Research Article

Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi

Volume: 12 Number: 2 July 24, 2026
EN TR

Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi

Abstract

Tunceli ili, yaşam koşullarının zorluğu ile dikkat çeken bir bölgedir. Sert iklim koşulları ve engebeli arazi yapısı, ilde çeşitli doğal afetlerin sıkça yaşanmasına neden olmaktadır. Araştırma kapsamında toplanma alanlarının değerlendirilmesinde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımlarından biri olan Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmada kriterlere bağlı ana kriter ve alt kriterler arasında yapılan analiz sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır: “toplanma alan güvenliği”, ana kriterler arasında önem düzeyi en yüksek ağırlığa (0,707) sahip olan ana kriter olmuştur. Ana kriterlere ait alt kriterlerin analiz sonuçları neticesinde; “Toplanma alan özelliği” ana kriteri altında bulunan alt kriterleri arasında önem düzeyi en yüksek ağırlığa sahip olan kriter 0,559 “erişim ve tahliye kolaylığı” olmuştur. “Toplanma alanına erişim” ana kriteri altında bulunan alt kriterler arasında önem düzeyi en yüksek ağırlığa sahip olan kriter 0,550 “tabela, kroki ve işaretleme ile konum belirlenmesi” alt kriteri olmuştur. Toplanma alan güvenliği kriteri altında bulunan alt kriterler arasında önem düzeyi en yüksek ağırlığa sahip olan alt kriter 0,458 “temel ihtiyaçlara yakınlık” olmuştur. Yapılan analizler genel olarak değerlendirildiğinde, “toplanma alanı güvenliği” ana kriterinin en yüksek ağırlığa sahip unsur olduğu görülmüştür. Bu bulgular, Tunceli ili Merkez ilçesindeki afet ve acil durum toplanma alanlarının değerlendirilmesinde AHP yönteminin tutarlı ve güvenilir sonuçlar verdiğini ortaya koymaktadır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Ethical Statement

Bu çalışma kapsamında etik kurul izni gerektirecek herhangi bir uygulama bulunmamaktadır. Araştırmada sadece kamuya açık veriler kullanılmış, insan katılımcılarına veya canlılara yönelik herhangi bir işlem gerçekleştirilmemiştir.

Thanks

Bu çalışmada veri temini sürecinde destek sağlayan AFAD Tunceli İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü yetkililerine teşekkür ederim.

References

  1. Abu-Shaikha, M.F. (2025). Enhancing sustainable hospital design in Jordan: An AHP-based approach to energy efficiency and environmental protection. Results in Engineering, 26, Article 105319. https://doi.org/10.1016/j.rineng.2025.105319
  2. AFAD. (2021). İl afet risk azaltma planı-IRAP. AFAD Planlama ve Risk Azaltma Dairesi, Türkiye
  3. Aghlmand, M., Onur, M. İ., & Talaei, R. (2020). Heyelan duyarlılık haritalarının üretilmesinde analitik hiyerarşi yönteminin ve coğrafi bilgi sistemlerinin kullanımı. European Journal of Science and Technology (Özel Sayı), 224–230. https://doi.org/10.31590/ejosat.araconf28
  4. Ait Omar, M., Etebaai, I., Taher, M., & Tawfik, A. (2025). Landslide susceptibility mapping in the Bokoya Massif, Northern Morocco: A geospatial and multi-factor analysis using the analytic hierarchy process (AHP). Scientific African, 30, Article e02980. https://doi.org/10.1016/j.sciaf.2025.e02980
  5. Aksoy, Y., Turan, A. Y., & Atalay, H. (2009). İstanbul Fatih ilçesi yeşil alan yeterliliğinin Marmara depremi öncesi ve sonrası değerleri kullanılarak incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 14(2), 137–150
  6. Alkan, A., Çelebi, U., & Kaylı, Z. (2025). Evaluation of site selection and adequacy of disaster assembly areas: The case of Siirt city. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 7(1), 115–126. https://doi.org/10.46464/tdad.1605394
  7. Al-kordi, H., Al-Amri, A., & Raju, G. (2025). Landslide susceptibility mapping using geospatial, analytical hierarchy process (AHP), and binary logistic regression (BLR) techniques: A study of Wadi Habban Basin, Shabwah, Yemen. Results in Earth Sciences, 3, Article 100103. https://doi.org/10.1016/j.rines.2025.100103
  8. Aman, D. D. (2019). Olası Marmara depreminde toplanma alanları yer seçim kriterlerinin belirlenmesi: İstanbul Bağcılar örneği [Doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Natural Hazards

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 24, 2026

Submission Date

July 23, 2025

Acceptance Date

March 31, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 12 Number: 2

APA
Öğedey, A. (2026). Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, 12(2), 273-290. https://doi.org/10.21324/dacd.1749546
AMA
1.Öğedey A. Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi. J Nat Haz Environ. 2026;12(2):273-290. doi:10.21324/dacd.1749546
Chicago
Öğedey, Ayşenur. 2026. “Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP Ile Analizi”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi 12 (2): 273-90. https://doi.org/10.21324/dacd.1749546.
EndNote
Öğedey A (July 1, 2026) Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 12 2 273–290.
IEEE
[1]A. Öğedey, “Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi”, J Nat Haz Environ, vol. 12, no. 2, pp. 273–290, July 2026, doi: 10.21324/dacd.1749546.
ISNAD
Öğedey, Ayşenur. “Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP Ile Analizi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 12/2 (July 1, 2026): 273-290. https://doi.org/10.21324/dacd.1749546.
JAMA
1.Öğedey A. Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi. J Nat Haz Environ. 2026;12:273–290.
MLA
Öğedey, Ayşenur. “Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP Ile Analizi”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, vol. 12, no. 2, July 2026, pp. 273-90, doi:10.21324/dacd.1749546.
Vancouver
1.Ayşenur Öğedey. Afet Hazırlığında Stratejik Adım: Tunceli Merkez İlçesi Toplanma Alanlarının AHP ile Analizi. J Nat Haz Environ. 2026 Jul. 1;12(2):273-90. doi:10.21324/dacd.1749546