/, Erişim Tarihi: 30.08.2025. Coll, J. M. & Illán, J. (2015). From smart to wise cities: The role of values in shaping the future of cities (Notes Internacionals CIDOB, No. 134). Barcelona Centre for International Affairs (CIDOB). https://www.cidob.org/sites/default/files/2024-07/ NOTES%20134_COLL%26ILLAN_ANG.pdf.
  4. Coll, J. M. (2016). Why Wise Cities? Conceptual Framework (Notes Internacionals No. 92). CIDOB. https://www.cidob.org/sites/default/files/2024-11/05-08_JOSEP%20 M%20%20COLL.pdf.
  5. Díaz-Díaz, R., Muñoz, L., Pérez-González, D., “Business model analysis of public services operating in the smart city ecosystem: The case of SmartSantander”, Future Generation Computer Systems, 76:198-214, (2017).
  6. European Parliament (2023). EU AI Act, https://www.europarl.europa.eu/news/en/ headlines/society/20230601STO93804/eu-ai-act-first-regulation-on-artificial-intelligence
  7. Esen, G. (2019). “Yapay Zekâ: Geçmişi ve Geleceği.” Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 19(1), 308-311. https://doi.org/10.30627/cuilah.481080
  8. Hambleton, R. (2021), “From smart cities to wise cities.” IET Smart Cities, 3: 53- 55. https://doi.org/10.1049/smc2.12012

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kent ve Bölge Planlama (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2025

Kabul Tarihi

7 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: Akıllı Şehirler

Kaynak Göster

APA
Hamza Çelikyay, H. (2025). Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, Akıllı Şehirler, 88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS
AMA
1.Hamza Çelikyay H. Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2025;(Akıllı Şehirler):88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS
Chicago
Hamza Çelikyay, Hicran. 2025. “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy Akıllı Şehirler: 88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS.
EndNote
Hamza Çelikyay H (01 Aralık 2025) Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi Akıllı Şehirler 88–105.
IEEE
[1]H. Hamza Çelikyay, “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”, Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy Akıllı Şehirler, ss. 88–105, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29WX37MS
ISNAD
Hamza Çelikyay, Hicran. “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. Akıllı Şehirler (01 Aralık 2025): 88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS.
JAMA
1.Hamza Çelikyay H. Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2025;:88–105.
MLA
Hamza Çelikyay, Hicran. “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy Akıllı Şehirler, Aralık 2025, ss. 88-105, https://izlik.org/JA29WX37MS.
Vancouver
1.Hicran Hamza Çelikyay. Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;(Akıllı Şehirler):88-105. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29WX37MS