Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Nisan 2023
PDF İndir
EN TR

ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ

Öz

Toplum içerisinde herhangi bir konuda norma uyan bireyler normal olarak değerlendirilirken, diğer bireyler farklı olarak nitelendirilebilir. Bu farklılık bazen pozitif bazen negatif olsa da iki durumda da farklılığın getirdiği zorluklar yaşanabilir. Cinsel kimlik anlamında toplumlarda yaygın olan görüş, heteroseksüel ilişkilerin normal olması ve diğerlerininse farklı kabul edilmesi şeklindedir. Zekâ ve yetenek düzeyi normalin altında veya üzerinde olan bireyler de toplumdaki bir başka farklı gruptur. Özel yetenekli bireyler belli bir alanda veya alanlarda akranlarından daha üst düzeydedir denebilir. Bu çalışmada cinsel kimlikleri ve yönelimleri normdan farklılaşan özel yetenekli bireylere ilişkin yapılmış çalışmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ayrı iki bağlamda farklılık yaşanan bireylere ilişkin çalışmalar irdelenecektir. Çalışma, konuyla ilgili araştırmaların güçlü ve eksik yönlerini belirlemek, LGBTİ+ ve özel yetenekli bireyleri daha iyi tanımak ve onlara ne tür destekler sağlanabileceğini ortaya koymak mümkün olabilecektir. Çalışma doküman incelemesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. İncelenen dokümanlara dâhil etme kriterleri (a) SCOPUS ve Web of Science (WoS) veri tabanlarında açık erişimde olan araştırma makaleleri olması (b) “LGBTİ+” ve “özel yetenek” anahtar kelimelerinin bulunması olarak belirlenmiştir. Spesifik bir konu olan çalışma konusuyla ilgili 7 makaleye ulaşılmıştır. Araştırmalarda yer alan katılımcıların hepsi özel yetenek tanısı almış ve farklı cinsel yönelimlere sahiptirler. İncelenen çalışmalarda özel yetenekli LGBTİ+ bireylerin ilk başlarda LGBTİ+ kimliklerini saklama ve akademik başarılarını öne çıkarma eğilimleri göstermesi daha sonra kendilerini kabul etmeleri dikkat çekicidir. Çalışmada yapılan doküman incelemesi sonucunda LGBTİ+ ve özel yetenek ile ilgili daha yeni çalışmalar olmasına rağmen hala sınırlı sayıda yayın olduğunu göstermektedir. Bunun bir nedeni, özel yeteneklerin tespiti, eğitimde farklılaşma, yasal politikalar gibi birçok konu açık ve tercih edilirken, LGBTİ+ ile ilgili çalışmaların tercih edilmemesi olabilir. Öte yandan, Türkiye'de üstün yetenekli LGBTİ+ bireylerle ilgili çalışmaların olmaması, kültürel değerlerin bilim üzerinde etkisi olduğunu düşündürtmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akarsu, Ö., & Mutlu, B. (2017). Üstün yetenekli çocukları anlamak: Çocukların sosyal ve duygusal sorunları. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 112-116.
  2. American Psychiatric Association. (1973). Homosexuality and sexual orientation disturbance: Proposed change in DSM-II, 6th printing. APA Document Reference, (730008), 44.
  3. American Psychological Association. (2009): Report of the American Psychological Association Task Force on Appropriate Therapeutic Response to Sexual Orientation.
  4. Atalay, Z. Ö. (2014). Farklılaştırılmış sosyal bilgiler öğretiminin üstün zekalı öğrencilerin akademik başarı, tutum, eleştirel düşünme ve yaratıcılıklarına etkisi.
  5. Ayan, S. (2014). Cinsiyetçilik: Çelişik duygulu cinsiyetçilik. Cumhuriyet Tıp Dergisi, 36, 147- 156.
  6. Bar-On, R. (2004). Bar-On emotional quotient inventory (EQ-i): Rationale, description, and summary of psychometric properties. In G. Geher (Ed.), Measuring emotional intelligence: common ground and controversy. NY: Nova Science.
  7. Barrington, B. L. and Hendricks, B. (1988), Attitudes toward science and science knowledge of intellectually gifted and average students in third, seventh, and eleventh grades. Journal of Research in Science Teaching, 25: 679– 687. doi:10.1002/tea.3660250806
  8. Berkowitz, M. W., & Hoppe, M. A. (2009). Character education and gifted children. High Ability Studies, 20(2), 131-142.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Erken Görünüm Tarihi

29 Nisan 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2023

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2023

Kabul Tarihi

25 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bahçe, D., & Demirel Dingeç, Ş. (2023). ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. Dicle Akademi Dergisi, 3(1), 26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG
AMA
1.Bahçe D, Demirel Dingeç Ş. ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. DAD. 2023;3(1):26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG
Chicago
Bahçe, Deniz, ve Şule Demirel Dingeç. 2023. “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”. Dicle Akademi Dergisi 3 (1): 26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG.
EndNote
Bahçe D, Demirel Dingeç Ş (01 Nisan 2023) ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. Dicle Akademi Dergisi 3 1 26–45.
IEEE
[1]D. Bahçe ve Ş. Demirel Dingeç, “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”, DAD, c. 3, sy 1, ss. 26–45, Nis. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92RB42NG
ISNAD
Bahçe, Deniz - Demirel Dingeç, Şule. “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”. Dicle Akademi Dergisi 3/1 (01 Nisan 2023): 26-45. https://izlik.org/JA92RB42NG.
JAMA
1.Bahçe D, Demirel Dingeç Ş. ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. DAD. 2023;3:26–45.
MLA
Bahçe, Deniz, ve Şule Demirel Dingeç. “ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ”. Dicle Akademi Dergisi, c. 3, sy 1, Nisan 2023, ss. 26-45, https://izlik.org/JA92RB42NG.
Vancouver
1.Deniz Bahçe, Şule Demirel Dingeç. ÖZEL YETENEK VE LGBTİ+ KONUSUNDA YAPILMIŞ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ. DAD [Internet]. 01 Nisan 2023;3(1):26-45. Erişim adresi: https://izlik.org/JA92RB42NG

26676                                                                                                                      26799                                                                                                                             26798

Dicle Akademi Dergisi, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) License ile lisanslanmıştır.