Research Article

Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri

Volume: 5 Number: 2 July 31, 2019
TR EN

Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri

Abstract

Eğilim araştırmalarında regresyon analizi ve sıklıkla kullanılan Mann-Kendall (MK) yöntemi gibi klasik yaklaşımlar kısıtları ve varsayımları sebebiyle bağlayıcı şartları ve ürettikleri bilgi açısından da ihtiyacı karşılayamamasına bağlı olarak yavaş yavaş terk edilmektedirler. Eğilimler için regresyon yaklaşımının kullanılabilmesi ve doğru sonuçlar alınabilmesi için verilerin normal dağılıma uyması, iç bağımlılık (otokorelasyon) olmaması, ölçümlerin hatasız olması, eşit varyans, doğrusallık kabullerinin her birinin analiz öncesinden araştırılması gerekir. Mann-Kendall yöntemi içinde buna benzer zorluklar olup, sonuçları açısından eğilim yok, artan eğilim veya azalan eğilim şeklinde kısıtlı bilgi üretilmektedir. Bu zorluk ve eksiklere iyi bir seçenek olarak geliştirilen herhangi bir varsayıma bağlı olmadan doğrudan uygulanabilen Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi (YEÇ) (Şen, 2012) yöntemi ve algoritması bu çalışmada temel alınarak, deniz suyu sıcaklık verilerindeki eğilim ve bu eğilimin matematik formu incelenmiştir. Ortaya konulan model ile farklı istasyonlardaki ortalama eğilim gidişleri kıyaslanabilmiştir. Yapılan çözümleme sonucunda, 1960-2009 yılları arasında 4 istasyonda Eylül ayından Şubat ayına kadar kaydedilen deniz suyu sıcaklık verilerinde, 2000-2009 dönemine doğru artış eğilimi görülmektedir. Özellikle iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek bölge olan Akdeniz için, 2000-2009 sürecindeki eğilim çok dikkat çekicidir. Ancak, model grafikleri incelendiğinde, referans yıl olarak seçilen 1960-1969 yılına göre 4 farklı süreçte (1970-1979, 1980-1989, 1990-1999, 2000-2009) ortaya çıkan azalma eğilimleri, iklim değişikliği gerçeğine bağlı olarak, 1960-1969 yılları verilerinin tarafsızlığının sorgulanmasını akla getirmektedir.

Keywords

References

  1. Al-Rashidi T.B., El-Gamily, H.I., Amos, C.L., Rakha K.A., (2009), Sea surface temperature trends in Kuwait bay, Arabian Gulf, Natural Hazards, 50(1), 73-82.
  2. Barbosa S.M., Andersen O.B., (2009), Trend patterns in global sea surface temperature, International Journal of Climatology, 29(14), 2049-2055.
  3. Cane M.A., Clement A.C., Kaplan A., Kushnir Y., Pozdnyakov D., Seager R., Murtugudde R., (1997), Twentieth-century sea surface temperature trends, Science, 275(5302), 957-960.
  4. Chu C., Jones N.E., Piggott A.R., Buttle J.M., (2009), Evaluation of a Simple Method to Classify the Thermal Characteristics of Streams Using a Nomogram of Daily Maximum Air and Water Temperatures, North American Journal of Fisheries Management, 29(1993), 1605–1619.
  5. Dabanlı İ., Şen Z., Yeleğen M.Ö., Şişman E., Selek B., Güçlü Y.S., (2016), Trend assessment by the innovative-Şen method, Water Resour Manag, 30(14), 5193–5203.
  6. Deser C., Alexander M.A., Xie S., Phillips A.S., (2010), Sea surface temperature variability: Patterns and mechanisms, Annual Review of Marine Science, 2(1), 115-143.
  7. Dogan M., Cigizoglu H. K., Sanli D.U., Ulke A., (2014), Investigation of sea level anomalies related with NAO along the west coasts of Turkey and their consistency with sea surface temperature trends, Theoretical and Applied Climatology, 121(1), 349-358.
  8. Gil-Alana L.A., (2015), Linear and segmented trends in sea surface temperature data, Journal of Applied Statistics, 42(7), 1531-1546.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Engineering

Journal Section

Research Article

Publication Date

July 31, 2019

Submission Date

December 5, 2018

Acceptance Date

February 5, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 5 Number: 2

APA
Şişman, E. (2019). Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, 5(2), 291-304. https://doi.org/10.21324/dacd.492730
AMA
1.Şişman E. Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri. J Nat Haz Environ. 2019;5(2):291-304. doi:10.21324/dacd.492730
Chicago
Şişman, Eyüp. 2019. “Ege Ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi 5 (2): 291-304. https://doi.org/10.21324/dacd.492730.
EndNote
Şişman E (July 1, 2019) Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5 2 291–304.
IEEE
[1]E. Şişman, “Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri”, J Nat Haz Environ, vol. 5, no. 2, pp. 291–304, July 2019, doi: 10.21324/dacd.492730.
ISNAD
Şişman, Eyüp. “Ege Ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 5/2 (July 1, 2019): 291-304. https://doi.org/10.21324/dacd.492730.
JAMA
1.Şişman E. Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri. J Nat Haz Environ. 2019;5:291–304.
MLA
Şişman, Eyüp. “Ege Ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri”. Doğal Afetler Ve Çevre Dergisi, vol. 5, no. 2, July 2019, pp. 291-04, doi:10.21324/dacd.492730.
Vancouver
1.Eyüp Şişman. Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri. J Nat Haz Environ. 2019 Jul. 1;5(2):291-304. doi:10.21324/dacd.492730

Cited By