Lapatinib’in sıçan over ve uterus dokuları üzerine olan etkilerinin ışık ve elektron mikroskobik düzeyde araştırılması

Purpose: Many drugs, started to be used in targeted anti-cancer treatment as a result of advances in molecular oncology, stop proliferation of tumor cells via interacting with cell receptors and intracellular signaling molecules. Because of physiological functions of these targets, adverse effects develop during therapy. Lapatinib is one of the drugs used in targeted therapies, enters into the cell and inhibits the activity of epidermal growth factor and receptor-linked tyrosine kinase. Our study aimed to investigate changes in uterine and ovarian tissues of rats caused by Lapatinib at biochemical, light and electron microscopic levels.
Materials and Methods: 24 female Wistar rats were divided into 3 groups, 30 mg/kg and 75 mg/kg Lapatinib to experimental groups, and same amount of distilled water to the control group were applied twice a day by gavage during 14 days. Blood samples were collected for estradiol, progesterone, FSH and LH serum levels. Uterine and ovarian tissue samples were prepared for light and electron microscopic examinations and evaluated by Jeol JEM 1400 TEM and Olympus BX 50 light microscope.
Results: Besides the reduction of estradiol and progesterone levels in experimental groups, structural changes in stromal cells and glands of endometrium, oocyte, granulose cells and interstitial cells of ovaries were observed, and it was observed that these changes were more prominent in high dose group.
Conclusion: Drugs that are used in targeted therapies, such as Lapatinib, can cause structural and functional changes in tissues and organs depending on blockage of receptors and targeted signal molecules.

Amaç: Moleküler onkolojideki gelişmeler sonucunda hedeflenmiş anti-kanser tedavisinde kullanılmaya başlanan birçok ilaç, hücre reseptörleri ve hücre içi sinyal molekülleri ile etkileşerek tümör hücrelerinin çoğalmasını durdurmaktadır. Bu hedeflerin fizyolojik görevleri nedeniyle tedavi sırasında yan etkiler gelişmektedir. Hedefe yönelik tedavide kullanılan ilaçlardan biri olan Lapatinib hücre içine girerek epidermal büyüme faktörü ve reseptörüne bağlı tirozin kinaz aktivitesini inhibe etmektedir. Çalışmamızda Lapatinib’in sıçan uterus ve over dokularında yol açabileceği değişikliklerin biyokimyasal, ışık ve elektron mikroskobik düzeyde incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: 24 adet Wistar cinsi dişi sıçan 3 gruba ayrılarak, deney gruplarına sırasıyla 30 mg/kg ve 75 mg/kg Lapatinib, kontrol grubuna ise aynı miktarda distile su gavaj yoluyla, günde 2 kez 14 gün boyunca uygulandı. Deney sonunda hayvanlardan kan örnekleri alınarak serum östradiol, progesteron, FSH ve LH seviyeleri ölçüldü. Uterus ve over doku örnekleri ışık ve elektron mikroskobik doku hazırlama yöntemlerine uygun olarak hazırlandı. Dokulardan elde edilen kesitler, Jeol JEM 1400 TEM ve Olympus BX 50 ışık mikroskoplarında değerlendirildi.
Bulgular: Deney gruplarına ait sıçanlarda östradiol ve progesteron seviyelerinde azalma yanında ışık ve elektron mikroskobik kesitlerde, endometriyumda stromal hücreler ve bezlerde, overlerde ise oosit, granüloza hücreleri ile interstisyel hücrelerde yapısal değişikliklerin geliştiği ve bu değişikliklerin yüksek doz grubunda daha belirgin olduğu gözlendi.
Sonuç: Lapatinib gibi hedefe yönelik tedavilerde kullanılan ilaçların hedeflediği reseptörler ve sinyal moleküllerinin blokajına bağlı olarak bunların kullanıldığı doku ve organların yapı ve fonksiyonlarında değişiklikler gelişebileceği kanaatine varıldı.