AMERİKAN BELGELERİ IŞIĞINDA KIBRIS’TA 1963 KANLI NOEL’İ
Abstract
Kıbrıs adası tarih boyunca göçler ve sorunlar adası olarak bilinmiştir. Son yüzyıla göz atıldığında görülecektir ki savaşın ve mücadelelerin dışındaymış gibi görünse de ada her zaman kendisini çatışmaların, savaşların ve mücadelelerin tam orta yerinde bulmuştur. Özellikle Birinci Dünya Savaşı’ndan başlayarak ada hem menfaat çatışmalarının hem de ada merkezli başka çatışmaların tam ortasında yer alır. Ayrıca Kıbrıslı Rumların adayı Yunanlaştırmaya yönelik Enosis girişimleri yanınnda İngilizlerin Yunanistan’a yönelik politikası da ada etrafındaki sorunları kat be kat artırır. Adanın durumunu özellikle 1 Nisan 1955 tarihinden itibaren başlayarak sadece İngilizlere ve Türklere değil kendilerine yardımcı olmayan Rumlara yönelik de terör girişimlerine başlayan ve 16 Ağustos 1960 tarihinde Türkiye, Yunanistan ve İngiltere garantörlüğünde Kıbrıs Cumhuriyeti kuruluncaya kadar devam eden EOKA saldırılarına göz atılacak olursa ada pek çok masum insanın ölümüne yol açan saldırılar ve tedhiş eylemleriyle sarsılmıştır. Kıbrıslı Türkler bir yandan bu saldırılardan kurtulmaya çalışırken bir yandan da Volkan, 9 Eylül ve Türk Mukavemet Teşkilatı gibi yeraltı teşkilatları kurmuşlardır. Öte yandan sonuncusu hariç bütün organizasyonlar Yunanistan destekli profesyonel EOKA yapılanması karşısında başarısız olmuştur. Öte yandan Kıbrıs Cumhuriyeti kurulmasına rağmen Kıbrıs Türklerine yönelik Rum saldırıları devam eder ve cumhuriyet trajik bir olayla, Kanlı Noel denilen süreçte sona erer. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin ilk ve son cumhurbaşkanı Makarios’un da açıkça ifade ettiği üzere Kıbrıs Cumhuriyeti adanın Yunanistan’a ilhakı için bir atlama tahtası olmuştur. Bu bilimsel çalışmada 1963’ün ilk gününden itibaren yaşanılan siyasi gelişmeler ve Makarios tarafından yaratılan tuzaklar Amerikan belgeleri ışığında irdelenecektir
Keywords
Christmas Of 1963 In Cyprus In the Light Of American Documents
Abstract
The island of Cyprus is, throughout the history, supposed and believed to be that of the immigration and that of the issues. Taking a glance at the last century, it is obviously seen that, even though the island seems to be out of the wars and the struggles in some points, the island itself just takes a place in the very midst of those above-mentioned struggles, disputes and the conflicts. Especially starting from the WWI, the island occupies a very unusual place both in the conflict of interest and the struggles of the island-centered and various conflicts surrounding Cyprus, and in addition to the Enosis conflict caused by the Greek Cypriots, the efforts for the annexation of the island to Greece, and the British policy towards Greece all increase the problems more and more. Considering the position of the island especially starting from April 1, 1955 on which Greek Cypriot terrorist organization named EOKA started terrorist activities not only against British, and Turkish Cypriots but also against Greek Cypriot ones up to August 16, 1960 on which the Republic of Cyprus was founded on the guarantee of the UK, Turkey and Greece, the island spent a long way of atrocity and bloodyshed period causing the death of a good many innocent persons on the island. Turkish Cypriots trying to get rid of the atrocity committed against themselves have also established some underground organizations such as Volkan, 9 Eylül (9th September symbolizing the salvation of Nicosia as well as that of Izmir), and Türk Mukavemet Teşkilatı (Turkish Resistance Organization) but except the last one, all the efforts have come to an end with failure since EOKA was backed by Greece and donated by the well-trained and experienced military personnel. Despite the fact that Republic of Cyprus has been founded, Greek Cypriot attacks against the Turkish people continue and the republic comes to an end with a tragic end, that is to say, with Bloody Christmas. As the first and the last president of Republic of Cyprus, and Archbishop Makarios frankly declared, Republic of Cyprus seemed to be just a springing point towards the annexation of the island to Greece at long last. In this scientific study, it is aimed, in priority, starting from the first day of 1963, to focus on the political developments and the traps created by Makarios himself up to the end of 1963 in the light of the US documents
Keywords
