İLAHİYAT FAKÜLTESİ HAZIRLIK SINIFI ÖĞRENCİLERİNİN YABANCI DİL ÖĞRENME GAYRETLERİNİN İNCELENMESİ (Ç.Ü. İLAHİYAT FAKÜLTESİ ÖRNEĞİ)

Öz

Bu araştırmanın amacı, İlahiyat Fakültesi Arapça hazırlık sınıfı öğrencilerinin Arapça dersine yönelik dil öğrenim çabalarının incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi, Ç.Ü. İlahiyat Fakültesinde 2019-2020 Eğitim-Öğretim Yılı içinde Arapça hazırlık eğitimi görmekte olan 264 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, bilgi formu (cinsiyet, öğrenim türü (I.-II. öğretim), mezun olunan lise, Arapça öğrenme amacı, Arapça puan aralığı, bireysel Arapça seviyesi algısı ve günlük ortalama Arapça çalışma süresi) ile Kurallara Uymama, Prosedürel Çaba, Substantif Çaba ve Odaksal Çaba olmak üzere (4) dört alt ölçekten oluşan Yabancı Dil Öğrenme Gayreti Ölçeği ile toplanmıştır. Toplanan veriler bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü ANOVA analizi ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar şu şekildedir: Cinsiyete göre Yabancı Dil Öğrenme Gayreti, Substantif Çaba ve Odaksal Çaba farklılaşmamakta, bununla birlikte Kurallara Uymama ve Prosedürel Çaba farklılaşmaktadır. Öğrenim türüne göre yalnızca Kurallara Uymama boyutunda farklılaşma tespit edilmiş, Yabancı Dil Öğrenme Gayreti ve diğer alt ölçeklerde farklılığa rastlanmamıştır. Mezun olunan liseler ile Yabancı Dil Öğrenme Gayreti ve onun alt ölçekleri arasında anlamlı bir fark yoktur. Arapça öğrenme amaçları ile Yabancı Dil Öğrenme Gayreti ve alt ölçeklerden Kurallara Uymama, Substantif Çaba ve Odaksal Çaba arasında anlamlı bir fark tespit edilmiş, Prosedürel Çaba ile ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. Arapça puan aralıklarıyla Yabancı Dil Öğrenme Gayreti ve alt ölçeklerden Kurallara Uymama, Substantif Çaba ve Odaksal Çaba arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiş, Prosedürel Çaba ile ise anlamlı bir farka rastlanılmamıştır. Katılımcıların bireysel Arapça seviyesi algılarıyla Yabancı Dil Öğrenme Gayreti ve alt ölçeklerden Kurallara Uymama, Substantif Çaba ve Odaksal Çaba arasında anlamlı bir fark tespit edilmiş, Prosedürel Çaba ile ise anlamlı bir fark bulgulanmamıştır. Günlük Arapça çalışma süreleriyle Yabancı Dil Öğrenme Gayreti ve alt ölçeklerden Prosedürel Çaba ve Substantif Çaba arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüş, Kurallara Uymama ve Odaksal Çaba ile ise anlamlı bir farka rastlanmamıştır. Ulaşılan bu araştırma sonuçları, ilgili literatürle karşılaştırılarak tartışılmış ve yorumlanmış, gelecekte bu konuyla ilgili yapılması düşünülen çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• dil
• çaba
• dil öğrenme çabası
• İlahiyat Fakültesi
• Dil öğrenme çabası ölçeği

Researching of Foreign Language Learning Efforts of Theology Faculty Preparatory Class Students (The Sample of C. U. Faculty of Theology)

Öz

The aim of this study is to examine the language learning efforts of the Arabic preparatory class students of the Faculty of Theology towards the Arabic course. The sample of the study consists of 264 students taking Arabic preparatory education in the Faculty of Theology at Çukurova University during the 2019-2020 academic year. The data were collected with the information form (gender, type of education (daytime or evening), graduated high school, Arabic learning purpose, Arabic score interval, individual perception of Arabic level, and average daily studying time in Arabic) and the Foreign Language Learning Effort Scale consisting of 4 subscales: Non-compliance, Procedural Effort, Substantive Effort, and Focal Effort. The collected data were analyzed by independent groups t test and one-way ANOVA analysis. The results obtained from the research are as follows: Foreign Language Learning Effort, Substantive Effort, and Focal Effort did not differentiate according to gender, however, Non-compliance and Procedural Effort differed. Differentiation was found only in the Non-compliance subscale according to the type of education, but no difference was found in Foreign Language Learning Effort and other subscales. There was no significant difference between the graduated high schools with the Foreign Language Learning Effort and its subscales. A significant difference was found between the goals of Arabic language learning with Foreign Language Learning Effort and the sub-scales Non-compliance, Substantive Effort, and Focal Effort, but no significant difference was found with Procedural Effort. It was determined that there is a significant difference between the Arabic score intervals with Foreign Language Learning Effort and the subscales Non-compliance, Substantive Effort and Focal Effort, but no significant difference was found with Procedural Effort. A significant difference was found between the participants' individual perceptions of Arabic level with Foreign Language Learning Effort and the subscales Non-compliance, Substantive Effort and Focal Effort, but no significant difference was found with Procedural Effort. It was observed that there was a significant difference between the daily studying time in Arabic with Foreign Language Learning Effort and the sub-scales Procedural Effort and Substantive Effort, but no significant difference was found with Non-compliance and Focal Effort. The results of this research have been discussed and interpreted by comparing them with the relevant literature, and suggestions are made for future studies on this topic.

Kaynakça

1. Acat, M. Bahaddin-Demiral, Seyfettin. “Türkiye'de yabancı dil öğreniminde motivasyon kaynakları ve sorunları”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 31/31 (2002), 312-329.
2. Aksan, Doğan. Her yönüyle dil (Ana çizgileriyle dilbilim). 3 cilt. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2009.
3. Altıner, Cennet. “Preparatory school students' English language learning motivation: A sample from Turkey”. Universal Journal of Educational Research 6/8 (2018), 1729-1737.
4. Berger, Peter Ludwing-Luckmann, Thomas. La construction sociale de la realite: (Traduit par Pierre Taminiaux). Paris: Armand Colin, 2005.
5. Bostancı, Ahmet. “İlahiyat Fakültelerinde Arapça öğretiminde kullanılan ders kitapları ve diğer araç-gereçlerin tespit ve analizi”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/11 (2005), 1-28.
6. Bozick, Robert N.-Dempsey, Terri L. “Effort”. Noncognitive skills in the classroom: New perspectives on educational research. ed. Jeffrey A. Rosen, Elizabeth J. Glennie, Ben W. Dalton, Jean M. Lennon, Robert N. Bozick. 39-69. Research Triangle Park: Research Triangle Institute Press, 2010.
7. Carbonaro, William. “Tracking, student effort, and academic achievement”. Sociology of Education 78 (2005), 27-49.
8. Cebeci, Suat. “Cumhuriyet döneminde yüksek din öğretimi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 39/2 (1999), 227-235.

9. Civelek, Yakup. “Türkiye’de Arapça öğretimine dair bazı teklifler–Riyad Arap Dili Enstitüsü örneği”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 2 (1998), 225-283.
10. Deliçay, Tahsin. “İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin Arapça öğrenmedeki motivasyon düzeyleri (Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi örneği)”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10/1 (2005), 59-74.
11. Demirel, Özcan. Yabancı dil öğretimi. Ankara: Pegem Yayıncılık, 2007.
12. Dewey, John. “The psychology of effort”. Philosophical Review 6/1 (1897), 43-56.
13. Dilts, Robert. Motivation. http://www.nlpu.com/Articles/artic17.htm, 1998.
14. Doğan, Candemir. “Yabancı dil olarak Arapça öğretiminde öğrenim-öğretim konusu ve aracı olan dil orjinli sorunlar ve çözüm yolları”. EKEV Akademi Dergisi 2/3 (2000), 147-168.
15. Dörnyei, Zoltan. “Motivation in second and foreign language learning”. Language Teaching, 31/3 (1998), 117-135.
16. Dündar, Ahmet İhsan. (2020). “İlahiyat Fakültesi Arapça hazırlık sınıfı öğrencilerinin Arapça dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi (Kocaeli Üniversitesi İlahiyat Fakültesi örneği)”. Kocaeli İlahiyat Dergisi, 4/1 (2020), 85-100.
17. Gardner, Robert C. Social psychology and second language learning: The role of attitudes and motivation. London: Edward Arnold Publishers, 1985.
18. Gardner, Robert C.-Lambert, Wallace E. Attitude and motivation in second language learning. Rowley Massachusetts: Newbury House Publishers, 1972.
19. Heidegger, Martin. Hümanizm üzerine mektup: Hümanizmin özü. çev. A. Aydoğan. İstanbul: İz Yayıncılık, 2002.
20. İnceoğlu, Metin. Tutum, Algı, İletişim. İstanbul: Beykent Üniversitesi Yayınevi, 2010.
21. Karabıyık, Ceyhun. Developing a standard scale to measure Turkish students’ foreign language learning effort. Ankara: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, 2016.
22. Karabıyık, Ceyhun-Mirici, İsmail Hakkı. “Development and validation of the foreign language learning effort scale for Turkish tertiary-level students”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 18/2 (2018), 373-395.
23. Karaca, Mahmut. Türkiye’de yükseköğretim kurumlarında Arapça öğretimi (İlahiyat Fakültesi örneği). Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2000.
24. Korukcu, Âdem-Acuner, H. Yusuf. “İlahiyat Fakültesi Arapça hazırlık sınıfı öğrencilerinin yabancı dil yetkinlik beklentisi ve yabancı dil öğrenme kaygısı (Hitit Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi örneği)”. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/2 (2012), 191-211.
25. Koştaş, Münir. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi (Dünü bugünü). Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 39/2 (1999), 141-184.
26. Kömürcü, Ahmet. “İlahiyat Fakültesi hazırlık sınıfı öğrencilerinin Arapça dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi (D.Ü.İ.F. örneği)”. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 13/3 (2015), 119-140.
27. Makhzoumı, Amal. “İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin Arapçaya yönelik motivasyonu ve başarıları”. D.E.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi 8 (1994), 393-412.
28. Meltzer, Lynn vd. “The impact of effort and strategy use on academic performance: Student and teacher perceptions”. Learning Disability Quarterly 24 (2001), 85–98.
29. Öcal, Mustafa. “İlahiyat Fakültelerinin tarihçesi”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/1 (1986), 111-123.
30. Özcan, Yusuf-Yapıcı Asım. “İlahiyat Fakültesi öğrencilerinin Arapça dersine ilişkin tutumlarının incelenmesi (Ç.Ü. İlahiyat Fakültesi örneği)”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16/2 (2016), 113-142.
31. Özdemir, Abdurrahman. “İlahiyat Fakültelerinde Arapça öğretiminin gerekliliği, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri”. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10 (2004), 27-47.
32. Salih, Subhī. Dirâsât fî fıkhı’l-luğa. Beyrut: Dâru’l-‘İlmi li’l-Melâyîn, 1994.
33. Schermerhorn, John R. Managing organizational behavior. New York: John Wiley and Sons Inc, 1985.
34. Soysaldı, Mehmet. “Türkiye’deki İlahiyat Fakültelerinde Arapça öğretiminde karşılaşılan problemler ve çözüm yolları”. EKEV Akademi Dergisi 45 (2010), 247-279.
35. Soyupek, Hasan. “İlahiyat Fakülteleri hazırlık sınıflarında yürütülen Arapça öğretimine ilişkin öğrenci başarılarının tespit edilmesi: Isparta İlahiyat Fakültesi örneği”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1/32 (2014), 71-87.
36. Soyupek, Hasan. “Yabancı dil öğretimi bağlamında Arapça öğretiminde motivasyonun önemi”. Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20 (2008), 179-197.
37. Soyupek, Hasan. İkinci Meşrutiyet’ten günümüze kadar Türkiye’de Arapça öğretimi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2004.
38. Temel, Ali Vefa. “Türkiye’de Arapça öğretiminde uygulanan metotlar, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri üzerine bir değerlendirme”. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 3/5 (2015), 166-174.
39. Tutar, Hasan-Altınöz, Mehmet (2010). “Örgütsel iklimin işgören performansı üzerine etkisi: Ostim imalat işletmeleri çalışanları üzerinde bir araştırma”. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65/2 (2010), 196-218.
40. Uçar, Recep. “İlahiyat Fakültelerinde okutulan Arapça dersine karşı tutum ölçeği geliştirme çalışması”. İ.Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/2 (2013), 127-144.
41. Ulusoy, Ayten. “Güdülenme”. Gelişim ve öğrenme psikolojisi. ed. Ayten Ulusoy. Ankara: Anı Yayıncılık, 2015.
42. Usta, İbrahim. “Türkiye’de Arapça öğreniminin zorlukları ve çözüm yolları”. Turan-Sam Dergisi 15/4 (2012), 128-135.
43. Watson, Janet. The phonology and morphology of Arabic. New York: Oxford University Press, 2002.
44. Zengin, Zeki Salih. Medreseden Darülfünuna Türkiye’de yüksek din eğitimi. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2011.