Systematic Reviews and Meta Analysis

ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ

Volume: 3 Number: 1 April 30, 2023
EN TR

ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ

Abstract

Toplum içerisinde herhangi bir konuda norma uyan bireyler normal olarak değerlendirilirken, diğer bireyler farklı olarak nitelendirilebilir. Bu farklılık bazen pozitif bazen negatif olsa da iki durumda da farklılığın getirdiği zorluklar yaşanabilir. Cinsel kimlik anlamında toplumlarda yaygın olan görüş, heteroseksüel ilişkilerin normal olması ve diğerlerininse farklı kabul edilmesi şeklindedir. Zekâ ve yetenek düzeyi normalin altında veya üzerinde olan bireyler de toplumdaki bir başka farklı gruptur. Özel yetenekli bireyler belli bir alanda veya alanlarda akranlarından daha üst düzeydedir denebilir. Bu çalışmada cinsel kimlikleri ve yönelimleri normdan farklılaşan özel yetenekli bireylere ilişkin yapılmış çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ayrı iki bağlamda farklılık yaşanan bireylere ilişkin çalışmalar irdelenecektir. Çalışma, konuyla ilgili araştırmaların güçlü ve eksik yönlerini belirlemek, LGBTİ+ ve özel yetenekli bireyleri daha iyi tanımak ve onlara ne tür destekler sağlanabileceğini ortaya koymak mümkün olabilecektir. Çalışma doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. İncelenen dokümanlara dâhil etme kriterleri (a) SCOPUS ve Web of Science (WoS) veri tabanlarında açık erişimde olan araştırma makaleleri olması (b) “LGBTİ+” ve “özel yetenek” anahtar kelimelerinin bulunması olarak belirlenmiştir. Spesifik bir konu olan çalışma konusuyla ilgili 7 makaleye ulaşılmıştır. Araştırmalarda yer alan katılımcıların hepsi özel yetenek tanısı almış ve farklı cinsel yönelimlere sahiptirler. İncelenen çalışmalarda özel yetenekli LGBTİ+ bireylerin ilk başlarda LGBTİ+ kimliklerini saklama ve akademik başarılarını öne çıkarma eğilimleri göstermesi daha sonra kendilerini kabul etmeleri dikkat çekicidir. Çalışmada yapılan doküman incelemesi sonucunda LGBTİ+ ve özel yetenek ile ilgili daha yeni çalışmalar olmasına rağmen hala sınırlı sayıda yayın olduğunu göstermektedir. Bunun bir nedeni, özel yeteneklerin tespiti, eğitimde farklılaşma, yasal politikalar gibi birçok konu açık ve tercih edilirken, LGBTİ+ ile ilgili çalışmaların tercih edilmemesi olabilir. Öte yandan, Türkiye'de üstün yetenekli LGBTİ+ bireylerle ilgili çalışmaların olmaması, kültürel değerlerin bilim üzerinde etkisi olduğunu düşündürtmektedir.

Keywords

References

  1. Akarsu, Ö., & Mutlu, B. (2017). Üstün yetenekli çocukları anlamak: Çocukların sosyal ve duygusal sorunları. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 112-116.
  2. American Psychiatric Association. (1973). Homosexuality and sexual orientation disturbance: Proposed change in DSM-II, 6th printing. APA Document Reference, (730008), 44.
  3. American Psychological Association. (2009): Report of the American Psychological Association Task Force on Appropriate Therapeutic Response to Sexual Orientation.
  4. Atalay, Z. Ö. (2014). Farklılaştırılmış sosyal bilgiler öğretiminin üstün zekalı öğrencilerin akademik başarı, tutum, eleştirel düşünme ve yaratıcılıklarına etkisi.
  5. Ayan, S. (2014). Cinsiyetçilik: Çelişik duygulu cinsiyetçilik. Cumhuriyet Tıp Dergisi, 36, 147- 156.
  6. Bar-On, R. (2004). Bar-On emotional quotient inventory (EQ-i): Rationale, description, and summary of psychometric properties. In G. Geher (Ed.), Measuring emotional intelligence: common ground and controversy. NY: Nova Science.
  7. Barrington, B. L. and Hendricks, B. (1988), Attitudes toward science and science knowledge of intellectually gifted and average students in third, seventh, and eleventh grades. Journal of Research in Science Teaching, 25: 679– 687. doi:10.1002/tea.3660250806
  8. Berkowitz, M. W., & Hoppe, M. A. (2009). Character education and gifted children. High Ability Studies, 20(2), 131-142.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Other Fields of Education

Journal Section

Systematic Reviews and Meta Analysis

Early Pub Date

April 29, 2023

Publication Date

April 30, 2023

Submission Date

January 19, 2023

Acceptance Date

April 25, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 3 Number: 1

APA
Bahçe, D., & Demirel Dingeç, Ş. (2023). ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. Dicle Akademi Dergisi, 3(1), 26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG
AMA
1.Bahçe D, Demirel Dingeç Ş. ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. DAD. 2023;3(1):26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG
Chicago
Bahçe, Deniz, and Şule Demirel Dingeç. 2023. “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”. Dicle Akademi Dergisi 3 (1): 26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG.
EndNote
Bahçe D, Demirel Dingeç Ş (April 1, 2023) ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. Dicle Akademi Dergisi 3 1 26–45.
IEEE
[1]D. Bahçe and Ş. Demirel Dingeç, “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”, DAD, vol. 3, no. 1, pp. 26–45, Apr. 2023, [Online]. Available: https://izlik.org/JA92RB42NG
ISNAD
Bahçe, Deniz - Demirel Dingeç, Şule. “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”. Dicle Akademi Dergisi 3/1 (April 1, 2023): 26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG.
JAMA
1.Bahçe D, Demirel Dingeç Ş. ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. DAD. 2023;3:26–45.
MLA
Bahçe, Deniz, and Şule Demirel Dingeç. “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”. Dicle Akademi Dergisi, vol. 3, no. 1, Apr. 2023, pp. 26-45, https://izlik.org/JA92RB42NG.
Vancouver
1.Deniz Bahçe, Şule Demirel Dingeç. ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. DAD [Internet]. 2023 Apr. 1;3(1):26-45. Available from: https://izlik.org/JA92RB42NG

26676                                                                                                          26799                                                                                                   26798

Dicle Academy Journal is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License.