Research Article

Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak

Volume: 35 Number: 2026 June 30, 2026
TR

Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak

Abstract

Tarihin, medeniyetin ve kültürlerin taşıyıcısı konumunda bulunan kentler ile insanlar arasındaki karşılıklı ilişki ve etkileşim, tarih boyunca hem kent hem de kentte yaşayan insanlar üzerinde değişim ve dönüşümler meydana getirmiştir/getirmektedir. Tarihsel gelişme sürecinde, ekonomik, siyasal, sosyal, kültürel, mekansal ve yönetsel boyutları açısından yaşanabilir nitelikteki kentler meydana getirmek temel amaç olmuştur. Bu temel amacın gerçekleşebilmesi için kentsel yaşam kalitesinin iyileştirilmesi ve kentlerdeki tüm imkan, kaynak ve hizmetlerden herkesin eşit ve adil bir şekilde faydalanmasının gerekliliği vurgulanmıştır/vurgulanmaktadır. Bu durum neticesinde eşitlik, adalet, demokrasi, özgürlük ve dayanışmanın da temele alındığı, kentin asıl sahibinin kentlilerin olduğunun belirtildiği kentli hakları konusu gündeme gelmiştir. Kentli haklarının kent hayatında var olabilmesi için kent kültürünün korunmasının yanında kentlilik bilincinin oluşturulması, kentsel aidiyetin sağlanması ve kentlileşmenin gerçekleşmesinin gerekliliği ön plana çıkmıştır. Bu çalışma ile kentli haklarının Türkiye’deki kalkınma planlarında hangi kapsamda ele alındığı ve gelişme gösterdiğini ortaya koymak ve bu doğrultuda bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır. Literatür taraması yöntemiyle hazırlanan çalışma sonucunda, Türkiye’de kentli hakları konusunda Yedinci Kalkınma Planı’nda bir kırılma yaşandığı, bu kalkınma planında kentli haklarının detaylı şekilde ele alındığı, bundan sonraki kalkınma planlarında da özellikle On Birinci Kalkınma Planı ile yaşanan dönüşüm ile kentli hakları konusunun politika ve hedefler belirlenirken temel alındığı tespit edilmiştir.

Keywords

References

  1. Batmaz, N. Y. ve Koçaş, B. (2022). Kentsel Yönetişim. M. A. Özer (Ed.), Baştan Sona Yönetişim içinde (s. 181-211). Ankara: Gazi Kitabevi.
  2. Batmaz, N. Y. ve Öztürk, P. Ç. (2020). Belediyeler İçin Kent Hakkı Rehberi. Ankara: İdeal Kent Yayınları.
  3. Bookchin, M. (2014). Kentsiz Kentleşme: Yurttaşlığın Yükselişi ve Çöküşü (B. Özyalçın, Çev.). İstanbul: Sümer Yayıncılık.
  4. Bumin, K. (2010). Demokrasi Arayışında Kent. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları.
  5. Devlet Planlama Teşkilatı. (1963). Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1963-1967). Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. Erişim tarihi: 16 Haziran 2025. Erişim adresi: http://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2018/11/BirinciBe%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1963- 1967%E2%80%8B.pdf
  6. Devlet Planlama Teşkilatı. (1967). İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (1968-1972). Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. Erişim tarihi: 16 Haziran 2025. Erişim adresi: http://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2018/11/%C4%B0kinci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1kKalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1968-1972%E2%80%8B.pdf
  7. Devlet Planlama Teşkilatı. (1972). Üçüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1973-1977). Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. Erişim tarihi: 16 Haziran 2025. Erişim adresi: http://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2018/11/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC-Be%C5%9FY%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1973- 1977%E2%80%8B.pdf
  8. Devlet Planlama Teşkilatı. (1978). Dördüncü Beş Yıllık Kalkınma Planı (1979- 1983). Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı. Erişim tarihi: 16 Haziran 2025. Erişim adresi: http://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2018/11/D%C3%B6rd%C3%BCnc%C3%BC-Be%C5%9FY%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nma-Plan%C4%B1-1979- 1983%E2%80%8B.pdf

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urbanization Policies

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2026

Submission Date

July 29, 2025

Acceptance Date

October 15, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 35 Number: 2026

APA
Yücel Batmaz, N., & Koçaş, B. (2026). Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak. Çağdaş Yerel Yönetimler, 35(2026). https://izlik.org/JA38NN45RT
AMA
1.Yücel Batmaz N, Koçaş B. Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak. Çağdaş Yerel Yönetimler. 2026;35(2026). https://izlik.org/JA38NN45RT
Chicago
Yücel Batmaz, Nazlı, and Burak Koçaş. 2026. “Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak”. Çağdaş Yerel Yönetimler 35 (2026). https://izlik.org/JA38NN45RT.
EndNote
Yücel Batmaz N, Koçaş B (June 1, 2026) Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak. Çağdaş Yerel Yönetimler 35 2026
IEEE
[1]N. Yücel Batmaz and B. Koçaş, “Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak”, Çağdaş Yerel Yönetimler, vol. 35, no. 2026, June 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38NN45RT
ISNAD
Yücel Batmaz, Nazlı - Koçaş, Burak. “Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak”. Çağdaş Yerel Yönetimler 35/2026 (June 1, 2026). https://izlik.org/JA38NN45RT.
JAMA
1.Yücel Batmaz N, Koçaş B. Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak. Çağdaş Yerel Yönetimler. 2026;35. Available at https://izlik.org/JA38NN45RT.
MLA
Yücel Batmaz, Nazlı, and Burak Koçaş. “Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak”. Çağdaş Yerel Yönetimler, vol. 35, no. 2026, June 2026, https://izlik.org/JA38NN45RT.
Vancouver
1.Nazlı Yücel Batmaz, Burak Koçaş. Türkiye’de Kentli Haklarını Kalkınma Planları Üzerinden Okumak. Çağdaş Yerel Yönetimler [Internet]. 2026 Jun. 1;35(2026). Available from: https://izlik.org/JA38NN45RT