TR
EN
Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü
Öz
Akıllı şehir kavramı zaman içerisinde büyük ölçüde değişiklik göstermiştir. Vatandaşlara
daha iyi kentsel hizmetler sunmak için çoğu şehir, kendilerini akıllı hale getirmek
ve kentsel yaşam kalitesini iyileştirmek amacıyla kendi stratejilerini geliştirmektedir.
Yapay zekanın gelişmesi ise akıllı şehirler için bu söylemden çok daha geniş kapsamlı
hedefler belirlemiştir.
Akıllı şehirlerin temelinde kentsel altyapılarının ve şehir hizmetlerinin teknoloji temelli
araçlarla gerçekleştirilmesi olmakla beraber bir sonraki aşama, insan sermayesi, gizlilik
ve mahremiyetin korunması, ahlak ve etik ilkeler, yaratıcılık ve inovasyonun yeniden
yapılandırılmasıdır. Bu aşama, akıllı şehirlerden bilge şehirlere geçiş için paradigma
değişimini içermektedir. Kamu hizmetleri üretmek için bu doğrultuda kentsel politika
geliştirme ve uygulama planları tasarlanmalıdır. Bundan sonraki adım, bilge şehir
vizyonunu oluşturulması ve kente uygulanmasıdır.
Bu çalışmada, akıllı şehirlerden bilge şehirlere geçişin ilkeleri ve bu ilkelerin uygulanmasında
yapay zekânın etkisi incelenmiştir. Araştırmanın temel sorusu, “akıllı şehirlerden
bilge şehirlere geçişte yapay zekanın etkisi var mıdır?” şeklinde belirlenmiştir. Çalışma,
doküman analizi yöntemi ile akıllı şehirler, bilge şehirler ve yapay zekâ kavramlarının
ulusal ve uluslararası veri tabanlarında yer alan yayınların ve uluslararası raporların
taranmasıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma akıllı şehirler ve bilge şehirler kavramlarını
açıklamakta, yapay zekânın işlevlerine genel olarak değinmektedir. Akıllı şehirlerden
bilge şehirlere geçiş sürecinde yapay zekanın kullanımının fırsatları ve riskleri ele alınarak
yapay zekanın etkisi tartışılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Turjman, F., Zahmatkesh, H., Shahroze, R., “An overview of security and privacy in smart cities’ IoT communications”, Trans Emerging Tel Tech, 33: e3677, (2022).
- Carrera, F. (2016). “Wise Cities: “Old” Big Data and “Slow” Real Time.” Built Environment (1978-), 42(3), 474–497. http://www.jstor.org/stable/44132292.
- CBDDO, Yapay Zeka, https://cbddo.gov.tr/sss/yapay-zeka/, Erişim Tarihi: 30.08.2025. Coll, J. M. & Illán, J. (2015). From smart to wise cities: The role of values in shaping the future of cities (Notes Internacionals CIDOB, No. 134). Barcelona Centre for International Affairs (CIDOB). https://www.cidob.org/sites/default/files/2024-07/ NOTES%20134_COLL%26ILLAN_ANG.pdf.
- Coll, J. M. (2016). Why Wise Cities? Conceptual Framework (Notes Internacionals No. 92). CIDOB. https://www.cidob.org/sites/default/files/2024-11/05-08_JOSEP%20 M%20%20COLL.pdf.
- Díaz-Díaz, R., Muñoz, L., Pérez-González, D., “Business model analysis of public services operating in the smart city ecosystem: The case of SmartSantander”, Future Generation Computer Systems, 76:198-214, (2017).
- European Parliament (2023). EU AI Act, https://www.europarl.europa.eu/news/en/ headlines/society/20230601STO93804/eu-ai-act-first-regulation-on-artificial-intelligence
- Esen, G. (2019). “Yapay Zekâ: Geçmişi ve Geleceği.” Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 19(1), 308-311. https://doi.org/10.30627/cuilah.481080
- Hambleton, R. (2021), “From smart cities to wise cities.” IET Smart Cities, 3: 53- 55. https://doi.org/10.1049/smc2.12012
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kent ve Bölge Planlama (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
1 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
8 Eylül 2025
Kabul Tarihi
7 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: Akıllı Şehirler
APA
Hamza Çelikyay, H. (2025). Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, Akıllı Şehirler, 88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS
AMA
1.Hamza Çelikyay H. Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2025;(Akıllı Şehirler):88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS
Chicago
Hamza Çelikyay, Hicran. 2025. “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy Akıllı Şehirler: 88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS.
EndNote
Hamza Çelikyay H (01 Aralık 2025) Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi Akıllı Şehirler 88–105.
IEEE
[1]H. Hamza Çelikyay, “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”, Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy Akıllı Şehirler, ss. 88–105, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29WX37MS
ISNAD
Hamza Çelikyay, Hicran. “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. Akıllı Şehirler (01 Aralık 2025): 88-105. https://izlik.org/JA29WX37MS.
JAMA
1.Hamza Çelikyay H. Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi. 2025;:88–105.
MLA
Hamza Çelikyay, Hicran. “Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü”. Çevre Şehir ve İklim Dergisi, sy Akıllı Şehirler, Aralık 2025, ss. 88-105, https://izlik.org/JA29WX37MS.
Vancouver
1.Hicran Hamza Çelikyay. Akıllı Şehirden Bilge Şehire Geçiş: Yapay Zekanın Rolü. Çevre Şehir ve İklim Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2025;(Akıllı Şehirler):88-105. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29WX37MS