Research Article

SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Volume: 33 Number: 1 April 30, 2024
EN TR

SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Abstract

Ülkelerin bilgi ve teknoloji içerikli üretim yapabilmeleri için kompleks bir üretim yapısına sahip olmaları gerekmektedir. Ürünlerin ne derece sofistike olup olmadığı da ekonomik kompleksite endeksi ile ölçülmektedir. Bu endeks, ülkelerin her yıl ürettikleri ürünlerde bilgi ve teknolojiyi ne oranda kullandıkları ile ilişkili olup aynı zamanda ülkelerin ürün çeşitlendirme ve geliştirme yeteneğini de yansıtmaktadır. Bu çalışma da, üretiminde bilgi ve teknolojinin yoğun olarak kullanıldığı ve yüksek teknolojili ürünler olarak adlandırılan sofistike ürünlerin Türkiye’nin ihracatına etkisini zaman serisi yöntemiyle ARDL Sınır Testi kullanarak araştırılması amaçlanmaktadır. Aynı zamanda en uygun ihracat politikalarını belirlemeye çalışılmaktır. Bu nedenle çalışmada sofistike ürün üretebilme yeteneğinin göstergesi olarak kabul edilen ekonomik kompleksitenin, Türkiye’nin ürün ihracatına etkisi 1982 - 2019 yılları arasını kapsayan dönem için 1994 ve 2001 ekonomik krizleri ve 2008 küresel krizi de dikkate alarak kırılmalı birim kök testleri yapılarak incelenmiştir. Elde edilen ARDL sınır testi sonuçlarına göre, Türkiye’nin ekonomik kompleksitesindeki artışın, analiz kapsamında ele alınan tarihler itibariyle Türkiye’nin ihracatını uzun dönemde arttırdığı söylenebilmektedir. Benzer şekilde, kısa vadede söz konusu etkiden bahsedilebilmektedir.

Keywords

References

  1. Akın, T. ve Güneş, S. (2018). İhracatın niteliğindeki artışın dış ticaret haddine etkisi: Türkiye analizi. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, (19)2, 448-62.
  2. Bozkurt, H. (2007). Zaman serileri analizi (2. baskı). Bursa: Ekin Kitabevi.
  3. Can, M., and Gözgör, G. (2017). The impact of economic complexity on carbon emissions: evidence from France. Environmental Science and Pollution Research, 24(19), 16364-16370.
  4. Canh, N. P. and Thanh, S. D. (2022). The dynamics of export diversification, economic complexity and economic growth cycles: global evidence. Foreign Trade Review. 57(3), 234-260.
  5. Doğanlar, M., Bal, H., ve Özmen, M. (2003). Uluslararası ticaret ve Türkiye'nin ihracat fonksiyonu. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 83-111.
  6. Doyar, B. V. ve Yaman, H. (2020). Ekonomik karmaşıklık endeksi, gelir ve yüksek teknoloji ihracatı arasındaki karşılıklı ilişkilerin analizi: Türkiye örneği. Pearson Journal, 5(8), 41–52.
  7. Enders, W. and Lee, J. (2012). The flexible fourier form and dickey– fuller type unit root tests. Economics Letters, 117(1), 196-199.
  8. Erkan B. ve Yıldırımcı E. (2015). Economic complexity and export competitiveness: the case of Turkey. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 195(1), 524 – 533.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Economics (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2024

Submission Date

November 23, 2023

Acceptance Date

February 21, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 33 Number: 1

APA
Özaytürk, İ. (2024). SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33(1), 330-353. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1394638
AMA
1.Özaytürk İ. SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33(1):330-353. doi:10.35379/cusosbil.1394638
Chicago
Özaytürk, İbrahim. 2024. “SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 (1): 330-53. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1394638.
EndNote
Özaytürk İ (April 1, 2024) SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33 1 330–353.
IEEE
[1]İ. Özaytürk, “SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 33, no. 1, pp. 330–353, Apr. 2024, doi: 10.35379/cusosbil.1394638.
ISNAD
Özaytürk, İbrahim. “SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33/1 (April 1, 2024): 330-353. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1394638.
JAMA
1.Özaytürk İ. SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024;33:330–353.
MLA
Özaytürk, İbrahim. “SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 33, no. 1, Apr. 2024, pp. 330-53, doi:10.35379/cusosbil.1394638.
Vancouver
1.İbrahim Özaytürk. SOFİSTİKE ÜRÜN ÜRETİMİ VE İHRACAT ÜZERİNE ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2024 Apr. 1;33(1):330-53. doi:10.35379/cusosbil.1394638

Cited By