Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti İlkokul Öğretmenlerinin Özel Yetenekli Öğrencilerle İlgili Algıları

Öz

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Girne kentinde Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)’na bağlı resmi ilkokullarda görevli öğretmenlerin özel yetenekli öğrenciler ile ilgili algılarının bazı değişkenler açısından incelendiği bu çalışmada, 2020-2021 Eğitim öğretim yılında KKTC’de resmi ilkokullarda görev yapan kadrolu öğretmen sayısı 1271; Girne’de 265 (170 kadın, 95 erkek), Lefkoşa (402), Gazimağusa (349), Güzelyurt (90), İskele (118), Lefke (47)’dir. Covid-19 koşulları sebebiyle gönüllü olarak çalışmaya dahil olan öğretmen sayısı ise 71’dir. Örneklem sayısı, evrenin %26,8’ne denk gelmektedir. Araştırmanın modeli, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modelidir. Çalışmada, öğretmenlerin özel yetenekli öğrencilerle ilgili algılarını analiz etmek için Demirok (2012) tarafından geliştirilmiş ‘Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik Algı Ölçeği’ kullanılmıştır. Ölçek 5’li likert tipi bir ölçme aracıdır. Çalışmada kullanılan ölçek Covid-19 koşulları sebebiyle ‘Google form’ üzerinden katılımcılara ulaştırılmış ve veriler buradan toplanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, en düşük ve en yüksek değerler ve normallik varsayımı sağlanamadığından nonparametrik testler kullanılmıştır. Cinsiyet, eğitim durumu, branş ve daha önce özel yeteneklilerle ilgili eğitim alıp almama değişkenlerine göre öğretmenlerin özel yetenekli öğrenciler konusundaki algılarını analiz etmek için Mann Whitney-U; kıdem yılı değişkenine göre algılarını analiz için Kruskal Wallis uygulanmıştır. Verilerin hesaplanmasında ve değerlendirilmesinde SPSS 24.0 istatistik paket program kullanılmış, çalışmada birinci tip hata yapma olasılığı ise 0,05 olarak alınmıştır. Sonuçlara göz attığımızda öğretmenlerin cinsiyet, branş, eğitim durumu, kıdem yılı ve özel yeteneklilerle ilgili daha önce eğitim alıp almama değişkenlerine göre özel yeteneklilerle ilgili algılarının farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin özel yetenekli öğrencilere dönük algı puan ortalaması ‘katılıyorum’ sınırları içerisinde bulunmuştur. Bu anlamda öğretmenlerin özel yetenekli öğrencilere yönelik algılarının ‘olumlu’ olduğu söylenebilir. Sonuçlar alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Özel Yetenekli Çocuklar
• Covid-19
• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti.

Elementary School Teachers’ Perceptions of Gifted Students in the Turkish Republic of Northern Cyprus

Öz

In this study, which examined the perceptions of teachers working in public elementary schools of the Ministry of National Education in the city of Kyrenia in the Turkish Republic of Northern Cyprus regarding some variables, the number of permanent teachers working in public elementary schools in the Turkish Republic of Northern Cyprus in the school year 2020-2021 was 1271, and the number of teachers working in Kyrenia was 265 (170 female and 95 male), Nicosia (402), Famagusta (349), Omorfo (90), Trikomo (118), Lefka (47). The number of teachers who voluntarily participated in the study due to the Covid-19 was 71. The sample included only %26.8 of the accessible population. The samples collected for the research were prepared using a descriptive survey model based on the quantitative research method. The study used the Perception Scale for Gifted Students developed by Demirok (2012) to analyse teachers’ perceptions about the gifted students. The scale is a 5- point Likert measurement instrument. The scale used in the study was delivered to participants via a “Google Form” due to Covid-19 conditions, and data were collected from there. Because arithmetic mean, standard deviation, lowest and highest values and the normality assumption were not met in the data analysis, nonparametric tests were used. Mann Whitney-U was used to analyze teachers’ perceptions of gifted students by the variables of gender, educational status, industry, and whether they previously received training on talented students, and Kruskal Wallis was used to analyse their perceptions by seniority. The statistical program SPSS 24.0 was used to calculate and analyse the data. The probability of making a type one error in the study was 0.05. The results showed that teachers’ perceptions of giftedness did not differ according to the variables of gender, branch, educational status, seniority, and whether they had already received in-service training on giftedness. In this study, the teachers’ perception point average towards gifted students was found to be within the limits of ‘agree’. In this sense, it can be said that teachers’ perceptions of gifted students are ‘positive’. The results were discussed in the context of the literature, and suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• Gifted Students
• Covid-19

Kaynakça

1. Akar, İ., ve Akar, Ş.Ş. (2012). İlköğretim Okullarında Görev Yapmakta Olan Öğretmenlerin Üstün Yetenek Kavramı Hakkındaki Görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi,20(2):423-436.
2. Aydın, S. ve Şentürk, Ş. (2020). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Özel Yetenekli Çocuklara Yönelik Algıları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2: 413-432
3. Bilgili, A.E. (2000). Üstün yetenekli çocukların eğitimi sorunu. (sosyal sorumluluk yaklaşımı). M. Ü. Atatürk Eğilim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 12: 59-74.
4. Cheung, H. Y. ve Phillipson, S. N. (2008). Teachers of Gifted Students in Hong Kong: Conpetencies and Characteristics. The Asia-Pacific Education Researcher,17: 143-156.
5. Çetin, A., ve Özyürek, A. (2015) Üstün Yetenekli Çocuklar için Bir Erken Müdahale Modeli: Karabük Üniversitesi Üstün Yetenekliler Uygulama ve Araştırma Merkezi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal,1(2).
6. Demirok, M. (2012). Öğretmeni Yönetici, Denetmen ve Velilerin Üstün Yetenekli Öğrencilere Yönelik, Algı, Görüş ve Eğitim İhtiyaçlarının Belirlenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Lefkoşa.
7. Enç, M. (2005). Üstün Beyin Gücü Gelişim ve Eğitimleri. Ankara: Gündüz Eğitim ve Yayıncılık.
8. Gökdere, M., Ayvacı, H. S. ve Küçük, M. (2004). Üstün Yetenekli Çocukların Karşılaştıkları Temel Problemler. Çağdaş Eğitim Aylık Eğitim Öğretim Dergisi, 29(313):23-32.

9. Gülkaya, Ş.(2016). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Üstün Yetenekli Çocuklar Hakkındaki Algı, Görüş ve Eğitim İhtiyaçlarının Belirlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Lefkoşa.
10. Güneş, A. (2015). Sınıf Öğretmenlerinin Üstün Yetenekliler Eğitimine İlişkin Tutum ve Öz Yeterliliklerinin İncelenmesi. Journal of Gifted Education and Creativity, 2 (1): 12-16
11. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Milli Eğitim Yasası (11 Haziran 1986). RG Sayı: 51.
12. MEB (2012). Üstün Yeteneklilerin Eğitimi Alanında Uluslararası Politika ve Uygulamaların İncelenmesi ve Değerlendirilmesi Raporu. https://orgm.meb.gov.tr/ adresinden 24.10.2022 tarihinde erişilmiştir.
13. Neumeister, K. S., Adams, C. M., Pierce, R. L., Cassady, J. C. ve Dixon, F. A. (2007). Fourth-Grade Teachers’ Perceptions of Giftedness: Implications for Identifying and Serving Diverse Gifted Students. Ball State University Journal for the Education of the Gifted. 30(4):479 – 499.
14. Özcan, D. ve Gülkaya, Ş. (2019). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Üstün Yetenekli Çocuklara Yönelik Algı ve Eğitim İhtiyaçlarının Belirlenmesi. Kastamonu Education Journal, 27(5),
15. Sak, U., Bahadır, Ayas, M., Bal, Sezerel, B., Öpengin, E., Özdemir, N.N. ve Demirel, Gürbüz, Ş. (2015). Türkiye’de Üstün Yeteneklilerin Eğitiminin Eleştirel Bir Değerlendirmesi. Türk Üstün Zekâ ve Eğitim Dergisi, 5(2), 110-132.
16. Saranlı, A. G. (2017). Okul Öncesi Dönemdeki Erken Müdahale Uygulamalarına Farklı Bir Bakış: Üstün Yetenekli Çocuklar İçin Erken Aenginleştirme. Eğitim ve Bilim, 42(190).
17. Szymanski, T. ve Shaff, T. (2013). Teacher Perspectives Regarding Gifted Diverse Students, Gifted Children, 6(1).
18. Sürmeli, V. (2015). Sınıf Öğretmenlerinin Üstün Yetenekli Öğrenciler Hakkındaki Farkındalık Düzeyleri, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
19. Tortop, H.S. ve Kunt, K. (2012) İlköğretim Öğretmenlerinin Üstün Yeteneklilerin Eğitimine İlişkin Tutumlarının İncelenmesi. International Online Journal of Educational Sciences, 5(2), 441-451.