Araştırma Makalesi

Tek Dilli Sözlük Tanımlamalarında İçlem ve Kaplam Sorunları

Cilt: 1 Sayı: 1 10 Ağustos 2025
Disiplinler Arası Dil Araştırmaları Kapak
Disiplinler Arası Dil Araştırmaları
PDF İndir

Tek Dilli Sözlük Tanımlamalarında İçlem ve Kaplam Sorunları

Öz

Bu çalışmada tek dilli sözlük tanımlamalarında yaşa-nan sorunların başında gelen içlem kaplam sorunları bütün boyutlarıyla ele alınarak ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bu kapsamda dilin anlamlandırılması açısından büyük önem arz eden “içlem” ve “kaplam” terimleri açıklanmış, birbirini doğrudan etkileyen bu iki unsur arasındaki ilişki ve denge ile içlem kaplamın çakışması hakkında bilgi verilerek bu hususların sözlük tanımlamaları açısından önemleri vurgulanmıştır. Daha sonra örnekler ışığında tanımlamalarda açıklık ve belirsizlik, genellik ve sınırlamalar, anlamın evrenselliği ve bağlamsallığı, dilin dinamizmi, içlemin yetersizliği, kaplamın dar veya geniş tanımlanması, döngüsel tanımlar gibi içlem kaplam sorunlarının mahiyeti, boyutları ve dile etkileri tartışılmış ve değişen anlamlar, kelimelerin çok anlamlı yapısı ve bunların tek dilli sözlük tanımlamalarında yaşanan içlem kaplam sorunlarını nasıl etkilediği üzerinde durulmuştur. Böyle-ce tek dilli sözlük tanımlamalarında içlem kaplam sorunlarına dikkat çekilerek birtakım çözüm önerileri sunulmuş, dolayısıyla söz konusu sorunların çözümüne katkıda bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akalın, Ş. (2010). Sözlüğün Tarihi. Türk Dili, Dil ve Edebiyat Dergisi, Mart 2010, Sayı 699, s.268-279.
  2. Akın C. (2022). Sözlük Tipolojileri ve Tasnifleri Üzerine Bir Değerlendirme. Türk Dili Araştırmaları, Belleten 2022, Sayı 73, s.217-233.
  3. Argunşah, M. (2019). Türkçe Sözlükte Tanımlama ve Tanıklama Sorunu. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, S. 16, s.1-13.
  4. Bingöl, Z. (2006) .Sözlük ve Sözlükçülük Üzerine Bir Araştırma, Akademik Bakış Dergisi, Sayı 9, s.1-9.
  5. Boz, E. (2009). Sözlükbirimlerin Tanımlanmasına Anlambilimsel Bir Ba-kış.Turkish Studies, Volume 4/4, Summer, s.172-183.
  6. Boz, E. (2015). Kullanıcı ve Sözlük İlişkisi. ERDEM İnsan ve Toplum Bilim- leri Dergisi, S 69, s.41- 52.
  7. Gökter Gençer B. - Yavuzarslan P. (2020). Genel Sözlüklerde Tanım ve Tanım-lama Yöntemleri, Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Cilt 17. Sayı 3. Eylül 2020, s. 392-411.
  8. Gökter Gençer, B. (2018). Tek Dilli Genel Sözlüklerde Tanım. Ankara Üniversite-si Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış doktora tezi).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sözlükbilim ve Anlambilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

9 Ağustos 2025

Yayımlanma Tarihi

10 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

17 Haziran 2025

Kabul Tarihi

30 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 1 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.48147/dada.1721333

IZ

https://izlik.org/JA52KX43JK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Bulak, Ş. (2025). Tek Dilli Sözlük Tanımlamalarında İçlem ve Kaplam Sorunları. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, 1(1), 95-115. https://doi.org/10.48147/dada.1721333