Research Article

ANITSAL BİR HAYRAT: SİNOP ŞEHİTLER ÇEŞMESİ

Volume: 21 Number: 43 December 17, 2021
TR EN

ANITSAL BİR HAYRAT: SİNOP ŞEHİTLER ÇEŞMESİ

Öz

30 Kasım 1853 tarihli Sinop faciası, 1853-1856 Osmanlı-Rus Harbi’nin önemli kırılma anlarından birisidir. Ruslar tarafından gerçekleştirilen deniz harekâtı sonucu Sinop Limanı’nda bulunan Osmanlı filosu, bir vapur dışında tamamen imha edilirken iki bine yakın Osmanlı denizcisi yaşamını yitirmiştir. Şehitlerin aziz hatıralarını yâd etmek amacıyla Padişah Abdülmecid’in iradesiyle kenttin uygun bir noktasına anıtsal bir çeşme yapılmasına karar verilmiştir. 1854 yılında yapımına karar verilen çeşme inşaatı ancak 21 Ağustos 1858 tarihinde tamamlanabilmiştir. Çalışmada öncelikle Sinop Şehitler Çeşmesi’nin, yapım aşamasından tamamlanmasına kadar geçen süre içerisinde yaşanan aksaklıklar ele alınmıştır. Daha sonra çeşmenin suyolları, yapı malzemeleri, mimari özellikleri ve yapım maliyeti Osmanlı arşivlerinde yer alan keşif defterleri ve diğer vesikalardan istifade edilerek tablolar halinde aydınlatılmaya çalışılmıştır. Yine çalışmayla ilişkili olarak belgelerden tespit edilen ancak ismi unutulan Sultan Süleyman Çeşmesi’nin yapımı ve daha sonraki akıbetine dair bulgular da yer verilen konular arasındadır. Bu çalışmayla birlikte Şehitler Çeşmesi’nin yapımına dair menkıbeleşen birtakım yanlış anlatıların önüne geçilmesi, Sinop’un simgesel yapılarından birisi olan söz konusu çeşmenin tanıtımına ve kent tarihine katı sağlanması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
  2. Sadaret Amedi Kalemi Evrakı (A.}AMD.): 84/5, 88/52.
  3. Sadaret Mektubi Mühimme Kalemi Evrakı (A.}MKT.MHM.): 76/66, 77/17, 150/93.
  4. Sadaret Mektubi Kalemi Meclis-i Vala Evrakı (A.}MKT.MVL): 73/77, 94/74.
  5. Sadaret Mektubi Kalemi Nezaret ve Deva’ir Evrakı (A.}MKT.NZD.): 153/63, 166/12, 187/79, 206/79.
  6. Hariciye Nezareti Mektubi Kalemi Evrakı (HR.MKT.): 149/88.
  7. İrade Dahiliye (İ.DH.): 303/19222, 303/19246, 411/27198.
  8. İrade Meclis-i Vala (İ.MVL.): 337/14573, 386/16870, 429/18844.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 17, 2021

Submission Date

February 18, 2021

Acceptance Date

December 17, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 21 Number: 43

Chicago
Demir, Cenk. 2021. “ANITSAL BİR HAYRAT: SİNOP ŞEHİTLER ÇEŞMESİ”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 21 (43): 465-504. https://izlik.org/JA57TH54RE.