Discussions of Naskh (Abrogation) in Modern Studies and Ibn Kathīr’s Perception of Naskh

Abstract

Abrogation (naskh) is one of the controversial themes of Islamic studies, especially in later period that of principle of exegesis (uṣūl al-tafsīr). However, the recent studies on abrogation (naskh) do not offer a comprehensive analysis on the concept. In fact, the problem of naskh (abrogation) is in need of a systematic and holistic approach, which would only be possible with a detailed study on how the concept of abrogation (naskh) is understood in Islamic interpretive tradition (tafsīr). With this purpose in mind, this article intends to examine two points regarding the term abrogation: first, the article will offer a analytical reflection on the diverse views of naskh, and then it will highlight how Ibn Kathīr (d. 1373) understood and applied this term to his hermeneutical framework. By doing so, the present study aims to show Ibn Kathīr’s position in Islamic interpretive tradition on the matter of naskh. The key conclusion of this study is that although Ibn Kathīr is one of the representatives of the traditional riwayah (sound transmission through a chain of exegetes) exegesis, he advances his interpretive hermeneutics with multiple aspects that also involves dirayah (personal opinion) exegesis (tafsīr).

The problem of naskh (abrogation) is one of the most important and controversial themes of science and principle of exegesis (ʿilm wan a-l uṣūl al-tafsīr) in Islamic tradition. In order to understand naskh, which is claimed to be occurred in the Qur’ānic text, it is necessary to involve the time of the revelation of the Qur’ān. An analysis of this period reveals that first Muslims regard the naskh as a natural process of the revelation and do not dispute over this matter. In other words, the controversial theme naskh is perceived by first addresses of the Qur’ān as a hermeneutical characteristic of the Qur’ānic revelation. Therefore, naskh was not considered as a controversial concept and debated its origins based on the question whether it organically belonged to the revelation. It will be clear that the different views on naskh (abrogation), particularly after the time of the Companions is not a conceptual problem; rather Muslim scholars differed in their methodological approaches to naksh. Naskh has not been questioned as a concept in early Islamic tradition. Rather it has gradually developed over the centuries. Naskh has been elaborated with the terms of uṣūl al-fiqh (principles of Law), such as takhṣīṣ (specification) and taqyīd (restriction) and its conceptual meaning has been extended after, particularly Abū ʿAbdullah Muḥammad b. Idris b. ʿAbbas al-Shāfiʿī (d. 820). To sum up, naskh is regarded with a methodological perspective. However, in the field of Turkish Islamic studies, especially after the Cumhuriyet, the term naskh is not regarded as a natural consequence of the process of tanzīl (revelation of the Qur’ān) neglecting the gradual aspect of revelation and the disputes over the term has been concluded either rejecting or simply accepting this concept without providing a satisfactory result on the matter.

This article examines one of the most prominent Muslim exegete Ibn Kathīr’s (d. 1373) approach to the problem of naskh in the context of previous modern scholarship on naskh (abrogation). However, the analysis of Ibn Kathīr’s perception of naskh does not claim to be exhaustive on the matter. This requires a more comprehensive study on the concept of naskh, which is clearly beyond the scope of this article. Therefore, the present study intends to specifically focus on general aspect of Ibn Kathīr’s understanding of naskh and how his perception is presented in modern studies.

When Ibn Kathīr’s commentary is analysed, it becomes clear that his understanding of naskh is significant and not necessarily in line with his riwayah (sound transmission through a chain of exegetes) tafsīr (exegesis). For example, he notes the dates between abrogating and abrogated Qur’ānic verses and claims that it is necessary to find certain proofs to validate the claim of abrogation (naskh) for particular legal judgments and verses, which clearly shows that Ibn Kathīr approaches to the problem of naskh with a methodological perspective. Ibn Kathīr’s interpretation of the well known Qur’ānic verse Q 2.106 in a different sense and most importantly his consideration of the matter only in the Qur’ānic context are clear examples of his methodological approach. His interpretation of Q 2.106 simply shows that he meticulously distinguish between the acceptance of naskh as a concept and as an interpretive method. The modern studies on naskh, on the contrary, consider the matter only on the base of a conceptual analysis. 

Ibn Kathīr prefers to transmit the traditional opinions based on personal interpretation and interprets some Qur’ānic verses. This is clearly his method of re-interpretation based on rational thinking (taʾwīl). His way of rational reasoning leads Ibn Kathīr to the rejection of naskh (abrogation) and the restriction of Qur’ānic verses that are related to the theory of abrogating and abrogated verses (nāsikh-mansūkh). This clearly proves that Ibn Kathīr does not merely adopts and employs the method of riwayah, which is contrary to the supposition that he is the exegete of a commentary that heavily draws on hadith reports and transmitted traditional reports. In fact, this most importantly shows that Ibn Kathīr’s Qur’ān commentary can also be regarded as a dirayah (personal opinion) tafsīr (exegesis) and that there are enough material in traditional Muslim Qur’ānic exegesis to re-analyse the problem of naskh (abrogation). Relying on this last point, this article argues that a comprehensive analysis of naskh requires a research on the traditional interpretive sources. Therefore, it might be helpful to reconsider the matter of naskh with its conceptual background in the works of traditional Muslim exegetes rather than focusing only on whether the concept naskh exits or not in the origins of the Qur’ānic revelation. At this point, an analysis of Ibn Kathīr’s perception of naskh and his rational reasoning that is employed in his commentary will contribute to the understanding of the theory of naskh (abrogation) in the tradition of Qur’ānic exegesis.

Keywords

• Ibn Kathīr,Naskh,Tafsīr,Ta’wīl,Nāsikh,Mansūkh.Ibn Kathīr,Mansūkh

Modern Dönem Nesih Tartışmaları ve İbn Kesîr’in Neshe Yaklaşımı

Abstract

Nesih, ihtilaflı yapısına rağmen İslâm ilimleri içinde ayrıntılı bir şekilde işlenmiştir. Ancak modern dönem/Cumhuriyet sonrası tefsir usûlüne dair eserlerde bu konunun tartışılma şekli yüzeysel bir görünüm arzetmektedir. Oysa nesih sorunsalının sistematik bir bütünlük içinde ele alınması, gelenekteki nesih algısı üzerine yapılacak ayrıntılı bir analizle mümkün olabilir. Bu tespit ve amaçtan hareketle makalenin iki veçhesi bulunmaktadır. Makalede ilk olarak neshin kavramsal çerçevesi kısaca hatırlatılmakta ve modern dönem/Cumhuriyet sonrası tefsir usûlünde neshin ele alınış şeklini görebilmek için bahsi geçen tartışmaların bir tasviri yapılmaktadır. Akabinde tefsir geleneğinin önemli bir temsilcisi olan İbn Kesîr’in (ö. 774/1373) metodolojik ve pratik boyutuyla neshe yaklaşımı ele alınmaktadır. Neticede; rivâyetçi ve hadisçi müfessir İbn Kesîr’in öngörülenin aksine, nesih konusunda, akla/te’vîle dayalı açıklamalarda bulunduğuna dair tespitler yapılmaktadır. Buradan hareketle, İbn Kesîr’in konuyla ilgili izlediği bu yöntemin, tefsir usûlünde nesihle ilgili geliştirilmesi gerekli metodolojiye katkı sağlayacağı iddia edilmektedir.  

Keywords

• İbn Kesîr,Nesih,Tefsir,Te’vîl,Nâsih,Mensûh.İbn Kesîr,Mensûh

References

1. Abdullah, Müsâid Müslim. Gelişme Döneminde Tefsir. trc. Muhammed Çelik. İstanbul: Yeni Akademi Yayınları, 2006.
2. Ahmed b. Hanbel, Ebû Abdullah Ahmed b. Muhammed eş-Şeybân. el-Müsned. thk. Şeîbu’l-Arnavut, Âdil Mürşid v. dğr. 45 cilt. Beyrut: Müessesetü’r- Risâle, 2001.
3. Alâüddîn el-Buhârî, Abdülazîz b. Ahmed b. Muhammed Abdülazîz. Keşfü'l-esrâr an Uṣûli Faḥrü’l-İslâm el-Pezdevî. thk. Abdullah Mahmûd Muhammed Ömer. 4 cilt. Beyrut: Dâru’l- Kütübi’l-İlmiyye, 1418 /1997.
4. Altundağ, Mustafa. “Kur’ân’da Neshi Kabul Etmeyenlerin Gerekçelerine Tahlîlî Bir Yaklaşım”. Kur’ân ve Tefsir Araştırmaları III içinde, 421-442. İstanbul: Tartışmalı İlmi Toplantı, 2002.
5. Âmidî, Ebü'l-Hasan Seyfeddîn Ali b. Muhammed b. Sâlim. el-İḥkâm fî uṣûli'l-aḥkâm. 4 cilt. Riyad: Dâru’s- Sâmî’ı, 1424/2003.
6. Bakkal, Ali. “Kur’ân’da Mensûh Âyetlerin Sayısı”. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, sy. 2 (1996): 33-74.
7. Bedir, Murteza. “Mütekaddimîn ve Müteahhirîn”. DİA. 32: 186-188. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
8. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâîl. Saḥîḥü’l-Buḫârî. thk. Muhammed Züheyr b. Nâsır en-Nâsır. 9 cilt. Dâru Tavkı’n-Necât, 2001.

9. Cebrî, Abdülmüteâl Muhammed. La nesħa fi'l-Ķur'ân limâźâ. Kahire: Mektebetü Vehbe, 1980.
10. Cerrahoğlu, İsmail. Tefsir Usûlü. Ankara: TDV Yayınları, 1997.
11. Cessâs, Ebû Bekr Ahmed b. Alî Râzî. el-Füṣûl fi’l-uṣûl. thk. Uceyl Câsim en-Neşemî. 4 cilt. Kuveyt: Vizâretü’l-Evkâf ve’ş-Şuûni’l-İslâmiyye, 1985-1994.
12. Cürcânî, Ebü'l-Hasen Alî b. Muhammed b. Alî Seyyîd Şerîf Hanefî. et-Taʿrifât. Beyrut: Dâru’l- Kitâbi’l- Arabî, t.y.
13. Dinç, Ömer. “Hicrî İlk Üç Asır Bağlamında Nesih Meselesinin Tarihî Süreci Üzerine Bir Tahlil Değerlendirmesi”. III. Türkiye
14. Dihlevî, Ebû Abdilazîz Kutbüddîn Şah Veliyyullah Ahmed b. Abdirrahîm b. Vecîhiddîn Fârûki Şah Veliyyullah. el-Fevzü'l-kebîr fî uṣûli't-tefsir. trc. Süleyman el-Hüseynî en-Nedvî. Kahire: Dâru’s-sahve, 1407/1986.
15. Demirci, Muhsin. Tefsir Usûlü. İstanbul: İFAV Yayınları, 2003.
16. Dönmez, İbrahim Kâfi. “Beyân”. DİA. 2:22-23. İstanbul: TDV Yayınları, 1992.
17. Duman, M. Zeki. “Kur’ân’da Neshe Delil Gösterilen ve Mensûh Addedilen Âyetlerin Mana Yönünden Yeniden Değerlendirilmeleri”. Bilimnâme 7, sy.17 (2009): 9-50.
18. Ebû Dâvûd, Süleymân b. Eşʿas b. İshak el-Ezdî es-Sicistânî. Sünenü Ebî Dâvûd. thk. Muhammed Muhyiddîn Abdulhamîd. 4 cilt. Beyrut: Mektebetü’l-Asrî, t.y.
19. Erkan, Şakir. “Kur’an’da Nesih”. Doktora tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 1997.
20. Mâlik b. Enes, Ebû Abdullah el-Asbahî el-Himyerî. el-Muvaṭṭâʾ. thk. M. Mustafa el-Aʿzâmî. 8 cilt. Ebûzabî: Müessesetü Zâyed b. Sultan Âli Nehyân, 2004.
21. Gazzālî, Ebû Hâmid Huccetülislâm Muhammed b. Muhammed. el-Müsteṣfâ min ilmi'l-uṣûl. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1413/1997.
22. Güllüce, Veysel. “Kur’ân’da Nesh Edilmiş Âyet Var mıdır?”. EKEV Akademi Dergisi 10, sy. 26 (2006): 51-74.
23. Hâkim en-Nîsâbûrî, Ebû Abdullah İbnü'l-Beyyiʿ Muhammed. el-Müstedrek ʿale's-Saḥîḥayn. thk. Mustafa Abdülkādir Atâ. 4 cilt. Beyrut: Dârü’l-Kütübi'l-İlmiyye, 1411/1990.
24. Has, Şükrü Selim. “Klâsik Fıkıh Usûlünde Neshin Mahiyeti”. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy. 21 (2006): 543-564.
25. İbn Ebû Hâtim, Ebû Muhammed Abdurrahman b. Muhammed b. İdris. Tefsirü’l-Ķur’âni’l-ʿAẓîm. thk. Esʿad Muhammed et-Tayyib. 13 cilt. Mekke: Mektebetü Nizâr Mustafa el-Bâz, 1419/1998.
26. İbn Kesîr, Ebü'l-Fidâʾ ʿİmâdüddîn İsmâîl b. Ömer. Tefsirü'l-Ķur'âni'l-ʿAẓîm. thk. Abdurrezzâk el-Mehdî. 6 cilt. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l- Arabiyye, 2011.
27. İbn Manzûr, Ebü'l-Fazl Muhammed b. Mükerrem b. Ali el-Ensârî. Lisânü’l-ʿArab. Beyrut: Dâru sâdır, t.y.
28. İbnü'l-Cevzî, Ebü’l-Ferec Cemâlüddîn Abdurrahmân b. Alî b. Muhammed Bağdâdî İbnü'l-Cevzî. Nevâsiḫü'l-Ķur'ân. thk. Muhammed Eşref Âli el-Melîlbârî. Medine: Medine İslâm Üniversitesi İlmî Araştırmalar Merkezi, 2003.
29. Karaman, Hayrettin, Mustafa Çağrıcı, İbrahim Kâfi Dönmez ve Sadrettin Gümüş. Kur’ân Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir. 5 cilt. Ankara: DİB Yayınları, 2007.
30. Kaya, Remzi. Kur’ân’da Nesh. Bursa: Furkan Ofset, 2001.
31. Koca, Ferhat. “Tahsîs”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 39: 432-434. İstanbul: TDV Yayınları, 2010.
32. Koca, Ferhat. “Mutlak”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 31:402-405. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
33. Koca, Ferhat. “Nesih”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 32: 582-584. İstanbul: TDV Yayınları, 2006.
34. Koçyiğit, Talat. “Kitap ve Sünnette Nesih Meselesi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 11 (1963): 93-108.
35. Kurtubî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed el-Ensârî. el-Câmi li aḥkâmi’l-Ķur’ân. i’tenâ ve tsh. Hişâm Semîr el-Buhârî. 21 cilt. Riyad: Dâru Âlemi’l-Kütüb, 1423/2003.
36. Müslim, Ebü'l-Hüseyin el-Kuşeyrî en-Nîsâbûrî. Saḥîḥ-i Müslim. thk. Muhammed Fuâd Abdülbâkî. 5 cilt. Beyrut: Dâru İhyâi't-Türâsi'l-Arabiyye, t.y.
37. Nehhâs, Ebû Caʿfer Ahmed b. Muhammed b. İsmâîl el-Murâdî. en-Nâsiḫ ve'l-mensûḫ. thk. Muhammed Abdüsselâm Muhammed. Kuveyt: Mektebetü’l-Felâh, 1988.
38. Özdeş, Talip. “Vahiy-Olgu İlişkisi Açısından Nesh’e Getirilen Yorumlara Eleştirel Bir Yaklaşım”. İslâmî Araştırmalar 1 (2001): 39-48.
39. Öztürk, Mustafa. Kur’ân’ın Muʿtezili Yorumu-Ebû Müslim el-İsfahânî Örneği-. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2008.
40. Pak, Süleyman. “Müşkili’l-Kur’ân”. Doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, 2000.
41. Taberî, Ebû Caʿfer İbn Cerîr Muhammed b. Cerîr b. Yezid. Câmiʿu’l-beyân ʿan te’vîli âyi’l-Ķur’ân. thk. Mahmûd Muhammed Şâkir ve Ahmed Muhammed Şâkir. 24 cilt. Kahire: Mektebetü İbn Teymiyye, t.y.
42. Tirmizî, Ebû Îsâ Muhammed b. Îsâ b. Sevre es-Sülemî. Sünenü't-Tirmiźî. thk. Ahmed Muhammed Şâkir, Muhammed Fuâd Abdülbâkî, İbrâhim Atve İvaz. 5 cilt. Kahire: Mustafa el-Bâbî el-Halebî, 1937-1965.
43. Sekkâ, Ahmed Hicâzî. La-nesḥa fi'l-Ķur'ân. Kahire: Dârü’l-Fikri'l-Arabî, 1978.
44. Şaʿbân, Zekiyyüddin. İslâm Hukuk İlminin Esasları. trc. İbrahim Kâfi Dönmez. Ankara: TDV Yayınları, 1996.
45. Şâfiʿî, Ebû Abdullah Muhammed b. İdris b. Abbas. er-Risâle. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, t.y.
46. Şatıbî, Ebû İshâk İbrâhim b. Mûsâ b. Muhammed el-Gırnatî. el-Muvâfaķât. Ebû Ubeyde Âl-i Salman. 7 cilt. Huber: Dâru İbn Affân, 1417/1997.
47. Şimşek, Sait. Günümüz Tefsir Problemleri. Konya: Kitap Dünyası Yayınları, t.y.
48. Şimşek, Sait. “Kur’ân’da Nesih Problemi”. I. Kur’ân Haftası Kur’ân Sempozyumu (03-05 Şubat 1995) içinde, 118-128. Ankara: Fecr Yayınları, 1995.
49. Süyûtî, Ebü'l-Fazl Celâleddin Abdurrahman b. Ebî Bekr. el-İtķân fî ulûmi’l-Ķur’ân. thk. Şuayb el-Arnaut. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 1429/2008.
50. Yüksek, Muhammed İsa. “Bakara Suresi 106. Âyet Bağlamında Nesh-Nes' İlişkisi”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 32 (2015): 7-40.
51. Zebîdî, Ebü'l-Feyz Murtazâ Muhammed b. Muhammed b. Muhammed. Tâcü'l-arûs min cevâhiri'l-Ķâmûs. 40 cilt. Kuveyt: et-Türâsü’l-Arabî, 1965-2001.
52. Zerkeşî, Ebû Abdullah Bedreddîn Muhammed b. Bahadır b. Abdullah. el-Burhân fi ulûmi’l-Ķur’ân. thk. Muhammed Ebu’l-Fazl İbrâhim. 4 cilt. Kahire: Mektebetü Dâru’t-Türâs, 1404/1984.
53. Zeyd, Mustafa. en-Nesḫfi'l-Ķur'âni'l-Kerîm: Dirâse Teşrîʿiyye, Tarîḫiyye, Naķdiyye. 2 cilt. Mansûre: Dârü’l-Vefâ, 1408/1987.
54. Zürkânî, Muhammed Abdülazim. Menâhilü'l-ʿirfân fî ulûmi'l-Ķur'ân. 2 cilt. Beyrut: Dâru’l-Fikr, 2004.