Research Article

TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

Volume: 30 Number: 1 September 12, 2026
EN TR

TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

Abstract

Bu çalışma doğrudan yabancı yatırım (DYY), ekonomik büyüme ve dış ticaret arasındaki nedensellik ilişkilerine ilişkin karmaşık ve farklılaşan ampirik literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Analizde, Türkiye ekonomisine ait 1980–2024 dönemini kapsayan yıllık veriler kullanılmıştır. Model kapsamında ekonomik büyüme bağımlı değişken olarak ele alınırken, doğrudan yabancı yatırımlar ve ihracat bağımsız değişkenler olarak modele dâhil edilmiştir. Çalışmada uzun dönemli ilişkilerin varlığı eşbütünleşme testleri aracılığıyla araştırılmıştır. Kısa ve uzun dönem dinamiklerini ortaya koymak amacıyla hata düzeltme modeli kurulmuş, nedensellik yönleri Granger nedensellik analizi ile test edilmiştir. Genel sonuçlar, Türkiye ekonomisi için ihracata dayalı ve dışa açık büyüme stratejisinin sürdürülebilir büyüme açısından kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır.

Keywords

References

  1. Acaravcı, A., & Bostan, F. (2011). Makroekonomik değişkenlerin doğrudan yabancı yatırımlar üzerine etkileri: Türkiye ekonomisi için ampirik bir çalışma. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 56-68.
  2. Ağır, H., & Yıldırım, S. (2015). Türkiye ile BRICS ekonomilerinin makroekonomik performans karşılaştırması: Betimsel bir analiz. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 39-66.
  3. Aktaş, C. (2009). Türkiye'nin ihracat ithalat ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik analizi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (18), 35-47.
  4. Alagöz, M., Erdoğan, S., & Topallı, N. (2008). Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ve ekonomik büyüme: Türkiye deneyimi 1992-2007.
  5. Aslan, A., Altınoz, B., & Esmeray, M. (2019). Finansal gelişmenin doğrudan yabancı yatırımlar üzerindeki etkisi: Türkiye örneği. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(3), 649-659.
  6. Blecker, R. A. (2011). Open economy models of distribution and growth (Vol. 2011, pp. 215-239). Cheltenham: Edward Elgar.
  7. Çetin, M., & Seker, F. (2013). Doğrudan yabancı yatırımlar ve ihracat ilişkisi: Gelişmekte olan ülkeler üzerine bir nedensellik analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 8(1), 121-142.
  8. Çinko, L. (2009). Doğrudan yabancı sermaye hareketlerinin makroekonomik etkileri. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 26(1), 117-131.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Macroeconomic Theory

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 12, 2026

Submission Date

June 8, 2026

Acceptance Date

July 23, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 30 Number: 1

APA
Yılmaz, Ç. K., Özmen, M., & Olgun, S. (2026). TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ. Çukurova Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 80-98. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1964588
AMA
1.Yılmaz ÇK, Özmen M, Olgun S. TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ. JCUFEAS. 2026;30(1):80-98. doi:10.51945/cuiibfd.1964588
Chicago
Yılmaz, Çılga Kübra, Mehmet Özmen, and Selin Olgun. 2026. “TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ”. Çukurova Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 30 (1): 80-98. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1964588.
EndNote
Yılmaz ÇK, Özmen M, Olgun S (September 12, 2026) TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 30 1 80–98.
IEEE
[1]Ç. K. Yılmaz, M. Özmen, and S. Olgun, “TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ”, JCUFEAS, vol. 30, no. 1, pp. 80–98, Sept. 2026, doi: 10.51945/cuiibfd.1964588.
ISNAD
Yılmaz, Çılga Kübra - Özmen, Mehmet - Olgun, Selin. “TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 30/1 (September 12, 2026): 80-98. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1964588.
JAMA
1.Yılmaz ÇK, Özmen M, Olgun S. TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ. JCUFEAS. 2026;30:80–98.
MLA
Yılmaz, Çılga Kübra, et al. “TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ”. Çukurova Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, vol. 30, no. 1, Sept. 2026, pp. 80-98, doi:10.51945/cuiibfd.1964588.
Vancouver
1.Çılga Kübra Yılmaz, Mehmet Özmen, Selin Olgun. TÜRKİYE’DE DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI, DIŞ TİCARET VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ. JCUFEAS. 2026 Sep. 12;30(1):80-98. doi:10.51945/cuiibfd.1964588