Research Article

FETÖ: 15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİNİN FAİLİ VE YENİÇAĞ DİNİ SPİRİTÜALİZMİN TEMSİLCİSİ VESAYETÇİ BİR ZİHNİYETE DAİR ÇÖZÜMLEMELER

Volume: 20 Number: 15 Temmuz July 10, 2020
  • Osman Bilen
TR EN

FETÖ: 15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİNİN FAİLİ VE YENİÇAĞ DİNİ SPİRİTÜALİZMİN TEMSİLCİSİ VESAYETÇİ BİR ZİHNİYETE DAİR ÇÖZÜMLEMELER

Öz

15 Temmuz 2016 ‘ya kadar Said Nursi’nin risalelerindeki öğretiler etrafında oluşmuş dini bir cemaatin kolu olarak kendisini kamuya tanıtan bir grubun mensuplarının, halkın silahlarıyla milletin iradesine ve devlet düzenine terör ve şiddetle el koyma girişiminde bulunması, ülke içinde ve dışında şok etkisi yarattı. Ancak bu grubun, Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yetkili birimleri tarafından 2014 yılının başında Paralel Devlet Yapılanması adıyla bir terör örgütü olarak sınıflandırılmasının isabeti 15 Temmuz’da daha da bariz hale gelmiştir. Cumhurbaşkanının çağrısıyla büyük şehirlerin sokaklarında ve meydanlarında toplanan Türk milleti hep birlikte, insanların yüzlercesinin şehit olmasına ve binlercesinin de yaralanmasına yol açan ve milli iradeye kasteden bu darbe girişiminde bulunan teröristlere karşı çıplak elleriyle direnerek karşı koydu. Milletin darbe karşısındaki tepkisinin nihai bir sonuca ulaşması ancak, şu anda olduğu gibi artık hükümetin kararlı tutumuna, güvenlik güçlerinin failleri yakalanmasına, adli ve idari yargının ya da mahkemelere bağlıdır. Daha önceleri yaptığı gibi farklı isimler altına gizlenen bu tür bir terör topluluğunun varlığını sürdürmesi artık kabul edilemez; ayrıca parlamento tarafından temsil edilen milli iradeyi zorla ortadan kaldırma girişimi modern dünyada akıl almaz bir eylemdir. Bu tür terör örgütlerinin varlığı sadece güvenlik için bir tehdit değil, aynı zamanda toplumun psikolojisi, dini ve kültürel değerleri ve ulusun bağımsızlığı için de bir tehdittir. Milletin darbe karşısında gösterdiği tepkinin nihai sonucu ancak faillerin ele geçirilmesine bağlıdır ve bu da şimdiye kadar olduğu gibi artık hükümetin, adli ve idari mahkemelerin işidir. Meclisin temsil ettiği milli iradeyi terör yoluyla etkisiz kılmaya girişen bir grubun çeşitli adlar altında bundan sonra varlığını koruması, sadece bir güvenlik tehdidi değil, aynı zamanda toplumun psikolojine, dini ve kültürel değerlerine ve milletin bağımsızlığına karşı bir tehdittir. O nedenle mensuplarının örgütle irtibatının koparılması ve örgüte yeni eleman kazanmalarını önlemek için kullanılan dil ve söylemin; yine bu örgütün iş birliği içinde olduğu grupların ve yapıların eylem ve söylemlerinin analiz edilmesi gerekir. Çünkü sivil toplum görünümündeki bu yapıların desteği ile varlığını korumaya çalışacak olan örgüt hem mensuplarının bağlılığı sürdürmesini hem de yeni insan ve mali kaynak elde etmekte bu desteğe ihtiyaç duyacaktır. Bu ihtimalin gerçekleşmesine mâni olmak için FETÖ yapılanmasının Batıda ortaya çıkan yeni dini hareketlerle ilişkisini araştırmak icap eder. Bu nedenle, FETÖ’nün yeniden örgütlenme olasılığına karşı bazı önlemler anlabilmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Yine uluslararası bir sivil toplum kisvesi altında yeni insan kaynaklarına erişmesini, takipçilerinin Fetullah Gülen’e sadakatini koruyarak, yabancı işbirlikçilerin de yardımıyla FETÖ örgütünün yeniden toparlanmasını önlemek için tüm yeni çağ dini hareketleri, özellikle batıda ortaya çıkan FETÖ benzeri yeni dini hareketler tarafından kullanılan söylemlerin ve yöntemlerin yeni bir sosyal bilimsel çözümlemesine ihtiyaç vardır. Bu makalede, evvela, FETÖ’nün geleneksel dini kurumlarla bazı bağları olan ya da yaydığı bazı dini ve manevi hareketlerden uyarlanan söylemin benzerliğine işaret edeceğim. İkinci olarak, dünyanın çeşitli bölgelerinde ‘bilimsel ve siritualist’ yeni dini ve seküler akımları destekleyerek kendi misyonerlik faaliyetlerini yeni bir boyuta taşıyan bazı geleneksel ve geleneksel olmayan Batılı kiliseler ile FETÖ’nün söylemleri arasındaki benzerliklerin varlığını göstereceğim.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Ahmet Mithat, Nizâ’i İlim ve Din, Dersaadet, Tercüman-ı Hakîkat Matbaası, 1313. [1896 veya 1897].
  2. BRODY, Hugh, The Other Side of Eden: Hunters, Farmers and the Shaping of the World, New York, North Point Press, 2001.
  3. Dini İstismar Hareketi FETÖ/PDY, 03- Ağustos 2016 Olağanüstü Din Şûrası Kararları, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., 2017.
  4. DRAPER, John William, The Conflict Between Religion and Science, New York, D. Appleton And Company, 1875.
  5. Farklı Boyutlarıyla FETÖ/PDY, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., Ankara, 2019.
  6. FIĞLALI, Ethem Ruhi, Babilik ve Bahailik, TDV Yay., Ankara, 1994.
  7. FIĞLALI, Ethem Ruhi, Kadiyanilik (Ahmediyye) Mezhebi, Dokuz Eylül Üniversitesi Yay., İzmir, 1986.
  8. HEGEL, G. W. F., The Phenomenology of Mind, (Trans. by J. B. Baillie), New York, Harper and Row, 1967.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Political Science

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

July 10, 2020

Submission Date

May 5, 2020

Acceptance Date

June 23, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 20 Number: 15 Temmuz

Chicago
Bilen, Osman. 2020. “FETÖ: 15 TEMMUZ DARBE GİRİŞİMİNİN FAİLİ VE YENİÇAĞ DİNİ SPİRİTÜALİZMİN TEMSİLCİSİ VESAYETÇİ BİR ZİHNİYETE DAİR ÇÖZÜMLEMELER”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 20 (15 Temmuz): 31-66. https://izlik.org/JA59WW68LW.