Türk Tarih Kurumu Kongrelerine Yansıyan Tarih Öğretimine Yönelik Sorunlar
Öz
Tarih, milletlerin geçmişteki varlığını gelecek nesillere aktarmada önemli bir görev üstlenmektedir. Milletlerin zaman içindeki gelişme yönünü belirleyen, bireyin kendi toplumu ile bütünleşmesini sağlayan ve ondaki toplum şuurunu canlı tutan bir kültür hazinesidir. Tarihin bu özelliği onu her dönem Türkiye’de yakından ilgilenilen bir tartışma konusu haline getirmiştir. Cumhuriyetin kuruluşuyla birlikte tarihin nasıl öğretileceği Türk aydınları arasında tartışma konusu olmuş ve bu tartışmaların sonucunda Atatürk’ün talimatıyla Türk Tarih Kurumu kurulmuştur. Türk Tarih Kurumu kuruluşundan itibaren arkeolojik kazılar yapmak, kitaplar hazırlamak ve belirli aralıklarla konferanslar düzenlemek suretiyle Türk tarihini bilimsel gerçekler çerçevesinde anlatmaya çalışmıştır. Kurumun düzenlemiş olduğu kongrelerde özellikle Türk tarihinin nasıl öğretileceği ve Türkiye’de tarih öğretimindeki sorunlar önemli bir yer teşkil etmiştir. Bu çalışmada Türk Tarih Kurumunun kuruluşundan günümüze kadar düzenlemiş olduğu kongrelerde sunulan tebliğler çerçevesinde Türkiye’de tarih öğretimindeki sorunları ortaya koymak amaçlanmıştır. Doküman analizine dayalı bu araştırmanın kaynaklarını Türk Tarih Kongrelerinde sunulan tebliğler oluşturmaktadır. Çalışmada elde edilen veriler içerik analizi tekniğiyle çözümlenerek temalar ve alt temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; Türkiye’de tarih öğretiminde sorunlara yönelik olarak belli dönem ve konulara ağırlık verilmesi, metodoloji sorunu, inkılâp tarihinin öğretimindeki yetersizlikler, tarihsel gerçeklik sorunu, sarmallıktan yoksunluk, tarih yazımından kaynaklanan sorunlar, tarih ders kitaplarında dil sorunu, toplumsal cinsiyet eşitliğinden yoksunluk olmak üzere 8 tema ve bunlara bağlı batı perspektifinde tarih yazımı, siyasi tarih ağırlıklı tarih yazımı, siyasi tarih ve kültür tarihinin ayrı ele alınması, popüler tarihin yaygınlaşması, millî tarihe ait içeriklerin yetersizliği, dünya tarihine ait içeriklerin yetersizliği ve Osmanlı tarihinin mitoslarla tanımlanması olmak üzere 7 alt tema belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Tarih eğitimi , Türk Tarih Kurumu , Türk Tarih Kongreleri , Tarih öğretiminde sorunlar
References
- Acun, F. (2022). Popüler tarih nedir? Popüler tarih nasıl yapılır?. A. Bedir, B. Soykan, & U. C. D. İmamoğlu içinde (Haz.), Uluslararası Prof. Dr. Halil İnalcık Tarih ve tarihçilik sempozyumu (ss. 365-381). Türk Tarih Kurumu. Cilt. II. 10.37879/9789751749994.2022
- Akbaba, B. (2008). Atatürk ilkeleri ve inkılâp tarihi dersinin öğretiminde karşılaşılan sorunlar (Gazi Üniversitesi örneği). Gazi Akademik Bakış, 1(2), 177-197.
- Akçura, Y. (1932, Temmuz). Tarih yazmak ve tarih okutmak usullerine dair. Y. Akçura (Başkan), I. Türk Tarih Kongresi. Türk Tarih Kurumu, Ankara.
- Akkaya, Z. (1981, Eylül). Atatürk ideolojisi ve Türk devriminin eğitimi politikasını sosyolojik araştırmalar sonucuna göre saptamak zorunluluğunu görüyoruz.. E. Z. Karal (Başkan), IX. Türk Tarih Kongresi. Türk Tarih Kurumu, Ankara.
- Altuntaş, Y. S. (2022). Uzaktan eğitimde tarih öğretimi ve karşılaşılan sorunlar [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
- Aslan, E. (2005). Türkiye’de tarih eğitiminin sorunları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 106-114.
- Aydın, L. (2018). Ortaöğretim tarih öğretim programları ve ders kitaplarının toplumsal cinsiyet eşitliği açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi. S. Nurdan & M. Özler içinde (Haz.), Hatıralar, Biyografiler, Otobiyografiler Tarihçilik XVIII. Türk Tarih Kongresi (ss. 397-419). Türk Tarih Kurumu. Cilt. VII. https://www.ttk.gov.tr/wp-content/uploads/2022/03/15-LokmanAydin.pdf
- Ayni, M. A. (1932, Temmuz). Eski tarih kitapları. Y. Akçura (Başkan). I. Türk Tarih Kongresi. Türk Tarih Kurumu, Ankara.
- Bal, M. (2014). Türkiye’de tarih öğretiminin sorunları ve çözüm yolları konusunda öğretmen adayı ve öğretmen görüşlerinin karşılaştırılması. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 371-387.
- Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev. Ed.). Eğiten Kitap.