Ahmed-i Dâ'î'nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân'ındaki Eğitici Değerler

Hasan Kavruk; Hülya Sönmez

Ahmed-i Dâ'î'nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân'ındaki Eğitici Değerler

Abstract

Nasihat-Nâmeler, Türk ve dünya edebiyatının Önemli türlerindendir. Bunlar, özellikle çocuk gelişimini çok yönlü desteklemesi itibariyle çocuk edebiyatının da vazgeçilmez kaynakları arasında kabul edilir. Bu çalışmada 14-15. yüzyıl şairlerimizden Ahmed-i Dâ'î'nin 115 beyitlik Vasiyyet-i Nûşirevân adlı mesnevisi incelenmiş; tespit edilen değerler İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Klavuzu'nda (MEB, 2006) belirtilen değerlerle karşılaştırılmıştır. Programda bu değerlerle ilgili kazanımlar da tespit edilmiştir olup bu kazanımları destekleyen bölüm ve beyitler ilgili değerin başlığı altında toplanmıştır.Elde edilen bulgulardan hareketle mesnevide; çocuğun zihin, kişilik,sosyal gelişimine ne gibi katkılarda bulunduğu belirlenmiştir. Çalışmanın bir sonraki basamağıda ise mesnevide dinleme ve konuşma becerilerini destekleyen beyitler de ilgili becerinin başlığı altında toplanmıştır. Türkçe Öğretim Kılavuzu'nda dinleme ve konuşma becerileriyle ilgili kazanım ifadeleri ile mesnevide bu ifadeleri destekleyen beyitler ilişkilendirilmiştir. Yapılan analizlerde mesnevide işlenen değerler ile Türkçe Öğretimi Kılavuzu'nda hedeflenen kazanımların birçok yönden uyuştuğu görülmüş ve özellikle bu ortak unsurlar üzerinde yoğunlaşılmıştır. Eserin bu dersi desteklemesi ve çocukların gelişimlerini çoğu yönden olumlu etkilemesinden dolayı bulgular ve öneriler bölümünde de Vasiyyet-i Nûşirevân'ın dili günümüz Türkçesiyle yeniden uyarlanarak çocuklara okutulması önerilmiştir.

Keywords

Değerler Eğitimi, Mesnevi, Ahmed-î Dâ'î, Vasiyyet-i Nûşirevân

References

Aksan, D. (2006). Şiir dili Türk şiir dili. Ankara: Engin.
Aksan, D. (2007). Her yönü ile dil: Ana çizgileriyle dilbilim. Ankara: TDK. Daşdelen, Ö. (2008). Ahmed-î Dâ‘î Tercüme-î Tefsîr-î Ebu’l-Leys-î Semerkandî
Hicr, Nahl, İsra sureleri. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
Emiroğlu, S. (2010). Türkçe manzum nasihat-nâmelerin eğitim değeri üzerine bir inceleme. Yayımlanmamış doktora tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
Erdem, İ. (2007). Konuşma eğitimi. Ankara: Öncü Kitap.
Ertaylan, İ.H. (1952). Türk edebiyatı örnekleri VII – Ahmed-i Dâ’î Hayatı ve Eserleri, İstanbul, 129-133, 299-308.
Gökçe, B. (2008). Gülten Dayıoğlu’nun Çocuk Öykülerinde Değer Eğitimi ve Öykülerin Türkçeye Katkısı. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Hengirmen, M. (1983). Pend-nâme-i Güvâhi. Ankara: Kültür ve Tuizim Bakanlığı.

Kaplan, M. (1993). Ahmed-i Dâî’nin Vasiyyet-i Nûşirevân tercümesi. Erciyes, 191, 23-25.
Kaplan, M. (1993). Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyyet-i Nûşirevân tercümesi. İslamî Edebiyat Dergisi, 1, 19.
Kaplan, M.(2005). Şiir tahlilleri I- Tanzimat’tan Cumhuriyete. İstanbul: Dergâh Yayınları.
Kavcar, C. (1998). İkinci meşrutiyet devrinde edebiyat ve eğitim. Malatya: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
Kortantamer, T. (1977). Ahmed-î Dâ’î’nin “Mutâyebât” adıyla tanınan eseri üzerine. Türoloji Dergisi, 7, 139-147.
Kut, G. (1989). Ahmed-i Dâî. TDV İslâm Ansiklopedisi.
MEB. (2006). İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (6, 7, 8. Sınıflar) . Ankara: MEB
Özbay, M. (2007). Türkçe özel öğretim yöntemleri II. Ankara: Öncü Kitap. Özbay, M. (2009). Anlama teknikleri II. dinleme eğitimi. Ankara: Öncü Kitap. Özkan, A. (erişim tarihi: 05.05.2010). Ahmed-İ Dâî’nin Tefsîr Tercümesi’nin Manzum Mukaddimesi ve dil özellikleri. www.turkiyat.selcuk.edu.tr/ pdfdergi/s11/ozkan.pdf
Özmen, M. (2001), Ahmed-i Dâ’î divanı. Ankara: TDK.
Parlatır, İ. (2008). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. Ankara: Yargı Yayınevi.
Parlatır, İ. (2011). Osmanlı Türkçesi sözlüğü. Ankara: Yargı Yay.
Senemoğlu, N. (2009). Gelişim, öğrenme ve öğretim kuramdan uygulamaya. Ankara: Pegem Akademi.
Sever, S. (1994). Türkçe öğretiminde uygulanan tam öğrenme kuramı ilkelerinin, öğrencinin okuduğunu anlama ve yazılı anlatım becerilerindeki erişiye etkisi (www.education.ankara.edu.tr/ebfdergi/pdfler/1994-27-1/121-171. pdf erişim tarihi: 06.06.2010.
Şahin, Şi.(2008). Mecmau’l-emsâl’de yer alan ef’al veznindeki hayvan konu- lu deyim ve atasözleri üzerine bir inceleme. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 17(1), 177-191.
Vursun, P. (2008). Ahmed-î Dâ‘î Tercüme-î Tefsîr-i Ebu’l-Leys-i Semerkandî [142/188b-195b] [143/01a-50a]. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İs- tanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
Yavuz, H. (2010). Okuma biçimleri. İstanbul: Timaş Tayınları.
Yeniterzi, E. (2006), Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyyet-i Nûşirevân adlı mesnevisi. Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türkiyat Araştır- maları Dergisi, 19, 1–25.
Yıldırım, K. (2009). Türk sınıf öğretmenlerinin değer eğitimine ilişkin dene- yimleri: Fenomonojik bir yaklaşım. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 35, 165-184.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Hasan Kavruk This is me

Hülya Sönmez This is me

Publication Date

December 1, 2010

Submission Date

December 1, 2010

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2010 Volume: 8 Number: 20

IZ

https://izlik.org/JA38MP64TA

Cite

RIS / Bibtex

APA

Kavruk, H., & Sönmez, H. (2010). Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler. Değerler Eğitimi Dergisi, 8(20), 171-199. https://izlik.org/JA38MP64TA

AMA

1.Kavruk H, Sönmez H. Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler. ded. 2010;8(20):171-199. https://izlik.org/JA38MP64TA

Chicago

Kavruk, Hasan, and Hülya Sönmez. 2010. “Ahmed-I Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-I Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler”. Değerler Eğitimi Dergisi 8 (20): 171-99. https://izlik.org/JA38MP64TA.

EndNote

Kavruk H, Sönmez H (December 1, 2010) Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler. Değerler Eğitimi Dergisi 8 20 171–199.

IEEE

[1]H. Kavruk and H. Sönmez, “Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler”, ded, vol. 8, no. 20, pp. 171–199, Dec. 2010, [Online]. Available: https://izlik.org/JA38MP64TA

ISNAD

Kavruk, Hasan - Sönmez, Hülya. “Ahmed-I Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-I Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler”. Değerler Eğitimi Dergisi 8/20 (December 1, 2010): 171-199. https://izlik.org/JA38MP64TA.

JAMA

1.Kavruk H, Sönmez H. Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler. ded. 2010;8:171–199.

MLA

Kavruk, Hasan, and Hülya Sönmez. “Ahmed-I Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-I Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler”. Değerler Eğitimi Dergisi, vol. 8, no. 20, Dec. 2010, pp. 171-99, https://izlik.org/JA38MP64TA.

Vancouver

1.Hasan Kavruk, Hülya Sönmez. Ahmed-i Dâ’î’nin Vasiyet-Nâme-i Nûşirevân’ındaki Eğitici Değerler. ded [Internet]. 2010 Dec. 1;8(20):171-99. Available from: https://izlik.org/JA38MP64TA