Research Article

KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI

Volume: 6 Number: 1 June 1, 2021
EN TR

KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI

Abstract

Kırgızlarda sözlü edebiyatın kökleri çok eski çağlara dayanmaktadır. Tarihleri boyunca konargöçer hayatı benimseyen Kırgızların yaşam şartları ve hayata bakışları edebiyatın bu türünün gelişmesine yol açmıştır. Halkın toplum içerisindeki yaşantıları, birbirleriyle olan iletişimleri, davranış şekilleri ve görgü kuralları âdeta bu türün yansımasıdır. Ayrıca sözlü edebiyat çocukların eğitimi ve terbiyesinde de büyük önem taşımıştır. Söz konusu Kırgızlardaki hitabet sanatı (çeçendik önör) da sözlü edebiyatın önemli bir parçasıdır. Hitabet güzel söz söyleme sanatı olarak tanımlanmakla birlikte folklorun taleplerine de uyan, duruma göre anlık aktarılan anlamlı, keskin, doğru konuşmanın akıcılığı ve yaratıcılığıdır. Hitabet sanatını halka aktaranlara Kırgızlar “çeçenler” demektedirler. Çeçenlik özel yetenek olup nesilden nesile aktarılmakla birlikte usta çırak ilişkisi ile de gelişmiştir. Çeçenler konuşurken bazen atasözleri ve deyimleri de yerinde kullanarak konuşmalarını etkili kılmışlardır. Böylesine güzel konuşanların sözleri ve eylemleri halk arasında efsane hâle gelmiştir. Hitabet sözleri genellikle bir konuşmacının diğerini yenmek amacıyla bilmece, soru ve cevap olarak aktarımının yansımasıdır. Bu çalışmada hitabet sanatının tanımı, özellikleri, tarihi, Kırgız halkındaki gelişme süreçleri temsilcileri ve hitabet hikâyelerinden örnekler verilecektir.

Keywords

Supporting Institution

Yok

Project Number

Yok

Thanks

Aileme teşekkür ederim

References

  1. Bayram, G. (2011). Siyasette hitabet. Ankara: Pozitif Yayınevi.
  2. Çocuk folkloru, halk edebiyatı 20 (1998). Bişkek: Şam Yayınevi.
  3. Lesky, A. (1996). A history of Greek literature. London.
  4. Musaeva, B. (2009). Halk konuşmaları. Bişkek: Renkler.
  5. Musaeva, B. (2009). Halk atasözleri. Bişkek: Renkler.
  6. Meyer, M. (2009). Retorik. Ankara. Dost Kitap Evi Yayınları.
  7. Zakirov, S. (1996). Kırgız seceresi. Bişkek: Tamga.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 1, 2021

Submission Date

November 16, 2020

Acceptance Date

June 1, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 6 Number: 1

APA
Kayhan, S. (2021). KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 6(1), 424-439. https://doi.org/10.32321/cutad.826894
AMA
1.Kayhan S. KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2021;6(1):424-439. doi:10.32321/cutad.826894
Chicago
Kayhan, Shurubu. 2021. “KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 6 (1): 424-39. https://doi.org/10.32321/cutad.826894.
EndNote
Kayhan S (June 1, 2021) KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 6 1 424–439.
IEEE
[1]S. Kayhan, “KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI”, Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 1, pp. 424–439, June 2021, doi: 10.32321/cutad.826894.
ISNAD
Kayhan, Shurubu. “KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 6/1 (June 1, 2021): 424-439. https://doi.org/10.32321/cutad.826894.
JAMA
1.Kayhan S. KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2021;6:424–439.
MLA
Kayhan, Shurubu. “KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI”. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, vol. 6, no. 1, June 2021, pp. 424-39, doi:10.32321/cutad.826894.
Vancouver
1.Shurubu Kayhan. KIRGIZ EDEBİYATINDA HİTABET (ÇEÇENDİK ÖNÖR) SANATI. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2021 Jun. 1;6(1):424-39. doi:10.32321/cutad.826894