Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge Ölçeği: Türkçe Uyarlama Çalışması
Abstract
Psikolojik ihtiyaçlar konusu ruh sağlığı alanında uzun süredir yaygın olarak çalışılan konulardan biridir. Bu ihtiyaçlara yönelik çeşitli kuramsal görüşler ortaya atılmış ve psikolojik ihtiyaçlar çeşitli şekilde sınıflandırılmıştır. Öz belirleme kuramı çerçevesinde psikolojik ihtiyaçların evrensel olduğu ve yeterlik, ilişkisellik ve özerklik olarak ele alınabileceği belirtilmektedir. Bu araştırmada, öz belirleme kuramı çerçevesinde ihtiyaç doyumunu ölçmeye yönelik olarak geliştirilmiş Psikolojik İhtiyaç Doyumunda Denge Ölçeğinin (PİDDÖ) Türkçeye uyarlama çalışması gerçekleştirilmiştir. PİDDÖ’nün geçerlik ve güvenirlik çalışması Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi öğrencileri ve bu fakültede formasyon eğitimi gören diğer fakülte öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada doğrulayıcı faktör analizi 285 kişi, benzer ölçek geçerliği için 282 kişi, test tekrar test güvenirliği 50 kişi üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılanların % 80,5’i kadın, % 19,5’i erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 22’ dir. Araştırma sonucunda ölçeğin psikometrik özelliklerinin yeterli düzeyde olduğu, model uyum değerlerinin iyi olduğu belirlenmiştir. Buna göre PİDDÖ ihtiyaç doyumuna ilişkin araştırmalarda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır.
Keywords
References
- Buunk, B., and Nauta, A. (2000). Why intraindividual needs are not enough motivationis primarıly social. Psychological Inquiry, 11(4), 279-284.
- Cihangir-Çankaya, Z. (2005). Öz-belirleme modeli: özerklik desteği, ihtiyaç doyumu, iyi olma. (Yayımlanmamış doktora tezi), Gazi Üniversitesi, Ankara.
- Cihangir-Cankaya, Z. (2009). Öğretmen adaylarında temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ve iyi olma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 691-711
- Deci, E. L., and Ryan, R. (1991). A motivational approach to self: Integration in personality. In R. A. Dienstbier (Ed.), Nebraska symposium on motivation, 1990: Perspectives on motivation (pp. 237–288). Lincoln, NE, US: University of Nebraska Press.
- Deci, E. L., Ryan, R. M., Gagne´, M., Leone, D. R., Usunov, J., and Kornazheva, B. P. (2001). Need satisfaction, motivation, and well-being in the work organizations of a former Eastern Bloc country. Personality and Social Psychology Bulletin, 27,930–942.
- Diener, E., Emmons, R., Larsen, R. and Griffin, S. (1985). The Satisfaction with life scale. Journal of Personality Assessment, 49 (1), 75-76.
- Doğan, T. (2011). İki boyutlu benlik saygısı: Kendini sevme ve Öz-yeterlik Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 36(162), 126-137.
- Durak, M., Senol-Durak, E., & Gencoz, T. (2010). Psychometric properties of the satisfaction with life scale among Turkish university students, correctional officers, and elderly adults. Social indicators research, 99(3), 413-429.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies on Education
Journal Section
Research Article
Publication Date
October 1, 2018
Submission Date
March 21, 2018
Acceptance Date
September 28, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 47 Number: 2