ENTELEKTÜEL KİMDİR? -TÜRKİYE’NİN ENTELEKTÜEL SORUNU-

Türkiye’nin ama genelde İslam dünyasının son birkaç asırdaki “durum”unun ve sosyal, siyasal, kültürel, dini ve düşünsel alanda yaşadığı sorunların gerisinde esas olarak “entelektüel sorunu”nun yattığını düşünmekteyiz. Bugün Türkiye’nin de içinde yer aldığı İslam dünyası “entelektüel bir meydan okuma” ile karşı karşıyadır. En basit ifadesiyle neden bugünün dünyasının ama özellikle İslam coğrafyasının sorunlarına cevap verecek nitelikte entelektüellerin olmadığı, var olanların da neden toplumun sorunlarına çözümler üretemediği ve gerisinden geldiği sorgulanmalıdır.

Siyasi angajman içine girmesi, entelektüel çabayı siyasi çabaya indirgemesi, ideolojik ön yargı saplantısı, konformizm tuzağına düşmesi, bilgiyi araçsallaştırması, maddi avantaj arayışına girmesi, popülerleşme ve sığlaşma riski, hakikatin değil gücün ve otoritenin yanında yer alma, konjonktüre göre davranma, eleştirel olmayı terk etme, dini olanı dogmatik olarak reddetme, bilim adamı, akademisyen veya bir sanatçı olarak sahip olduğu itibarı istismar etme bugünün entelektüelinin temel problemleridir. Hakikatin peşindeki insan olarak tanımlanan entelektüel, sayılan durumlar nedeniyle “entelektüel ihanet” içine düşebilmektedir.

Genel olarak entelektüellerin sahip olması gereken dört temel bilgi alanından bahsedilebilir. Bunlar, varlığın niçin’liğine dair düşünme olan felsefe bilgisi; insanın potansiyellerini, bireysel ve toplumsal anlamda yerinin ne olduğunu görmek açısından tarih bilgisi; inanan bir varlık olmanın ötesinde İslam dünyasına düşünsel anlamda ana rengini veren İslam’ın ve genel olarak diğer dinlerin bilgisi; varoluşun bir boyutu olarak estetik ve yaratıcı hayal gücünün sonucunda ortaya çıkan sanat bilgisidir.

Acaba kelimenin en geniş anlamıyla entelektüel kimdir ve ne yapar? Türkiye’nin entelektüel probleminin gerisinde yatan sebepler nelerdir? Bu yazıda Türkiye’deki entelektüellerin yetersizlikleri ve “entelektüel körlük” durumundan hareketle entelektüelin karakteristik özellikleri üzerinde durulacaktır.