Ortaöğretim Öğrencilerinin Genetik ile İlişkilendirdikleri Kavramların Özgün Zihin Haritaları Aracılığıyla Boylamsal Olarak İncelenmesi
Öz
Araştırmada öğrencilerin genetik kavramı ile ilişkilendirdikleri kavramlar 9. Sınıftan 12. Sınıf sonuna kadar incelenmiştir. Öğrencilerden “Genetik Anahtar Kavramı Anketi” ile genetik kavramına ilişkin akıllarına gelen ilk on kelimeyi yazmaları her sene istenmiştir. Ankete verilen öğrenci cevapları nitel içerik çözümleme yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçları “Processing 3.3.7” programına aktarılarak öğrencilerin 9 ve 10. Sınıf seviyelerinde verdikleri cevaplar için ayrı, 11 ve 12. Sınıf seviyelerinde verdikleri cevaplar için ayrı olmak üzere toplamda iki tane özgün zihin haritası elde edilmiştir. Oluşturulan özgün zihin haritalarında kavramların öğrenciler tarafından söylenme sıklığı ve öğrencilerin aklına gelme öncelikleri birlikte gösterilmiştir. Bunun sonucunda ortaöğretim boyunca öğrencilerin genetik denilince akıllarına gelen ilk üç kavramın DNA, gen ve biyoloji olduğu, frekansı en yüksek olan kavramlarının ise DNA ve biyoloji olarak açığa çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca soyağacı ve üreme kavramlarının 9 ve 10. Sınıfı temsil eden zihin haritasında varken, 11 ve 12. Sınıf seviyelerini gösteren zihin haritasında yer almadığı; protein, adaptasyon ve biyoteknoloji kavramlarının 9 ve 10. Sınıf seviyelerini gösteren zihin haritasında yer almazken, 11 ve 12. Sınıf zihin haritasında yer aldığı görülmüştür. Açığa çıkan sonuçların nedenlerinin başka araştırmacılar tarafından yapılacak olan farklı çalışmalarda incelenmesi, genetik kavramına ilişkin özgün zihin haritası çalışmalarının farklı tür okullarda yapılması araştırmanın önerilerindendir.
Anahtar Kelimeler
References
- Adodo, S. O. (2013). Effect of mind-mapping as a self-regulated learning strategy on students’ achievement in basic science and technology. Mediterranean Journal of Social Sciences, 4(6), 163.
- Aktaş, İ. (2020). Öğretmen adaylarının gdo’lara yönelik bilgi, tutum ve kabul etme durumları arasındaki ilişki. Trakya Eğitim Dergisi, 10(3), 933-949.
- Bahar, M. (2002). Students' learning difficulties in biology: Reasons and solutions. Gazi Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 10(1), 73-82.
- Bahar, M. (2003). Misconceptions in biology education and conceptual change strategies, Educational Sciences: Theory & Practice, 3(1), 55-64.
- Bahar, M., Johnstone, A. H., & Sutcliffe, R. G. (1999). Investigation of students' cognitive structure in elementary genetics through word association tests. Journal of Biological Education, 33(3), 134-141.
- Bahar, M., & Özatlı, N. S. (2003). Kelime iletişim test yöntemi ile lise 1. sınıf öğrencilerinin canlıların temel bileşenleri konusundaki bilişsel yapılarının araştırılması. Balıkesir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(2), 75-85.
- Brown, C. (1995). The effective teaching of biology. Longman.
- Buzan, T. (2013). Mind map handbook: The ultimate thinking tool. HarperCollins.
- Buzan, T. (2018). Mind map mastery: The complete guide to learning and using the most powerful thinking tool in the universe. Watkins Media Limited.
- Büyükkol K., E. (2019). Kalıtım konusuyla ilgili karekod destekli eğitim materyali tasarlama. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Balıkesir Üniversitesi.