Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Kültürel Miras Okuryazarlığına İlişkin Görüşleri

The aim of this research is to reveal the views of social studies teachers on cultural heritage literacy. The study used phenomenology method, one of the methods of qualitative methodology. The study group consisted of 22 social studies teachers working in schools in various provinces and districts of Turkey in the 2022-2023 academic year. A structured interview form developed by the researchers was used as a data collection tool. The collected data were analyzed with content analysis. As a result of the research, it was determined that the participants defined cultural heritage as the elements remaining from the past, including the tangible cultural heritage. On the other hand, they defined the intangible cultural heritage by giving examples from social practices, rituals and feasts, as well as oral traditions and narratives. Participants gave importance to attention to the fact that the distinction between tangible and intangible cultural heritage is perceptible by the sense organs and that it contains relevant elements. They defined cultural heritage literacy as the ability to have awareness. Regarding the benefits of cultural heritage literacy to students, they remarked the fact that it provides an opportunity to raise awareness and understand the roots. Also, they suggested using some teaching methods and techniques such as travel, role playing, question and answer in the process of gaining cultural heritage literacy. However, in addition to lack of interest and motivation, they listed material/moral differences or difficulties as possible problems that may be encountered. In the light of the obtained results, it can be suggested to conduct applied researches aimed gaining cultural heritage literacy to students at various grade levels.

Bu araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin kültürel miras okuryazarlığına ilişkin görüşlerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma desenlerinden olgu bilim yönteminin tercih edildiği araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye’nin çeşitli il ve ilçelerindeki okullarda görev yapmakta olan 22 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler içerik analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların kültürel mirası, somut kültürel miras da dahil olmak üzere geçmişten günümüze kalan ögeler olarak tanımladıkları tespit edilmiştir. Somut olmayan kültürel mirası ise toplumsal uygulamalar, ritüeller ve şölenler ile sözlü gelenekler ve anlatımlardan örnekler vererek tanımlamışlardır. Katılımcılar somut ve somut olmayan kültürel mirasın ayrımına ilişkin duyu organlarıyla algılanabilir olmasına ve ilgili ögeler içermesine dikkat çekmişlerdir. Kültürel miras okuryazarlığını farkındalık sahibi olma becerisi olarak tanımlamışlardır. Kültürel miras okuryazarlığının öğrenciye sağladığı faydalara ilişkin ise farkındalık oluşturmaya ve kökleri anlamaya olanak sağlamasına vurgu yapmışlardır. Kültürel miras okuryazarlığının kazandırılması sürecinde gezi-gözlem, rol oynama ve soru-cevap gibi birtakım öğretim yöntem ve tekniklerinin kullanılmasını önermişlerdir. Bununla birlikte ilgi ve motivasyon eksikliğinin yanı sıra maddi/manevi farklılıkları ya da zorlukları karşılaşılabilecek olası sorunlar olarak sıralamışlardır. Ulaşılan sonuçlar ışığında kültürel miras okuryazarlığının öğrencilere çeşitli sınıf kademelerinde kazandırmaya yönelik uygulamalı araştırmaların yapılması önerilebilir.