Sözlüklerde Biçimbilgisi ve Anlamlandırma İlişkisi
Öz
Türkçenin dilbilgisi kurallarının tespitinde olduğu gibi dilbilgisine bağlı dil çalışmalarında da ileri düzey henüz yakalanamamıştır. Bunlardan biri de sözlükçülüktür. Türk sözlükçülüğünde Türkçenin dil yapısı -maalesef- henüz tam olarak yerini bulamamıştır. Bir sözlük hazırlanırken Türkçenin dilbilgisi kurallarının sözlükçülük bağlamıyla nasıl işletilmesi gerektiği üzerine hâlâ soru işaretleri mevcuttur. Eklemeli bir dil olan Türkçede kelimeler üzerinde kullanılan ve kelimelerin var olan anlamları üzerinde köklü bir değişiklik yapmayan ve onları sadece dilbilgisel açıdan cümle içinde değişik kullanımlarına imkân tanıyan ekli şekillerinin de maddebaşı yapılıyor olması, bir kelimenin sözlükte tekrar tekrar anlamlandırılmasına neden olmaktadır. Bu bildiride, bu sorun bu biçimde verilen maddebaşlarıyla örneklendirilerek açıklanacak ve çözümü için birtakım öneriler ileri sürülecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyıldız Ay, D. (2021). İki Dilli Sözlüklerde Yansıma Sözcüklerin Tanımlanma Sorunları. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 6(1), 70-88.
- Argunşah, M. (2019). Türkçe Sözlük’te Tanımlama ve Tanıklama Sorunları. TÜRÜK Uluslararası Dil, Edebiyat ve Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 7 (16), 1-13.
- Baskın, S. (2017). Sözlüklerde Güvenirlik: Türkçe Sözlük’te Ben, Sen, O, Biz, Siz, Onlar. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 6(2), 799-827.
- Boz, E. (2006). Sözlük ve Sözlükçülük Sorunları, Tartışmalar ve Öneriler, Türkçenin Çağdaş Sorunları içinde (s. 9-46), İstanbul: Divan Yayınevi.
- Boz, E. (2009). Çağdaş Türkçe Sözlüklerde Çokanlamlı Madde Başlarındaki Anlamların Sıralanma Sorunu: ‘Klasik’ Örneği”. Turkish Studies, Volume 4/8, 146-158.
- Boz, E. (2012). Türk Sözlükbiliminin Problemleri.Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 7/4, 13-20.
- Boz, E. (2020). Çevrimiçi Genel Sözlüklerde Tanım. Dilbilim, 34, 1-14.
- Delice, H. İ. (2012). Sözcük Türleri, Sivas: Asitan Kitap.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sözlükbilim ve Anlambilim
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
9 Ağustos 2025
Yayımlanma Tarihi
10 Ağustos 2025
Gönderilme Tarihi
30 Haziran 2025
Kabul Tarihi
15 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 1 Sayı: 1