Research Article

Hidayet Romanlarında Din Değiştirme ve Dine Dönüş Motifleri

Volume: 25 Number: 2 September 30, 2025
EN TR

Hidayet Romanlarında Din Değiştirme ve Dine Dönüş Motifleri

Öz

Türk edebiyatında hidayet romanları din değiştirme ve dine yönelme temalarını ele alan anlatılardır. Bu romanlar bireyin din değiştirmesinde ve dine yönelmesinde etkili olan nedenleri ve yolları göstermesi açısından önemli bir birikim sunmaktadır. Çalışmada hidayet romanlarında yer alan din değiştirme ve dine dönüş örnekleri Lofland ve Skonovd’un din değiştirme ve dine dönüş motifleri çerçevesinde analiz edilmektedir. Entelektüel, mistik, deneysel, duygusal, yeniden uyanış ve cebri şeklinde adlandırılan motifler; sosyal baskı düzeyi, dönüşüm süresi, duygusal yoğunluk, duygusal içerik ve inanç-katılım sıralaması bağlamında değerlendirilmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz yöntemi kullanılarak romanlardaki motif temsilleri tespit edilmekte ve bu temsiller üzerinden motiflerin çeşitliliği, güncelliği ve bireyin karar verme sürecindeki rolü irdelenmektedir. Böylece hem din değiştirme ve dine dönüş motiflerinin edebi metinler üzerinden görünür kılınması hem de hayatın bir yansıması mahiyetindeki hidayet romanlarının psikolojik bağlamda daha anlaşılır olması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Alhojailan, Mohammed Ibrahim. “Thematic Analysis: A Critical Review of Its Process and Evaluation”. West East Journal of Social Sciences 1/1 (2012), 39-47.
  2. Alpgüvenç, Can. Sessiz Adalet. İstanbul: Nesil Yayınları, 2006.
  3. Altun, Mecit. Müslüman Olan Almanlar Üzerine Psiko-Sosyal Bir İnceleme. Adana: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2012.
  4. Braun, Virginia – Clarke, Victoria. “Using Thematic Analysis in Psychology”. Qualitative Research in Psychology 3 (2006), 77-101.
  5. Çakmak, Fikrullah. “Dijital Çağın İnanç Problemi: İnanç Göçebeliği”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 30 (Haziran 2023), 6-31. https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1245524
  6. Çayır, Kenan. Türkiye’de İslâmcılık ve İslâmi Edebiyat – Toplu Hidayet Söyleminden Yeni Bireysel Müslümanlıklara. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2005.
  7. Çetintaş, Elif Veske. Kalbe Düşen Sızı Zülâl’in Hikâyesi. İstanbul: Eşik Yayınları, 2019.
  8. Demir, Zekiye. “Din Değiştirmede Cinsiyet Rolü: Belçika Örneği”, Milel ve Nihal 10/1 (2013), 157-186.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 30, 2025

Submission Date

May 30, 2025

Acceptance Date

July 31, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 25 Number: 2

ISNAD
Yıldız, Sebiha - Yıldız, İlhan. “Hidayet Romanlarında Din Değiştirme Ve Dine Dönüş Motifleri”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 25/2 (September 1, 2025): 1207-1233. https://doi.org/10.33415/daad.1709646.