Research Article

Dindarlık, Empati ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkiler

Volume: 24 Number: 2 December 15, 2020
EN TR

Dindarlık, Empati ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkiler

Öz

Kişisel ve toplumsal olarak uyulması gereken kurallar olduğu gibi trafikte de belli kurallar bulunmaktadır. Sürücülere bağlı olarak trafikte olumlu ve olumsuz davranışlar ortaya çıkmaktadır. Trafikte olumsuz davranışlar sonucunda can ve mal kaybı yaşandığı gibi manevi/psikolojik sorunlar da ortaya çıkmaktadır. Yapılan çalışmalara bakıldığında dindarlık ile trafik davranışları ve dindarlık ile empati arasında ilişki olduğunu ortaya koyan birçok çalışma bulunmaktadır. Sürücü davranışları ile dindarlık ve empati arasında da ilişkiler olduğu öngörülebilir. Dahası korelasyon ilişkilerine dayalı olarak yapılan çalışmalarda dindarlık, içsel dindarlık ve empati puanları yüksek olanların trafikte daha dikkatli ve saygılı olacağını ön kabul olarak ifade edebiliriz. Kişilerin, trafikte daha medeni, daha saygılı olmalarının ve trafik kurallarına daha fazla uymaları empatiye ve dini/ahlaki değerlere dayanmaktadır. Bu çalışmada dindarlık ile trafik davranışları ve empati arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Literatüre dayalı olarak şu hipotezler oluşturulmuştur: Cinsiyete göre olumlu sürücü davranışlarında ve trafikte hata ve ihlallerde farklılaşma vardır. Kaza yapma oranına göre olumlu sürücü davranışları ve trafikte hata ve ihlaller farklılaşmaktadır. Dindarlık, empatik eğilim ve olumlu sürücü davranışları arasında pozitif yönde ilişki vardır. Dindarlık ile trafikte hata ve ihlaller arasında negatif yönde ilişki vardır. Dindarlık, empatik eğilim ve olumlu sürücü davranışlarını yordamaktadır. Dindarlık ile olumlu sürücü davranışları arasındaki ilişkide empati aracı değişken görevi görmektedir. Araştırmada metot olarak dokümantasyon yöntemi ve ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Anket verileri, Kahramanmaraş ili esas olmak üzere internet (Google dokümanlar) aracılığıyla toplanmıştır. Farklı sosyal medya ve iletişim araçlarına başvurulmuştur. 

Anahtar Kelimeler

References

  1. Allport, Gordon W. & Ross, J. Michael. “Personal Religious Orientation and Prejudice”. Journal of Personality and Social Psychology 5/4 (1967), 432-443.
  2. Arslan, Hasan. “Trafikte Dini Tutum ve Davranışın Rolü”. Din ve Trafik (Trafikte Sosyal ve Psikolojik Davranışlar, Hoşgörü, Eğitim, Ahlak, Kültür, Denetim ve İstatistikler). ed. Fikret Karaman. 39-57. Malatya: İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakütesi, 2016.
  3. Ayten, Ali. Empati ve Din: Türkiye’de Yardımlaşma ve Dindarlık Üzerine Psiko-Sosyal Bir Araştırma. İstanbul: İz Yayıncılık, 2013.
  4. Ayten, Ali. “Kimlik ve Din: İngiltere’deki Türk Gençleri Üzerine Bir Araştırma”. Çukurova Üni-versitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 12/2 (2012), 101-119.
  5. Baxter, James S. vd. “Social Facilitation and Driver Behaviour”. British Journal of Psychology 81/3 (1990), 351-360.
  6. Berkowitz, Leonard. “Frustration-Aggression Hypothesis: Examination and Reformulation”. Psychological Bulletin 106/1 (1989), 59-73.
  7. Cüceloğlu, Doğan. İnsan ve Davranışı. İstanbul: Remzi Yayınevi, 37. Baskı, 2018.
  8. Dökmen, Üstün. “Empatinin Yeni Bir Modele Dayanılarak Ölçülmesi ve Psikodrama ile Gelişti-rilmesi”. Ankara Üniversitesi Egitim Bilimleri Fakultesi Dergisi 21/1 (1988), 001-034.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 15, 2020

Submission Date

February 25, 2020

Acceptance Date

May 25, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 24 Number: 2

ISNAD
Korkmaz, Sezai. “Dindarlık, Empati Ve Sürücü Davranışları Arasındaki İlişkiler”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 24/2 (December 1, 2020): 631-653. https://doi.org/10.18505/cuid.694393.

Cited By