Abstract

As soon as EOKA terrorist activities which was backed by Greece started on 1st April 1955 Turkish Cypriots also started trying to defend and protect themselves, and this struggle, in particular, had a new phase when Turkish Resistance Organization (TMT) emerged once more with Turkish assistance in 1958. Republic of Cyprus founded in 1960 demolished after Bloody Christmas attacks of Greek Cypriots in Cyprus on 21st December 1963, and the island is divided into two pieces again. This article will focus on 1958-1964 period, and the struggle of Turkish Cypriots will be focused on by the way of the Turkish daily journals in Cyprus, especially that of Nacak which is supposed to be the official journal of TMT

Keywords

• Nacak, EOKA, TMT, Cyprus, Bloody Christmas

1958–1963 MÜCADELE SÜRECİNDE KIBRIS’TA BASIN VE NACAK GAZETESİ

Öz

Kıbrıs adasında Yunanistan destekli olarak 1 Nisan 1955 tarihinden itibaren faaliyete geçen EOKA terör örgütü karşısında Kıbrıs Türklerinin kendilerini koruma mücadelesi de başlar ve bu mücadele özellikle 1958 Ağustos ayından itibaren Türk Mukavemet Teşkilatı’nın Türkiye destekli olarak faaliyete geçmesiyle yeni bir aşamaya geçer. 1960 yılında kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 21 Aralık 1963 günü Kanlı Noel saldırılarıyla birlikte fiilen ortadan kalkmasıyla ada yeniden ikiye bölünür. Bu çalışma kapsamında 1958–1963 sürecinde yaşanılan olaylar irdelenecek ve Kıbrıs Türklerinin verdiği mücadele gazeteler vasıtasıyla aktarılmaya çalışılacaktır. Bu kapsamda irdelenecek gazete ise TMT’nin yayım organı olarak bilinen Nacak olacaktır

Anahtar Kelimeler

• Nacak, EOKA, TMT, Kıbrıs, Kanlı Noel

References

1. I. Arşiv Kaynakları Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi (BCA)-Ankara/Türkiye Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu Arşivi (KTKF)-Girne/Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kıbrıs Türk Milli Arşivi (KTMA)-Girne/KKTC KTMA TMT Arşivi-Girne/KKTC Foreign Office Archive (FO)-Londra/İngiltere Kıbrıs Türk Kültür Derneği Arşivi (KTKD)-Ankara/Türkiye
2. II. Basılı Kaynaklar ALPDAĞ, Özden, Barış İçin Savaş, İzmir, 1974. ARMAOĞLU, Fahir, 20.Yüzyıl Siyasî Tarihi Cilt I-II, Türkiye İş Bankası Kültür
3. Yay., İstanbul, 1996. BASIN YAYIM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, Olayların Takvimi, “Kıbrıs Meselesi”,
4. Ankara, Ağustos 1954, No. 49. BİLGE, Suat, Le Conflit De Chypre Et Les Cypriotes Turcs, Ankara Üniversitesi, Ankara, 1961. CLOGG, Richard, Modern Yunanistan Tarihi, İletişim Yay., İstanbul 1997. DENKTAŞ, Rauf R., Hatıralar-Toplayış 10. Cilt, İstanbul, Aralık 2000. DODD, Clement, Storm Clouds Over Cyprus, The Eothen Press Yay.,
5. Cambridgeshire, 2002. FOLEY, Charles, Guerrilla Warfare and EOKA Struggle; General Grivas, Longman
6. Yay., Londra, 1964. GAZİOĞLU, Ahmet C., Kıbrıs Tarihi İngiliz Dönemi (1878-1960), Cyrep yay.,
7. Lefkoşa, Eylül 1997. KESER, Ulvi, Kıbrıs’ta Yeraltı Faaliyetleri ve Türk Mukavemet Teşkilatı, IQ Yayımları,
8. İstanbul, Ocak 2007. ÖZAD, Murad Hüsnü, Baf ve Mücadele Yılları, Akdeniz Haber Ajansı Yay.,

9. İstanbul, Temmuz 2002. STEPHENS, Robert, Cyprus-A Place Of Arms, Pall Mall Press Yay., Londra, 1966. TOLUNER, Sevin, Kıbrıs Uyuşmazlığı ve Milletlerarası Hukuk, İstanbul, 1977. III. Makaleler AZGIN, Bekir, “The Turkish Cypriot Mass Media.” Cyprus: Handbook on South
10. Eastern Europe, (Der.: K.D. Grothusen, W. Steffani ve P. Zervakis),
11. Germany: Vandenhoeck & Ruprecht in Gottingen, 1998. KÜÇÜK, Fazıl, “Kıbrıs Türkünün Geçirdiği Acı Günler-II”, Kıbrıs Mektubu
12. Dergisi, Sayı 2, Mart-Nisan 2002, Ankara, ss.5–7. ÖZORAN, Beria Remzi, “Enosis Karşısında Kıbrıs Türk’ü (1878–1914 Dönemi)”,
13. Güvenlik Kuvvetleri dergisi, No 19, Lefkoşa, Mart 1991, ss.6–12.
14. IV. Süreli Yayımlar Dünya Manchester Guardian Mahi Devrim Zafer Eleftheria Cyprus Mail Akın Bozkurt, Cumhuriyet Cyprus Mail Filelefteros Nacak Halkın Sesi
15. V. Sözlü Tarih Çalışması Ali Tilki ile 10 Temmuz 2003 tarihinde Lefkoşa’da yapılan görüşme. TMT Lefkoşa Sancağı Kovanbeyi merhum Nevzat Uzunoğlu ile Girne’de 13
16. Temmuz 2003 tarihinde yapılan görüşme. Bedia Okan Göreli ile 15 Ağustos 2010 ve 18 Eylül 2010 tarihinde İzmir’de
17. yapılan görüşme. KKTC’nin ilk Cumhurbaşkanı Rauf R. Denktaş ile 8-13 Temmuz 2003 tarihinde
18. Lefkoşa’da yapılan görüşme. TMT Limasol Sancağı mensubu merhum Aydın Aygın ile 20 Ağustos 2004
19. tarihinde Girne’de yapılan görüşme. Fuat Veziroğlu ile 16 Kasım 2003 tarihinde Lefkoşa’da yapılan görüşme. TMT Limasol Sancağı mensubu merhum Mehmet Y. Manavoğlu ile 25 Ağustos
20. tarihinde Girne’de yapılan görüşme.