Araştırma Makalesi

Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi

Cilt: 33 Sayı: 3 30 Eylül 2018
PDF İndir
EN TR

Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi

Öz

Türkiye’nin kuzeydoğusunda yer alan Pliyosen yaşlı Tutak volkanitleri, Doğu Anadolu Bölgesi’nde çarpışmayla ilişkili en önemli bazaltik platolardan biridir. Volkanik ürünler bazaltik bileşime sahiptirler ve alkali-subalkali ayrım çizgisi üzerine iz düşerler. Bazaltik kayaçların tamamı olivin, piroksen, plajiyoklaz ve opak mineral fenokristalleri ve mikrolitlerinden oluşur ve intersertal, subofitik ve akma dokuları sergilerler. Fraksiyonel kristallenme ve EC-AFC (enerjiye bağımlı fraksiyonel kristallenme, ile birleşik asimilasyon) modelleri Tutak volkanitlerinin evriminde fraksiyonel kristallenme ve kıtasal kirlenmenin önemli rol oynadıklarına işaret eder. En az evrimleşmiş (yüksek MgO içerikli lavlar) bazaltik örneklerinin düşük 143Nd/144Nd ve yüksek 87Sr/86Sr izotopik oranları ile büyük iyon yarıçaplı litofil (BİYÇL) ve hafif nadir toprak elementlerinin (HNTE), yüksek alan şiddetli elementlerine (YAŞE) göre belirgin zenginleşmesi, manto kaynak alanında yitim bileşeninin varlığına ve baskın olarak sediment ergimeleri ile zenginleştiğine işaret eder. Nadir torak element sistematiğinin kullanılması ile üretilen kısmi ergime modelleri, bazaltik ergiyiklerin kısmi ergime derecesi %0,7 ile %2 arasında değişen ve amfibol ile granat içeren metasomatize olmuş manto kaynağının ergimesi ile üretilebileceğini göstermiştir. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Pearce, J.A., Bender, J.F., De long, S.E., Kidd, W.S.F., Low, P.J., Güner, Y., Şaroğlu, F., Yılmaz, Y., Moorbath, S., Mitchell, G.J., 1990. Genesis of Collision Volcanism in Eastern Anatolia, Turkey. Journal of Volcanology and Geothermal Research, 44,189-229.
  2. 2. Keskin, M., Pearce, J.A., Mitchell, J.G., 1998. Volcano-stratigraphy and Geochemistry of Collision-related Volcanism on the Erzurum- Kars Plateau, North Eastern Turkey, Joural of Volcanology and Geothermal Research, 85, 355-404.
  3. 3. Keskin, M., 2003. Magma Generation by Slab Steepening and Breakoff Beneath a Subduction-accretion Complex: An Alternative Model for Collision-related Volcanism in Eastern Anatolia, Turkey. Geophysical Research Letter, 30, 8046-8050.
  4. 4. Allen, M.B., Kheirkhah, M., Neill, I., Emami, M.H., McLeod, C.L., 2013. Generation of Arc and Within-plate Chemical Signatures in Collision Zone Magmatism: Quaternary Lavas from Kurdistan Province, Iran. Journal of Petrology, 54, 887–911.
  5. 5. Neill, I., Meliksetian, Kh., Allen, M.B., Navarsardyan, G., Karapetyan, S., 2013. Pliocene–Quaternary Volcanic Rocks of NW Armenia: Magmatism and Lithospheric Dynamics Within an Active Orogenic Plateau. Lithos, 180–181, 200–215.
  6. 6. Neill, I., Meliksetian, Kh., Allen, M.B., Navarsardyan, G., Kuiper, K., 2015. Petrogenesis of Mafic Collision Zone Magmatism: The Armenian Sector of the Turkish–Iranian Plateau. Chemical Geology, 403, 24-41.
  7. 7. Oyan, V., Keskin, M., Lebedev, V.A., Chugaev, A.V., Sharkov, E.V., 2016. Magmatic Evolution of the Early Pliocene Etrüsk Stratovolcano, Eastern Anatolia Collision Zone, Turkey. Lithos, 256-257, 88-108.
  8. 8. Lebedev, V.A., Sharkov, E.V., Ünal, E., Keskin, M., 2016. Late Pleistocene Tendürek Volcano (Eastern Anatolia, Turkey): II. Geochemistry and Petrogenesis of the Rocks. Petrology, 24, 234-270.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mimarlık, Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2018

Gönderilme Tarihi

13 Temmuz 2018

Kabul Tarihi

15 Ekim 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 33 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Oyan, V. (2018). Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 33(3), 41-56. https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.500540
AMA
1.Oyan V. Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi. cukurovaummfd. 2018;33(3):41-56. doi:10.21605/cukurovaummfd.500540
Chicago
Oyan, Vural. 2018. “Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 (3): 41-56. https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.500540.
EndNote
Oyan V (01 Eylül 2018) Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi 33 3 41–56.
IEEE
[1]V. Oyan, “Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi”, cukurovaummfd, c. 33, sy 3, ss. 41–56, Eyl. 2018, doi: 10.21605/cukurovaummfd.500540.
ISNAD
Oyan, Vural. “Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi 33/3 (01 Eylül 2018): 41-56. https://doi.org/10.21605/cukurovaummfd.500540.
JAMA
1.Oyan V. Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi. cukurovaummfd. 2018;33:41–56.
MLA
Oyan, Vural. “Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, c. 33, sy 3, Eylül 2018, ss. 41-56, doi:10.21605/cukurovaummfd.500540.
Vancouver
1.Vural Oyan. Tutak (Ağrı) Volkanitlerinin Jeokimyası ve Petrolojisi: Amfibolce Zengin Granat Peridotitin Kısmi Ergimesi. cukurovaummfd. 01 Eylül 2018;33(3):41-56. doi:10.21605/cukurovaummfd.500540