Araştırma Makalesi

Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi

Cilt: 7 Sayı: 2 25 Temmuz 2021
PDF İndir
EN TR

Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi

Öz

Kuraklık hidroelektrik enerji üretimi, sağlık, sanayi, turizm, ekonomi, tarım ve hayvancılık gibi çeşitli sektörleri olumsuz etkileyen bir doğal afettir. Bu nedenle izlenmesi, zamansal ve mekânsal dağılımının belirlenmesi ve önlemler alınarak kuraklık risklerinin yönetilmesi büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada, Fırat Havzası’ndaki çeşitli meteorolojik ve hidrolojik kuraklıkların Kriging, Radyal Tabanlı Fonksiyon (RTF) ve Ters Mesafe Ağırlıklandırma (TMA) enterpolasyon yöntemleri ile zamansal ve mekânsal değişimleri kuraklık sınıflarına göre renklendirilerek haritalandırması ve havzadaki kuraklık risk durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bunun için Fırat Havzası ve çevresinde bulunan 16 adet Meteoroloji Gözlem İstasyonu ve 18 adet Akım gözlem istasyonuna ait Standartlaştırılmış Yağış İndeksi, İstatistiksel Z-Skoru İndeksi, Yağış Anomalisi İndeksi, Standardize Yağış Evapotranspirasyon İndeksi, Keşif Kuraklık İndeksi ve Standart Akım İndeksi değerleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda havzada meteorolojik kuraklıkların tahmininde Kriging metodu, hidrolojik kuraklıkların tahmininde ise RTF en etkili yöntemler olduğu tespit edilmiştir. Havzanın kuraklık risk düzeyi yüksek tespit edildiği için çalışma alanında kuraklık yönetim planının yapılması, olumsuz kuraklık etkilerinin azaltılması, erken uyarı ve kuraklık önlemlerinin alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Afzali A., Keshtkar H., Pakzad S., Moazami N., Azizabadi Farahani E., Golpaygani A., Khosrojerdi E., Yousefi Z., TaghiNaghilou M., (2016), Spatio-temporal analysis of drought severity using drought indices and deterministic and geostatistical methods (Case Study: Zayandehroud River Basin), Desert, 21(2), 165-172.
  2. Ali M.G., Younes K., Esmaeil A., Fatemeh T., (2011), Assessment of geostatistical methods for spatial analysis of SPI and EDI drought indices, World Applied Sciences Journal, 15(4), 474-482.
  3. Amini M.A., Torkan G., Eslamian, S., Zareian, M.J., Adamowski, J.F., (2019), Analysis of deterministic and geostatistical interpolation techniques for mapping meteorological variables at large watershed scales, Acta Geophysica, 67(1), 191-203.
  4. Anisfeld S.C., (2011), Water resources: Island Press, Washington, DC., USA, 321ss.
  5. Aytemiz L., Kodaman T., (2006), Sınır aşan sular kullanımı ve Türkiye-Suriye ilişkileri, Tmmob Su Politikaları Kongresi, 527-537.
  6. Bajjali W., (2017), ArcGIS for environmental and water issues, Springer International Publishing, 353ss.
  7. Boustani A., Ulke A., (2020), Investigation of Meteorological Drought Indices for Environmental Assessment of Yesilirmak Region, Journal of Environmental Treatment Techniques, 8(1), 374-381.
  8. Buttafuoco G., Caloiero T., Coscarelli R., (2015), Analyses of drought events in Calabria (Southern Italy) using standardized precipitation index, Water Resources Management, 29(2), 557-573.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

4 Ocak 2021

Kabul Tarihi

22 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Katipoğlu, O. M., & Acar, R. (2021). Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 7(2), 298-317. https://doi.org/10.21324/dacd.853893
AMA
1.Katipoğlu OM, Acar R. Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2021;7(2):298-317. doi:10.21324/dacd.853893
Chicago
Katipoğlu, Okan Mert, ve Reşat Acar. 2021. “Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 (2): 298-317. https://doi.org/10.21324/dacd.853893.
EndNote
Katipoğlu OM, Acar R (01 Temmuz 2021) Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7 2 298–317.
IEEE
[1]O. M. Katipoğlu ve R. Acar, “Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi”, Doğ Afet Çev Derg, c. 7, sy 2, ss. 298–317, Tem. 2021, doi: 10.21324/dacd.853893.
ISNAD
Katipoğlu, Okan Mert - Acar, Reşat. “Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi 7/2 (01 Temmuz 2021): 298-317. https://doi.org/10.21324/dacd.853893.
JAMA
1.Katipoğlu OM, Acar R. Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi. Doğ Afet Çev Derg. 2021;7:298–317.
MLA
Katipoğlu, Okan Mert, ve Reşat Acar. “Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi”. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, c. 7, sy 2, Temmuz 2021, ss. 298-17, doi:10.21324/dacd.853893.
Vancouver
1.Okan Mert Katipoğlu, Reşat Acar. Fırat Havzası’ndaki Meteorolojik ve Hidrolojik Kuraklık Haritalarının Çeşitli Enterpolasyon Metotları ile Belirlenmesi. Doğ Afet Çev Derg. 01 Temmuz 2021;7(2):298-317. doi:10.21324/dacd.853893

Cited By

Creative Commons License
Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanlanmıştır.