Year 2020, Volume 18 , Issue 40, Pages 277 - 306 2020-12-25

Okul Öncesi Öğretmenleri Bakış Açısıyla Millî Değerlerimiz: Türk Büyükleriyle Ahlak Eğitimi
Pre-School Teachers Views on the National Values: Moral Education Through Influential Turkish Figures

Abdulhamit KARADEMİR [1] , İlknur ÇELİK [2]


Araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin geçmişte yaşamış Türk büyükleriyle ilişkilendirilmiş ahlak eğitimiyle ilgili görüşlerini ortaya koymaktır. Araştırmanın katılımcılarını Muş il merkezinde Millî Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı anasınıfları ve anaokullarında görev yapan 23 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Sonuçlar; öğretmenlerin devlet büyüklerini, tasavvuf büyüklerini, halk kahramanlarını, şair-yazarlar ile bilim alanında öncü birçok ismi Türk büyüğü olarak nitelediğini göstermektedir. Öğretmenlerin bu kişilerle ilişkili ahlak eğitimi denildiğinde; erdemlilik, iman sahibi olma, azim ve başarı, basiretli olma, örnek olma gibi kavramları kullandıkları görülmüştür. Öğretmenlerin birçoğu ahlak eğitimine yönelik özel bir eğitim programı uygulamamaktadır. Ancak büyük çoğunluğunun sınıflarında ahlak eğitimi ile ilgili etkinlikler gerçekleştirmeye çalıştığı anlaşılmıştır. Öğretmenlerin ahlaki kavram öğretiminde çoğunlukla drama tekniğini kullanmayı tercih ettiği görülürken, eğitsel oyunların ve görsel-işitsel anlamda desteklenmiş hikâyelerin de kavramlara uygun olarak kullanılmaya çalışıldığı anlaşılmıştır. Öğretmenlerin ahlak eğitimi için, gelişim özelliklerine uygun ve zenginleştirilmiş içeriklerle çocukların olumlu etkileşim kurulabilecekleri etkinliklere yöneldikleri görülmüştür. Katılımcılar, Türk büyüklerinin kişilik özelliklerinin ve ahlaki yapılarının çocuklar tarafından model alınması gerektiğine inanmaktadırlar. Bundan dolayı okul öncesi dönemde Türk büyüklerini içeren ahlak eğitimine sıcak bakmaktadırlar. Tarihimize yönelik materyal yönünden zengin eğitim ortamlarının tasarlanmasının süreçte yararlı olabileceği belirten öğretmenler, sınıflarda kalıcı Türk Büyükleri merkezinin kurulabileceğini belirtmişlerdir.
The aim of this study was to determine preschool teachers’ views of moral education through influential Turkish historical figures. The sample consisted of 23 preschool teachers from nursery classrooms and kindergartens affiliated with the Directorate of National Education of Muş/Turkey. Data were collected using a semi-structured interview form developed by researchers. It was found that political leaders, Islamic philosophical figures, folk heroes, poets-writers, and scientists are perceived as influential Turkish figures by the participants. When participants’ views about giving moral education through these figures, is asked, participants shared concepts such as; virtue, having faith, perseverance, and success, being forethoughtful, and setting an example. Most participants do not implement a program tailored for moral education, but most of them try to perform activities that involve moral education in their lectures. They use the drama as well as educational play and audio-visual story-reading methods to teach moral concepts. They use moral education activities with enriched content that conforms to students' developmental characteristics and allows them to interact. Participants believe that children should look up to influential Turkish figures for their personality traits and moral principles. Therefore, participants support preschool moral education through influential Turkish figures. Participants think that it would be useful to design educational environments with rich material for historical figures and establish permanent centers for influential Turkish figures could be established in classrooms.
  • Akalın, Ş. H. (2009). Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu.
  • Akbaş, O. (2008). Değer eğitimi akımlarına genel bir bakış. Değerler Eğitimi Dergisi, 6(16), 9-27.
  • Aral, N. ve Kadan, G. (2018). 2013 Okul öncesi eğitim programının değerler eğitimi bağlamında incelenmesi. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 2(1), 113-131.
  • Arslanoğlu, İ. (2016). Türk değerleri üzerine bir değerlendirme. http://devlet.com.tr/makaleler/y189turkdegerlerıuzerınebırdegerlendırme2.html
  • Aydın, M. Z. (2003). Ahlak öğretiminde örnek olay incelemesi. Nobel Yayıncılık.
  • Balat, G. U. (2006). Okullarda neden değerler eğitimi çalışmaları. İlköğretmen Eğitimci Dergisi, 2, 14-16.
  • Balat, G. U. ve Dağal A. B. (2006). Okul öncesi dönemde değerler eğitimi etkinlikleri. Kök Yayıncılık.
  • Balıkçı, G. N. (2016). Erken çocukluk döneminde değerler ve ahlak eğitiminin yeri ve önemi. Eğitimde Gelecek Arayışları: Dünden Bugüne Türkiye’de Beceri Ahlak ve Değerler Eğitimi Uluslararası Sempozyumu (16-18 Nisan/Bartın), Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara, 1, 105-106.
  • Bartan, S. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin değerler ve değerler eğitimi hakkındaki görüşleri ile sınıf içi uygulamalarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dumlupınar Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kütahya.
  • Bushman, B.J. & L. R. Huesmann (2006). Short term and long term effects of violent media on aggression in children and adults. Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, 160, 348-352.
  • Ceran, D. (2015). Çocuklara rol model olması bakımından millî mücadele kahramanları ve edebî eserlere yansıması: “Kurtuluşun kahramanları” kitap dizisi örneği. Tarih Okulu Dergisi, 24, 135-157.
  • Cooper, D. (2014). Character education: A study of an elementary school leadership Academy (Yayımlanmamış doktora tezi). Wilmington University, USA.
  • Corbin, J., & Strauss, A. (2008). Strategies for qualitative data analysis. Basics of Qualitative Research. Techniques and procedures for developing grounded theory (3rd ed.). Thousand Oaks, Sage.
  • Daysal-Ersoy, D. (2011). Erken çocukluk döneminde sosyo-kültürel eğitim: ünlü Türk büyükleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
  • Demircioğlu, İ. H. (2007). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Anı Yayıncılık.
  • Demircioğlu, İ. H. ve Tokdemir, M. A. (2008). Değerlerin oluşturulma sürecinde tarih eğitimi: Amaç, işlev ve içerik. Değerler eğitimi dergisi, 6(15), 69-88.
  • Egan, K. (1988). Teaching as story telling an alternative approach to teaching and the curriculum. Routledge.
  • Erkuş, S. ve Yazar, T. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi eğitim programındaki değerler eğitimine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 20, 196-211.
  • Gündüz, M., Aktepe, V., Uzunoğlu, H., Gündüz, D. D. (2017). Okul öncesi dönemdeki çocuklara eğitsel oyunlar yoluyla kazandırılan değerler. MSKU Eğitim Fakültesi Dergisi. 4(1), 62-70.
  • Karakaş, H. (2015). Değerler eğitimi etkinliklerinin okul öncesi öğretmenlerine göre değerlendirilmesi: Nitel bir çalışma. Dünden Bugüne Türkiye'de Beceri, Ahlak ve Değerler Eğitimi Uluslararası Sempozyumu (Bartın), 1, 623-624.
  • Karataş, E. (2014). Çocuk edebiyatında “karakter” kavramı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 33, 60-79.
  • Kaya, Y., ve Antepli, S. (2018). Okul Öncesi Dönemde Yaratıcı Drama Yoluyla Değerler Eğitimi. Yaratıcı Drama Dergisi, 13(2), 237-250.
  • Kaya, Y., Günay, R. ve Aydın, H. (2016). Okul öncesi eğitimde drama yöntemi ile işlenen değerler eğitimi derslerinin farkındalık düzeyi üzerindeki etkisi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Dergisi, 6(1), 23-37.
  • Kolaç, E. ve Karadağ, R. (2012). Türkçe öğretmeni adaylarının "değer" kavramına yükledikleri anlamlar ve değer sıralamaları. İlköğretim Online, 11(3), 762-777.
  • Kozikoğlu, İ. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine ilişkin tutum ve görüşlerinin incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 7(4), 2698-2720.
  • Köse, A., ve Uzun, M. (2017). Okul öncesi eğitimde değerler eğitiminin uygulanmasına yönelik öğretmen görüşleri. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(23), 305-338.
  • Krippendorff, K. (2013). Commentary: A dissenting view on so-called paradoxes of reliability coefficients. Annals of the International Communication Association, 36(1), 481-499.
  • MEB (2013). Millî Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim programı. http://docplayer.biz.tr/895440-T-c-millî-egitim-bakanligi-talim-ve-terbiye-kurulu-baskanligi-konu-okul-oncesi-egitim-programı.html.
  • Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldana, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook. 3rd. ed: Thousand Oaks, Sage.
  • Ogelman, H. G. ve Sarıkaya, H. (2015). Okul öncesi eğitimi öğretmenlerinin değerler eğitimi konusundaki görüşleri: Denizli ili örneği. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (29), 81-100.
  • Özer, M. ve Çam Aktaş, B. (2019). Değerler eğitimi devamlılığı: okul öncesi eğitim programından hayat bilgisi öğretim programına. İlköğretim Online, 18(1), 389-405.
  • Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Akademi.
  • Sagiv, L. (2002). Vocational interests and basic values. Journal Career Assess. 10(2), 233-257.
  • Sarı, İ. (2018). Türklerde ahlak: Türklerde ahlak demek namus demektir. Nokta e-kitap.
  • Tillman, D. G. & Hsu, D. (2000) Living Values Activities for Children Ages 3–7 (Deerfield Beach, FL, HCI). Ural, S. (2013). Çocuk edebiyatı. Eğiten Kitap.
  • Uyanık Balat, G., Yalçın, A., Yemenici, F., Sabancı, H., Kalaycı, K. K., Halisdemir, M., Bakülü, N., Hazar, R. G., Köse, S., & Ünsal, Y. (2012). Okul öncesinde değerler eğitimi ve etkinlik örnekleri. Pegem yayıncılık.
  • Uygun, S. (2013). Değerler eğitimi program tasarılarının değerlendirilmesi (Antalya örneği). Mediterranean Journal of Humanities, 3(2), 263-277.
  • Uysal, E. (2008). Çağımızda değer kaymalarının doğurduğu sonuçlar ve etik kimliğin korunması. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 17(1), 67-79.
  • Uysal, H., Altun, SA, ve Akgün, E. (2010). Okul öncesi öğretmenlerinin çocukların istenmeyen davranışlarıyla karşı karşıya kaldıklarında kullandığı stratejiler. İlköğretim Online, 9(3), 971-979.
  • Üner, E. (2011). Okul öncesi eğitim programındaki 36-72 aylık çocuklara farklılıklara saygı eğitimi kazandırmanın öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi (Yayımlanmış yüksek lisans tezi). Erciyes Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
  • Yavuz, K. (2012). Çocukta dini duygu ve düşüncenin gelişmesi. Boğaziçi Yayınları.
  • Yazıcı, S. ve Aslan, M. (2011). Değer eğitiminde kahramanların rol modeli olarak kullanılması: Sosyal bilgiler ders kitapları ile öğretmen adaylarının kahraman seçimi arasında bir karşılaştırma. Eğitim bilimleri: teori ve uygulama. 11(4), 2184-2188.
  • Yıldırım, A. ve Simsek, H. (2012). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0003-3062-8547
Author: Abdulhamit KARADEMİR (Primary Author)
Institution: MUS ALPARSLAN UNIVERSITY
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-7481-511X
Author: İlknur ÇELİK
Institution: Milli Eğitim Bakanlığı
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 25, 2020

APA Karademir, A , Çelik, İ . (2020). Okul Öncesi Öğretmenleri Bakış Açısıyla Millî Değerlerimiz: Türk Büyükleriyle Ahlak Eğitimi . Değerler Eğitimi Dergisi , 18 (40) , 277-306 . DOI: 10.34234/ded.762815