Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi
Abstract
Kuraklık hidroelektrik enerji üretimi, sağlık, sanayi, turizm, ekonomi, tarım ve hayvancılık gibi çeşitli sektörleri olumsuz etkileyen bir doğal afettir. Bu nedenle izlenmesi, zamansal ve mekânsal dağılımının belirlenmesi ve önlemler alınarak kuraklık risklerinin yönetilmesi büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada, Fırat Havzası’ndaki çeşitli meteorolojik ve hidrolojik kuraklıkların Kriging, Radyal Tabanlı Fonksiyon (RTF) ve Ters Mesafe Ağırlıklandırma (TMA) enterpolasyon yöntemleri ile zamansal ve mekânsal değişimleri kuraklık sınıflarına göre renklendirilerek haritalandırması ve havzadaki kuraklık risk durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için Fırat Havzası ve çevresinde bulunan 16 adet Meteoroloji Gözlem İstasyonu ve 18 adet Akım gözlem istasyonuna ait Standartlaştırılmış Yağış İndeksi, İstatistiksel Z-Skoru İndeksi, Yağış Anomalisi İndeksi, Standardize Yağış Evapotranspirasyon İndeksi, Keşif Kuraklık İndeksi ve Standart Akım İndeksi değerleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda havzada meteorolojik kuraklıkların tahmininde Kriging metodu, hidrolojik kuraklıkların tahmininde ise RTF en etkili yöntemler olduğu tespit edilmiştir. Havzanın kuraklık risk düzeyi yüksek tespit edildiği için çalışma alanında kuraklık yönetim planının yapılması, olumsuz kuraklık etkilerinin azaltılması, erken uyarı ve kuraklık önlemlerinin alınması önerilmektedir.
Keywords
References
- Afzali A., Keshtkar H., Pakzad S., Moazami N., Azizabadi Farahani E., Golpaygani A., Khosrojerdi E., Yousefi Z., TaghiNaghilou M., (2016), Spatio-temporal analysis of drought severity using drought indices and deterministic and geostatistical methods (Case Study: Zayandehroud River Basin), Desert, 21(2), 165-172.
- Ali M.G., Younes K., Esmaeil A., Fatemeh T., (2011), Assessment of geostatistical methods for spatial analysis of SPI and EDI drought indices, World Applied Sciences Journal, 15(4), 474-482.
- Amini M.A., Torkan G., Eslamian, S., Zareian, M.J., Adamowski, J.F., (2019), Analysis of deterministic and geostatistical interpolation techniques for mapping meteorological variables at large watershed scales, Acta Geophysica, 67(1), 191-203.
- Anisfeld S.C., (2011), Water resources: Island Press, Washington, DC., USA, 321ss.
- Aytemiz L., Kodaman T., (2006), Sınır aşan sular kullanımı ve Türkiye-Suriye ilişkileri, Tmmob Su Politikaları Kongresi, 527-537.
- Bajjali W., (2017), ArcGIS for environmental and water issues, Springer International Publishing, 353ss.
- Boustani A., Ulke A., (2020), Investigation of Meteorological Drought Indices for Environmental Assessment of Yesilirmak Region, Journal of Environmental Treatment Techniques, 8(1), 374-381.
- Buttafuoco G., Caloiero T., Coscarelli R., (2015), Analyses of drought events in Calabria (Southern Italy) using standardized precipitation index, Water Resources Management, 29(2), 557-573.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Engineering
Journal Section
Research Article
Publication Date
July 25, 2021
Submission Date
January 4, 2021
Acceptance Date
June 22, 2021
Published in Issue
Year 2021 Volume: 7 Number: 2
Cited By
Yeşilırmak havzasındaki hidrolojik kuraklıkların Mann-Kendall ve Yenilikçi Şen yöntemi ile trend analizi
Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.17714/gumusfenbil.1026893Space-time variations of hydrological drought severities and trends in the semi-arid Euphrates Basin, Turkey
Stochastic Environmental Research and Risk Assessment
https://doi.org/10.1007/s00477-022-02246-7Etkin Yağış Metodlarının Kıyaslaması: Orta Fırat Havzası Örneği
Coğrafi Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33688/aucbd.1130999Univariate and Bivariate Hydrological Drought Frequency Analysis by Copula Functions
Water Resources Management
https://doi.org/10.1007/s11269-023-03586-xSYİ Yöntemiyle Çoruh Havzası Uzun Dönem (1969-2020) Meteorolojik Kuraklığının Analizi
Journal of Polytechnic
https://doi.org/10.2339/politeknik.1295259Investigation of base flow changes in Konya Closed Basin
Turkish Journal of Remote Sensing
https://doi.org/10.51489/tuzal.1725566Assessment and monitoring of drought conditions in a TR82 region in Türkiye using precipitation-based drought indices: MCZI and PNI
Rendiconti Lincei. Scienze Fisiche e Naturali
https://doi.org/10.1007/s12210-025-01398-2
