Vardiya sistemiyle çalışan hemşirelerin uyku kaliteleri
Öz
Amaç: Bu çalışma vardiya sistemi ile çalışan hemşirelerin uyku kalitesini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Mart-Mayıs 2018 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde vardiya sistemi ile çalışan hemşireler ile tanımlayıcı ve kesitsel olarak yürütülmüştür. Araştırmada 243 hemşire örneklemi oluşturmuştur. Veriler, çalışmaya katılmayı kabul eden hemşirelerden kişisel bilgi formu ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin, yaş ortalamasının 27,00±6,03 olduğu, %78,6’sının kadın olduğu, %57,2’sinin bekar olduğu saptanmıştır. Çalışmada hemşirelerin Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi’nden aldıkları puan ortalaması 12,70±4,27 (min: 3; maks: 20) olarak belirlenmiştir. Hemşirelerin uyku kalitesinin çocuk sahibi olma, gelir düzeyi, düzenli ilaç kullanma, ek iş yapma, gece nöbetinde zorluk yaşama, sosyal hayat ve aile ilişkileri değişkenlerinden etkilendiği tespit edilmiştir.
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda vardiya sistemi ile çalışan hemşirelerin uyku kalitelerinin düşük olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin uyku kalitesinin artırılmasında aralıklı vardiya ile çalışmanın faydalı olabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda yöneticilerin duyarlılığını artırmak amacıyla farklı vardiya sistemiyle çalışan hemşirelerden oluşan daha büyük örneklemlerle yapılacak benzer çalışma sonuçlarının duyurulması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
References
- 1. Postalar Halinde İşçi Çalıştırılarak Yürütülen İşlerde Çalışmalara İlişkin Özel Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2017/08/20170819-3.htm Erişim Tarihi: 10.12.2018
- 2. Canadian Centre for Occopational Health and Safety https://www.ccohs.ca/oshanswers/ergonomics/shiftwrk.html Erişim Tarihi: 25.08.2018
- 3. Karakaş SA, Gönültaş N, Okanlı A. Vardiyalı çalışan hemşirelerde uyku kalitesi. ERÜ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2017;41:17-26.
- 4. Şentürk S. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Tükenmişlik Düzeyleri İle Uyku Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bozok Tıp Dergisi, 2014;4:48-56.
- 5. Üstün Y, Çınar Yücel Ş. Hemşirelerin uyku kalitesinin incelenmesi. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 2011;4:29-38.
- 6. Özdemir PG, Ökmen AC, Yılmaz O. Vardiyalı Çalışma Bozukluğu ve Vardiyalı Çalışmanın Ruhsal ve Bedensel Etkileri. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar-Current Approaches in Psychiatry, 2018;10:71-83.
- 7. Kaçan CY, Örsal Ö, Köşgeroğlu N. Hemşirelerde uyku kalitesinin incelenmesi, Journal of Anatolia Nursing and Health Sciences, 2016;19.
- 8. NIH. Brain Basics: Understanding Sleep. https://www.ninds.nih.gov/Disorders/Patient-Caregiver-Education/Understanding-Sleep#3 Erişim Tarihi: 20.05.2018
- 9. Grandner MA. Sleep, health, and society. Sleep Medicine Clinics, 2017;12:1-22.
- 10. Badr MS, Belenky G, Bliwise DL, Buxton OM, Buysse D, Dinges DF, Martin JL. Recommended amount of sleep for a healthy adult: a joint consensus statement of the american academy of sleep medicine and sleep research society. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2015;11:591-592.
