Ege ve Akdeniz Kıyılarında Seçilen İstasyonlarda Deniz Suyu Sıcaklıkları İçin Soğuma Dönemi Trend Analizleri
Öz
Eğilim araştırmalarında regresyon analizi ve sıklıkla kullanılan Mann-Kendall (MK) yöntemi gibi klasik yaklaşımlar kısıtları ve varsayımları sebebiyle bağlayıcı şartları ve ürettikleri bilgi açısından da ihtiyacı karşılayamamasına bağlı olarak yavaş yavaş terk edilmektedirler. Eğilimler için regresyon yaklaşımının kullanılabilmesi ve doğru sonuçlar alınabilmesi için verilerin normal dağılıma uyması, iç bağımlılık (otokorelasyon) olmaması, ölçümlerin hatasız olması, eşit varyans, doğrusallık kabullerinin her
birinin analiz öncesinden araştırılması gerekir. Mann-Kendall yöntemi içinde buna benzer
zorluklar olup, sonuçları açısından eğilim yok, artan eğilim veya azalan eğilim şeklinde kısıtlı bilgi üretilmektedir. Bu zorluk
ve eksiklere iyi bir seçenek olarak geliştirilen herhangi bir
varsayıma bağlı olmadan doğrudan uygulanabilen Yenilikçi Eğilim Çözümlemesi (YEÇ) (Şen, 2012) yöntemi ve algoritması bu çalışmada temel alınarak, deniz suyu sıcaklık verilerindeki eğilim ve bu eğilimin matematik formu incelenmiştir. Ortaya konulan model ile farklı istasyonlardaki ortalama eğilim gidişleri kıyaslanabilmiştir. Yapılan çözümleme sonucunda, 1960-2009 yılları arasında 4 istasyonda Eylül ayından Şubat ayına kadar kaydedilen deniz suyu sıcaklık verilerinde,
2000-2009 dönemine doğru artış eğilimi görülmektedir. Özellikle iklim değişikliğinden en fazla
etkilenecek bölge olan Akdeniz için, 2000-2009 sürecindeki eğilim çok dikkat çekicidir. Ancak, model
grafikleri incelendiğinde, referans yıl olarak seçilen 1960-1969 yılına göre 4 farklı süreçte (1970-1979, 1980-1989, 1990-1999, 2000-2009)
ortaya çıkan azalma eğilimleri, iklim değişikliği gerçeğine bağlı olarak, 1960-1969 yılları verilerinin tarafsızlığının sorgulanmasını akla getirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al-Rashidi T.B., El-Gamily, H.I., Amos, C.L., Rakha K.A., (2009), Sea surface temperature trends in Kuwait bay, Arabian Gulf, Natural Hazards, 50(1), 73-82.
- Barbosa S.M., Andersen O.B., (2009), Trend patterns in global sea surface temperature, International Journal of Climatology, 29(14), 2049-2055.
- Cane M.A., Clement A.C., Kaplan A., Kushnir Y., Pozdnyakov D., Seager R., Murtugudde R., (1997), Twentieth-century sea surface temperature trends, Science, 275(5302), 957-960.
- Chu C., Jones N.E., Piggott A.R., Buttle J.M., (2009), Evaluation of a Simple Method to Classify the Thermal Characteristics of Streams Using a Nomogram of Daily Maximum Air and Water Temperatures, North American Journal of Fisheries Management, 29(1993), 1605–1619.
- Dabanlı İ., Şen Z., Yeleğen M.Ö., Şişman E., Selek B., Güçlü Y.S., (2016), Trend assessment by the innovative-Şen method, Water Resour Manag, 30(14), 5193–5203.
- Deser C., Alexander M.A., Xie S., Phillips A.S., (2010), Sea surface temperature variability: Patterns and mechanisms, Annual Review of Marine Science, 2(1), 115-143.
- Dogan M., Cigizoglu H. K., Sanli D.U., Ulke A., (2014), Investigation of sea level anomalies related with NAO along the west coasts of Turkey and their consistency with sea surface temperature trends, Theoretical and Applied Climatology, 121(1), 349-358.
- Gil-Alana L.A., (2015), Linear and segmented trends in sea surface temperature data, Journal of Applied Statistics, 42(7), 1531-1546.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Eyüp Şişman
*
0000-0003-3696-9967
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Temmuz 2019
Gönderilme Tarihi
5 Aralık 2018
Kabul Tarihi
5 Şubat 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 2
Cited By
Türkiye Kıyılarında Deniz Suyu Sıcaklık Değişiminin CBS ile Analizi ve Ekolojik Etkilerinin Değerlendirilmesi
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.829938Forecasting sea surface temperature with feed-forward artificial networks in combating the global climate change: The sample of Rize, Türkiye
Ege Journal of Fisheries and Aquatic Sciences
https://doi.org/10.12714/egejfas.39.4.06Trend Analysis of Lake Surface Temperatures in Lake Van
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.1003496Türkiye’de Büyüme Derece Günlerinin Zamansal ve Mekânsal Trendinin İncelenmesi
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi
https://doi.org/10.21324/dacd.883309Power law characteristics of trend analysis in Turkey
Theoretical and Applied Climatology
https://doi.org/10.1007/s00704-020-03408-9Variations in Türkiye’s sea surface temperatures
Geografisk Tidsskrift-Danish Journal of Geography
https://doi.org/10.1080/00167223.2024.2388525LSTM AND ANFIS MACHINE LEARNING ALGORITHMS IN ESTIMATING THE SEA WATER TEMPERATURE IN TÜRKİYE AT VARIOUS SEA LOCATIONS
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.17780/ksujes.1562465
