Research Article

Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları

Volume: 10 Number: 1 June 1, 2017

Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları

Öz

Türkiye fasulye üretimi bakımından Çin ve Endonezya’dan sonra dünyada üç üncü sırada yer almaktadır. Fasulye, gen merkezi olmadığı halde Türkiye’de hemen her bölgeye uyum sağlamış olup önemli seviyede çeşitlilik göstermiştir. Ülkemize 17. yy’da gelmiş olmakla birlikte, yetiştiriciliği yaygın bir sebze olan fasulyede Güney-Doğu Anadolu ve Samsun-Tokat-Amasya mikro gen merkezleri, genetik çeşitlilik merkezleri durumuna gelmiştir. Genetik kaynaklar, hem ıslah ç alışmaları hem de gen bankaları aç ısından büyük ö nem taşımaktadır. Bu nedenle toplanan gen kaynaklarının bitki ö zelliklerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bitki genetik kaynaklarının karakterizasyonu, tohum ö rnekleri ya da populasyonlar arasındaki genetik varyasyonun miktarı ve dağılımının ortaya konması amacıyla yapılmaktadır. Herhangi bir türde toplanan gen kaynakları tanımlanmadıkları sürece ıslah programlarında yer alamamakta, sonrasında kaybolabilmektedir. Fasulye gen kaynakları, morfolojik, agro-ekolojik ve tarımsal özelliklerine göre sınıflara ayrılırlar. Bilhassa büyüme ve tohum tiplerine göre sınıflandırmalar yapılmaktadır. Fasulye populasyonlarındaki varyabilite, morfolojik olarak bitkide, yaprakta, çiçekte, baklada, tohumda UPOV, IPGRI kriterlerinde yer alan parametrelerin incelenmesiyle ortaya konulmaktadır. Bununla birlikte populasyondaki varyasyon, moleküler düzeyde de RAPD, SSR ve ISSR yöntemleri kullanılarak da belirlenebilmektedir. Bu bağlamda son yıllarda ülkemizde Orta Karadeniz Bölgesi (Samsun, Ordu, Giresun, Tokat, Amasya), Doğu Anadolu’nun güneyi (Bingöl, Bitlis, Elazığ, Malatya, Hakkari, Muş, Tunceli, Van), Doğu Anadolu Bölgesi’nde (Erzurum, Bayburt) ve Artvin, Trabzon, Burdur illerindeki kuru ve taze fasulye populasyonlarında morfolojik ve moleküler düzeyde karakterizasyonlar yapılmıştır. Dünyada da fasulye yetiştirilen ülkelerde yapılan karakterizasyon çalışmalarıyla bölgesel olarak fasulye populasyonlarının genetik varyabiliteleri incelenmiştir. Bu çalışmada fasulye karakterizasyonu hakkında özellikle Türkiye’de morfolojik ve moleküler düzeyde yapılan çalışmalar araştırılmış ve son yıllardaki gelişmeler özetlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Uysal, F., 2002. Kalite Fonksiyonunun Türkiye’de Baklagil Dis Satimina Etkileri. Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 114.
  2. Broughton, W.J., Hernández, G., Blair, M., Beebe, S., Gepts, P., Vanderleyden, J., 2003. Beans (Phaseolus spp.) - Model food legumes. Plant Soil 252: 55-128.
  3. Günay A, 2005. Sebze Yetiştiriciliği. İzmir, Cilt 2, 345s.
  4. Myers, J. R., Baggett, J. R., 1999. Improvement of snap beans. pp: 289-330, In: S. P. Singh (ed.) Common Bean Improvement in the Twenty-First Century. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, The Netherlands.
  5. Singh, R. J., Chung, G. H., Nelson, R. L., 2007. Landmark research in Legumes. Genome, 50: 525-537.
  6. Akçin. A., 1988. Yemeklik Tane Baklagiller. S.Ü. Ziraat Fakültesi: 8-43. Konya.
  7. Kaplan, L., 1967. Archeological Phaseolus from Tehuacán. In: Beyers, D. E. (ed.), The Prehistory of the Tehuacán Valley, pp: 201-211, Vol. 1: Environment and Subsistence. University of Texas, Austin, TX, USA.
  8. Kaplan, L., 1980. Variation in the cultivated beans. In: Lynch, T.F. (ed.). Guitarrero Cave: Early Man in the Andes. Academic Press, pp: 145-148, New York, USA.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Arzu Karataş *
Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
Türkiye

Damla Turan Büyükdinç
Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
Türkiye

Ahmet İpek This is me
Uludağ Üniversitesi
Türkiye

Metin Yağcıoğlu This is me
Kayseri Tarım İl Müdürlüğü
Türkiye

Kenan Sönmez This is me
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
Türkiye

Ş. Şebnem Ellialtıoğlu This is me
Ankara Üniversitesi
Türkiye

Publication Date

June 1, 2017

Submission Date

February 25, 2017

Acceptance Date

April 27, 2017

Published in Issue

Year 1970 Volume: 10 Number: 1

APA
Karataş, A., Turan Büyükdinç, D., İpek, A., Yağcıoğlu, M., Sönmez, K., & Ellialtıoğlu, Ş. Ş. (2017). Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları. Turkish Journal of Scientific Reviews, 10(1), 16-27. https://izlik.org/JA22FP28XL
AMA
1.Karataş A, Turan Büyükdinç D, İpek A, Yağcıoğlu M, Sönmez K, Ellialtıoğlu ŞŞ. Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları. Turkish Journal of Scientific Reviews. 2017;10(1):16-27. https://izlik.org/JA22FP28XL
Chicago
Karataş, Arzu, Damla Turan Büyükdinç, Ahmet İpek, Metin Yağcıoğlu, Kenan Sönmez, and Ş. Şebnem Ellialtıoğlu. 2017. “Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik Ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları”. Turkish Journal of Scientific Reviews 10 (1): 16-27. https://izlik.org/JA22FP28XL.
EndNote
Karataş A, Turan Büyükdinç D, İpek A, Yağcıoğlu M, Sönmez K, Ellialtıoğlu ŞŞ (June 1, 2017) Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları. Turkish Journal of Scientific Reviews 10 1 16–27.
IEEE
[1]A. Karataş, D. Turan Büyükdinç, A. İpek, M. Yağcıoğlu, K. Sönmez, and Ş. Ş. Ellialtıoğlu, “Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları”, Turkish Journal of Scientific Reviews, vol. 10, no. 1, pp. 16–27, June 2017, [Online]. Available: https://izlik.org/JA22FP28XL
ISNAD
Karataş, Arzu - Turan Büyükdinç, Damla - İpek, Ahmet - Yağcıoğlu, Metin - Sönmez, Kenan - Ellialtıoğlu, Ş. Şebnem. “Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik Ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları”. Turkish Journal of Scientific Reviews 10/1 (June 1, 2017): 16-27. https://izlik.org/JA22FP28XL.
JAMA
1.Karataş A, Turan Büyükdinç D, İpek A, Yağcıoğlu M, Sönmez K, Ellialtıoğlu ŞŞ. Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları. Turkish Journal of Scientific Reviews. 2017;10:16–27.
MLA
Karataş, Arzu, et al. “Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik Ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları”. Turkish Journal of Scientific Reviews, vol. 10, no. 1, June 2017, pp. 16-27, https://izlik.org/JA22FP28XL.
Vancouver
1.Arzu Karataş, Damla Turan Büyükdinç, Ahmet İpek, Metin Yağcıoğlu, Kenan Sönmez, Ş. Şebnem Ellialtıoğlu. Türkiye’de Fasulyede Yapılan Morfolojik ve Moleküler Karakterizasyon Çalışmaları. Turkish Journal of Scientific Reviews [Internet]. 2017 Jun. 1;10(1):16-27. Available from: https://izlik.org/JA22FP28XL