Liminal Bir Mekân Olarak Çölün Erken Yahudi Kimliğine Etkisi
Abstract
Bu çalışma, antropoloji disiplininin geçiş, dönüşüm ve eşik durumlarını açıklamak için kullanılan “liminal” kavramını kuramsal ve tarihsel boyutlarıyla ele alır ve kavramın farklı disiplinlerle kurduğu ilişkileri analiz eder. Çalışmanın temel amacı, liminalitenin Dinler Tarihi bağlamındaki uygulanabilirliğini ortaya koymak ve çöl deneyimlerinin erken Yahudi kimlik inşasındaki rolünü inceler. Bu doğrultuda, İsrailoğullarının Mısır’dan çıkışı sonrası yaşanan kırk yıllık çöl süreci, toplumsal ve dinsel dönüşümün gerçekleştiği liminal bir mekân olarak değerlendirilmiştir. Çölün hem ilkel inanç sistemlerinde hem de vahye dayalı teistik dinlerdeki merkezî konumu vurgulanmış; erken Yahudi inanç yapısının şekillenmesinde bu mekânsal deneyimin belirleyici etkisi ele alınmıştır. Özellikle seçilmişlik inancının erken tezahürleri, Pesah ve Sukot Bayramları ile Mişkan pratiği bağlamında analiz edilmiştir. Çöl, deskriptif ve fenomenolojik yaklaşımlar doğrultusunda Tanah metinleri kapsamında değerlendirilmiştir. Bununla birlikte antropolojik ve sosyolojik perspektiflerden hareketle ele alınan liminal kavramı, erken Yahudi deneyimlerinin çok katmanlı anlam yapısını görünür kılarak, çöl sürecinin dinî semboller ve ritüeller aracılığıyla kimlik inşasına katkısını ortaya koyar.
Keywords
References
- Anderson, Robert T. “The Role of the Desert in Israelite Thought”. Journal of Bible and Religion 27/1 (1959), 41-44.
- Balduk, Jasper. On Liminality. Nijmegen: Faculteit der Managementwetenschappen, 2008.
- Batuk, Cengiz. Assisili Francis ve Hıristiyan Mistisizmi. İstanbul: İz Yayıncılık, 2012.
- Campbell, Joseph. Kahramanın Sonsuz Yolculuğu. çev. Sabri Gürses. İstanbul: Kabalcı Yayınevi, 2010.
- Coetzee, Narelle Jane. Wild God in the wilderness: why does Yahweh choose to appear in the wilderness in the book of Exodus?. Birmingham: Theology and Religion College of Arts and Law University of Birmingham, Doktora Tezi, 2016.
- Cohn, Robert L. Shape of Sacred Space: Four Biblical Studies. Easton: Scholars Press, 1982.
- Çavdar, Rabia Çiğdem. “Farklılığın Mekanı: Foucault ve Lefebvre’deki Heterotopya ve Heterotopi Ayrımı”. İdealkent, 25/9 (2018), 941-959.
- Çiftçi, Halil. Yahudilik’te Zaman ve Takvim. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2019.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Studies in Religious Traditions (Excl. Eastern, Jewish, Christian and Islamic Traditions), Comparative Religious Studies, Jewish Studies
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
September 17, 2026
Submission Date
December 28, 2025
Acceptance Date
March 24, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 37 Number: 2