Year 2019, Volume 4 , Issue 1, Pages 35 - 60 2019-06-23

AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
AHMET CEVAT EMRE'S VIEWS ON THE PLACE OF TURKISH LANGUAGE AMONG THE WORLD'S LANGUAGES

Alev Şeyda Uzun [1]


Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, bugüne kadar pek çok araştırmanın konusu olmuştur. Türk dilinin kökeni ve yapısı ile ilgili araştırma yapan Türkologlardan biri de Ahmet Cevat Emre (1876-1961)’dir. Emre, özellikle Atatürk döneminde kaleme aldığı araştırma yazılarında Türk dilinin bütün dünya dillerine kaynaklık eden bir ana dil olduğu görüşünü savunmuş, III. Türk Dili Kurultayı’na sunduğu bildiriyle Güneş-Dil Teorisi çerçevesinde bu görüşünü ispatlamaya çalışmıştır. Ahmet Cevat, yaptığı incelemelerden hareketle dünya dillerinin sınıflandırılmasında hatalı görüşlerin kabul edildiğini ileri sürmüştür. Ona göre Türkçe köken olarak Hint-Avrupa dil ailesine yakındır, yapı olarak ise bükümlü dillere ait pek çok özellik taşımaktadır. Bu görüşlerini Türk dilinin tarihî dönemleri ve Türk lehçeleri ile Hint-Avrupa dillerini karşılaştırarak açıklamaya çalışmıştır. Onun bazı Fransız dil bilimcilerden esinlenerek ortaya attığı bu iddialar, döneminde eleştiri almıştır. Ancak Türk dilinin kökeni, mensup olduğu dil ailesi, Hint-Avrupa dil ailesiyle ilişkisi ve yapısal özellikleri Türkologların gündeminde yer almaya devam etmektedir. Nitekim bugün Nostratik ve Avrasyatikçiler de benzer görüşler ileri sürmektedirler.
The place of Turkish among the world languages has long been the subject matter of many researches. One of the Turkologists who research the origin and structure of the Turkish language is Ahmet Cevat Emre (1876-1961). Emre, especially in his research writings during the period of Atatürk he has defended the view of the Turkish language is a native language of all the world languages. III. In his presentation to the Turkish Language Congress, he tried to prove this view within the framework of the Sun-Language Theory. Ahmet Cevat argues that, based on his investigations, false views were accepted in the classification of world languages. According to him, Turkish-as origin-is close to the Indo-European language family, and as a structure carries many features of flexional languages. He tried to explain these views by comparing the historical periods of Turkish language and Turkish dialects and Indo-European languages. His claims inspired by some French linguists have been criticized in the period of these claims. However, the origin of the Turkish language, the language family it belongs to, the relationship with the Indo-European language family and its structural features continue to be on the agenda of Turkologists. Indeed, today the Nostraticist and Eurasians suggest similar views.
  • Demir, N. ve Yılmaz, E. (2002). Ural-Altay dilleri ve Altay dilleri teorisi. Türkler ansiklopedisi I. cilt (s. 394-402). Ankara: Yeni Türkiye Yayınları.
  • Emre, A. C. (1933). Kelime teşkili hakkında bir anket-ikinci kitap. İstanbul: Devlet Matbaası.
  • Emre, A. C. (1934a). Dil yazıları-Türkçenin etimolojisi için metot araştırmaları. İstanbul: Devlet Matbaası.
  • Emre, A. C. (1934b). Türkçenin Hint-Avrupa dili ile mukayesesi. İstanbul: Devlet Matbaası.
  • Emre, A. C. (1934c). Ekler lügatçesi I-söz türetme kuralları hakkında yeni bir anket. İstanbul: Devlet Matbaası.
  • Emre, A. C. (1935). Türkçenin Hint-Avrupa diliyle mukayesesi üzerine bir irdel. İstanbul: Devlet Matbaası.
  • Emre, A. C. (1942). Türkçenin yapılışı- mukayeseli Türk gramerine hazırlık irdemleri. İstanbul: Bürhaneddin Erenler Matbaası.
  • Emre, A. C. (1949). Türk lehçelerinin mukayeseli grameri (ilk deneme): fonetik.
  • Emre, A. C. (1951). Dilbilgisi II. İstanbul: Hilmi Kitabevi.
  • Emre, A. C. (1956). Atatürk’ün inkılap hedefi ve tarih tezi. İstanbul: Ekin Basımevi.
  • Emre, A. C. (1960). İki neslin tarihi. İstanbul: Nurgök Matbaası.
  • Ercilasun, A. B. (2005). Başlangıcından yirminci yüzyıla Türk dili tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Ercilasun, A. B. (2013). Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri. Dil Araştırmaları, Cilt 12 (12), s. 17-22.
  • Ergin, M. (2003). Türk dil bilgisi. İstanbul: Bayrak Basım/ Yayım/ Dağıtım.
  • Karahan, L. (2011). Türk dili üzerine incelemeler. Ankara: Akçağ Basım/ Yayım/ Dağıtım.
  • Korkmaz, Z. (1995). Türk dili üzerine araştırmalar (I. cilt). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • Korkmaz, Z. (2007). Türkiye Türkçesi grameri (Şekil bilgisi). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  • Özyetgin, M. (2006). Atatürk ve Güneş Dil Teorisi. Türk Dili, 655, 105-114.
  • Sağol, G. (1987). Ahmet Cevat Emre’nin dilbilgisi kitapları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Primary Language tr
Subjects Linguistics
Journal Section Linguistics
Authors

Orcid: 0000-0002-3072-3483
Author: Alev Şeyda Uzun (Primary Author)
Institution: Keçiören Sosyal Bilimler Lisesi
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 23, 2019

Bibtex @research article { cutad526404, journal = {Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi}, issn = {2587-1900}, eissn = {2548-0979}, address = {cutam@cu.edu.tr}, publisher = {Cukurova University}, year = {2019}, volume = {4}, pages = {35 - 60}, doi = {10.32321/cutad.526404}, title = {AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ}, key = {cite}, author = {Uzun, Alev Şeyda} }
APA Uzun, A . (2019). AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi , 4 (1) , 35-60 . DOI: 10.32321/cutad.526404
MLA Uzun, A . "AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ". Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 4 (2019 ): 35-60 <https://dergipark.org.tr/en/pub/cutad/issue/46238/526404>
Chicago Uzun, A . "AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ". Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 4 (2019 ): 35-60
RIS TY - JOUR T1 - AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ AU - Alev Şeyda Uzun Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.32321/cutad.526404 DO - 10.32321/cutad.526404 T2 - Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 35 EP - 60 VL - 4 IS - 1 SN - 2587-1900-2548-0979 M3 - doi: 10.32321/cutad.526404 UR - https://doi.org/10.32321/cutad.526404 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ %A Alev Şeyda Uzun %T AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ %D 2019 %J Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi %P 2587-1900-2548-0979 %V 4 %N 1 %R doi: 10.32321/cutad.526404 %U 10.32321/cutad.526404
ISNAD Uzun, Alev Şeyda . "AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ". Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi 4 / 1 (June 2019): 35-60 . https://doi.org/10.32321/cutad.526404
AMA Uzun A . AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ. ÇÜTAD. 2019; 4(1): 35-60.
Vancouver Uzun A . AHMET CEVAT EMRE’NİN TÜRKÇENİN DÜNYA DİLLERİ ARASINDAKİ YERİ İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi. 2019; 4(1): 60-35.