Research Article

ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ

Volume: 34 Number: 2 October 24, 2025
EN TR

ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ

Abstract

Arapça, tarih boyunca en yaygın dillerden biri olmasının yanı sıra, İslamiyet’in temel kaynakları olan Kur’an ve Sünnet başta olmak üzere tüm İslami ilimlerin dili olması sebebiyle büyük bir öneme sahiptir. Cahiliye döneminde ve İslam’ın ilk yıllarında Arapça, farklı lehçelere sahip olsa da akıcı ve hatasız bir şekilde konuşulmaktaydı. Ancak İslamiyet’in yayılmasıyla birlikte, Arap olmayan toplulukların bu dili öğrenmesi bazı dil yanlışlıklarının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durumu fark eden İslam âlimleri ve yöneticileri, Kur’an ve Sünnet’in doğru anlaşılmasını sağlamak ve dilde meydana gelen hataları gidermek amacıyla Arap dili üzerine çeşitli çalışmalar yapmışlardır. Bu çabalar, Ebu’l-Esved ed-Düelî’nin öncülüğünde başlamış ve nihayetinde Arapça gramerinin temelleri atılmıştır. Sîbeveyhi’nin el-Kitâb adlı eseriyle bu kurallar sistematik bir yapıya kavuşmuştur. Zamanla nahiv alanında pek çok eser kaleme alınmış ve günümüzde de Arap dili üzerine çalışmalar devam etmektedir. Bu araştırma, nahiv ilminin önemli konularından biri olan tenvîn kavramını ele almaktadır. Farklı ilim dallarında çeşitli yönleriyle incelenen tenvîn, burada nahiv perspektifinden değerlendirilmiş ve bulunduğu kelimeye göre sınıflandırılarak her türün tanımı ve işlevi ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Çalışmanın temel amacı, nahiv alanında önemli bir konu olan tenvînin farklı metinlerde nasıl karşımıza çıkabileceğini göstermenin yanı sıra, okuyucunun bir cümlede yer alan tenvînin türünü ve işlevini kolayca belirleyebilmesine yardımcı olmaktır. Nitel bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi tekniğiyle gerçekleştirilen bu çalışma, kavramsal çerçevede belirtilen alana ilişkin literatürdeki mevcut boşluğun giderilmesine yönelik anlamlı bir katkı sağlaması açısından önem art etmektedir.

Keywords

References

  1. Ahmed Muhammed, M. eş-Şâtır. (1983). El-Mûcez fî neş’eti’n-nahv. Mektebetu’l-Kulliyyâti’l-Ezheriyye.
  2. Ali, E.-M. (1404). Ḥavle’l-müşkilâti’l-menheciyye fî müʾellefâti’n-naḥvi’t-taʿlîmî. Buḥûs̱u Külliyyeti’l-luġati’l-ʿArabiyye.
  3. Çetin, A. (2003). Lahn. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (C. 27, ss. 55-56). TDV Yayınları.
  4. Doğan, Y. (2014). Tenvînin Kur’an Belâgatındaki Yeri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
    Tokat İlmiyat Dergisi, II(2), Article 2.
  5. el-Câmî, A. (2009). El-Fevâidu’d-diyâiyye. Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî.
  6. el-Çârperdî, A. b. H. (2013). El-Muġnî fi’n-nahv. el-Mektebetu’l-Hâşimiyye.
  7. el-Enbârî, E. B. M. b. el-Kâsım. (1987). Kitâbu’l-Ezdâd. el-Mektebetu’l-Asriyye.
  8. el-Ğalâyinî, M. b. M. (1994). Câmiʻu’d-durûsi’l-Arabiyye (30. bs). el-Mektebetu’l-Asriyye.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Language Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 24, 2025

Submission Date

February 28, 2025

Acceptance Date

May 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 34 Number: 2

APA
Dede, H., & Turğut, Z. (2025). ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(2), 1091-1104. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1648190
AMA
1.Dede H, Turğut Z. ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34(2):1091-1104. doi:10.35379/cusosbil.1648190
Chicago
Dede, Halis, and Zeki Turğut. 2025. “ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 (2): 1091-1104. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1648190.
EndNote
Dede H, Turğut Z (October 1, 2025) ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34 2 1091–1104.
IEEE
[1]H. Dede and Z. Turğut, “ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 34, no. 2, pp. 1091–1104, Oct. 2025, doi: 10.35379/cusosbil.1648190.
ISNAD
Dede, Halis - Turğut, Zeki. “ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 34/2 (October 1, 2025): 1091-1104. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1648190.
JAMA
1.Dede H, Turğut Z. ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025;34:1091–1104.
MLA
Dede, Halis, and Zeki Turğut. “ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 34, no. 2, Oct. 2025, pp. 1091-04, doi:10.35379/cusosbil.1648190.
Vancouver
1.Halis Dede, Zeki Turğut. ARAPÇA NAHİV İLMİNDE BULUNDUĞU KELİMEYE GÖRE TENVÎNİN ÇEŞİTLERİ. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2025 Oct. 1;34(2):1091-104. doi:10.35379/cusosbil.1648190