Ahali Mübadelesi ve Yardımların İstanbul Örneği

Volume: 9 Number: 20 June 1, 2010
  • Eda Özcan
TR EN

Ahali Mübadelesi ve Yardımların İstanbul Örneği

Öz

19. yüzyıldan itibaren Balkan ve Anadolu coğrafyası arasında büyük göç hareketleri başlamıştır. Türk Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasının ardından Türkiye’deki Rumların önemli bir kısmı ülkeyi terk etmiştir. Rumların Yunanistan’a gitmesi, Yunanistan’da ekonomik ve sosyal kriz yaratmıştır. Aynı zamanda, Yunanistan’da sıkıntı çeken Türkler, gördükleri baskı sebebi ile Türk Hükümetine, kaçmak suretiyle, sığınmak istemişlerdir. 30 Ocak 1923 tarihinde Lozan Barış Konferansı’nda Türkiye ve Yunanistan hükümetleri arasında, Türk ve Yunan ahalinin zorunlu değişimini esas alan bir antlaşma imzalanmıştır. Bu antlaşmada, Batı Trakya Türkleri ve İstanbul Rumları mübadeleden hariç tutulmuştur. Türk Hükümeti, yarım milyona yakın insanın nakil, iaşe, konut ve geçim gibi işleri ile ilgilenebilmek amacıyla Mübadele, İmar ve İskân Bakanlığı teşkil etmiştir. Bu bakanlık, mübadillerle ilgili her türlü kanuni hakkın ve yasal düzenlemelerin yapılması ve uygulanması ile ilgilenmiştir. Hilal-ı Ahmer Cemiyeti ise mübadillerin, sağlık, barınma ve her türlü insani ihtiyaçları da karşılamağa çalışmıştır. Mübadillere, emval-ı metruke olan evler dağıtılmış ve mübadillerin üretici bir hayata geçmeleri için gerekli toprak ürünleri ve toprak işleme aletleri devlet tarafından temin edilmiştir. Göç sırasında iki önemli sorun ortaya çıkmıştır. Bunlar, etabli ve taşınmaz mallar sorunudur. Etabli ve her iki ülkede kalan malların akıbeti, Lozan Antlaşması ile çözülememiştir. Bu konular, 1926 ve 1930 yıllarında Yunanistan’la imzalanan antlaşmalarla çözüme kavuşmuştur. 1930 tarihli Ankara Antlaşması ve 1932 tarihindeki nihai karar ile mübadillerin malları ile ilgili sorunlar tamamen bitmiştir

Anahtar Kelimeler

References

  1. AGHATABAY, Cahide Zengin, Mübadele’nin Mazlum Misafirleri – Mübadele ve Kamuoyu (1923 – 1930), Bengi Yayınları, İstanbul, 2007.
  2. Ahmet Lütfi Efendi, Vak’anüvis Ahmed Lütfi Efendi Tarihi, I, Çev. Ahmet Hezarfen, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 1999.
  3. ARMAOĞLU, Fahir, 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi, TTK, Ankara, 1997. Atatürk’ün Bütün Eserleri, Nutuk III, Vesikalar, 2007, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2007
  4. BARAN, Tülay Âlim, Bir Kentin Yeniden Yapılanması ( İzmir 1923 – 1938 ), Arma Yayınları, İstanbul, 2003.
  5. BELLİ, Mihri, Türkiye- Yunanistan Nüfus Mübadelesi, Çev. Müfide Pekin, Belge Yayınları, İstanbul, 2004.
  6. BIYIKLIOĞLU, Tevfik, Trakya’da Milli Mücadele’’, II, TTK, Ankara, 1956.
  7. BİRSEL, M. Cemil, Lozan, II, Ahmet İhsan Matbaası, İstanbul, 1933.
  8. BOZKURT, Deniz, Karşılaştırmalı Lozan ve Sevr Barış Antlaşmaları, Umay Kültür Sanat Merkezi Yayınları, Ankara, 1998.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Eda Özcan This is me

Publication Date

June 1, 2010

Submission Date

June 1, 2010

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Volume: 9 Number: 20

Chicago
Özcan, Eda. 2010. “Ahali Mübadelesi Ve Yardımların İstanbul Örneği”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 9 (20): 55-75. https://izlik.org/JA95PC29HX.