BİR KÜLTÜREL DİPLOMASİ ARACI OLARAK TÜRK-İNGİLİZ KÜLTÜR DERNEĞİ
Abstract
Geleneksel diplomasi, esas olarak devletler arası resmî temaslara dayanırken; kamu diplomasisi, toplum temelli ve yumuşak güç odaklı yeni bir diplomasi anlayışını temsil etmektedir. Bir devletin uluslararası itibarını artırmak, yabancı kamuoyunu etkilemek ve kültürel yumuşak gücünü yaygınlaştırmak amacıyla yürüttüğü çok boyutlu iletişim faaliyetlerini içeren kamu diplomasisi, Soğuk Savaş yıllarından itibaren dış politikanın tamamlayıcı bir unsuru haline gelmiştir. Kamu diplomasisinin en etkili araçlarından biri olan kültürel diplomasi ise kültür, sanat, eğitim ve ortak tarih gibi unsurlar aracılığıyla uluslararası ilişkilerde karşılıklı güven tesis etmeyi hedefler. Özellikle Soğuk Savaş döneminde kültürel diplomasinin önemi artmış, bilsüreçte devlet dışı aktörlerin rolü de giderek belirginleşmiştir. Bu makale, kamu diplomasisi bağlamında kültürel diplomasinin somut bir örneği olarak Türk-İngiliz Kültür Derneğini ele almayı amaçlamaktadır. 1930’lu yıllarda gelişen Türk-İngiliz ilişkilerinin bir ürünü olan derneğin kurulması adına ilk görüşmeler 1938’de başlamış, fakat II. Dünya Savaşı’ndan sonra 1951 yılında British Council öncülüğünde Ankara’da kurulabilmiştir. Tüzüğünde ifade edildiği üzere derneğin kurulma amacı “iki memleket arasında her alandaki kültürel bağları sıkılaştırmak, geliştirmek ve fikrî, ilmî, ekonomik ve sosyal alanlarda münasebetler kurmaktır.” Bu makale, derneğin kuruluş amacı ve faaliyetlerinin Türk-İngiliz ilişkilerine etkisini kültürel diplomasi perspektifiyle analiz etmeyi hedeflemektedir. Bugüne kadar Türk-İngiliz ilişkileri farklı boyutlarıyla incelenmiş, fakat Türk-İngiliz Kültür Derneği üzerine şimdiye kadar müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Çalışmada, İngiltere Ulusal Arşivi, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Diplomatik Arşivi’nin yanı sıra dönemin süreli yayınlarından, derneğin broşür, kitapçık ve programından istifade edilecektir.
Keywords
ANGLO-TURKISH CULTURAL ASSOCIATION AS AN INSTRUMENT OF CULTURAL DIPLOMACY
Abstract
While traditional diplomacy is primarily based on official relations between states, public diplomacy presents a new approach that is society-oriented and based in soft power. Public diplomacy encompasses multidimensional communication activities which aim to enhance a state’s international image, influence foreign public opinion, and promote its cultural soft power. Since the Cold War era, public diplomacy has become a complementary instrument of foreign policy. One of the most effective tools of public diplomacy, cultural diplomacy, seeks to build mutual trust in international relations through culture, arts, education, and shared historical heritage. The significance of cultural diplomacy became particularly apparent at the Cold War period, during which the role of non-state actors also became increasingly prominent. This paper evaluates the Anglo-Turkish Cultural Association as a tool of cultural diplomacy within the broader framework of public diplomacy. According to archival documents, this association which is an outcome of the close relations in Turkish-British relations during the 1930s, was officially established in Ankara in 1951 under the initiative of the British Council following World War II. The purpose of the association was “to strengthen and develop cultural ties between the two countries in every field, and to establish intellectual, scientific, economic, and social relations.” The paper aims to analyze the purpose and activities of the association from the perspective of cultural diplomacy by focusing on its impact on Turkish-British relations. While Turkish-British relations have been evaluated in many aspects, no comprehensive academic study has yet been conducted specifically on the Anglo-Turkish Association. Therefore, the article aims to discuss the association’s role in terms of public diplomacy based on sources from British National Archives, Turkish Diplomatic Archives and as well as newspapers, original brochures, booklets, invitations and programs of the Anglo-Turkish Association.
Keywords
