Research Article
BibTex RIS Cite

Investigation of Eclectic Supervision Model According to Counselor Views and Effectiveness of Eclectic Counseling Approach According to Client Views

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026
https://doi.org/10.53444/deubefd.1595710
https://izlik.org/JA38JN35XM

Abstract

The present research is two-tiered and has two objectives. The first objective is to evaluate the supervision received according to the Eclectic Supervision Model by specialist counselors who are continuing their doctoral education. The second objective of the research is to examine the views of clients receiving psychological counseling assistance according to the Eclectic Psychological Counseling Approach regarding the counseling process. The study's participants included ten doctoral students (7 females and 3 males) enrolled in the researcher's advanced individual counseling practicum course at the doctoral level, along with ten clients (7 females and 3 males; M-age = 23) of these doctoral students. A total of 20 individuals participated in the study. The following instruments were employed as data collection tools: Supervision Forms, Psychological Counselor Supervision Process Evaluation Form, Psychological Counselor Evaluation by Client Form, and Client Information Form. In the analysis of the data, a deductive approach to descriptive analysis/thematic analysis was used as a method of qualitative analysis. The findings of the study indicated that expert counselors pursuing doctoral education found the Eclectic Supervision Model to be beneficial. Furthermore, it was observed that clients receiving psychological counseling assistance according to the Eclectic Psychological Counseling Approach experienced positive outcomes from the counseling process. The results obtained from the study are discussed in light of the relevant literature.

Ethical Statement

Participants provided informed consent and voluntarily participated in the study. Approval was obtained from the Ethics Committee of Yıldız Technical University (E.2102150041).

Thanks

I would like to thank the expert psychological counselors and clients who participated in the study.

References

  • Aladağ, M. (2014). Psikolojik danışman eğitiminin farklı düzeylerinde bireyle psikolojik danışma uygulaması süpervizyonunda kritik olaylar. Ege Eğitim Dergisi 15(2), 428-475. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57194.
  • Ascher, D. L., & Butler, S. K. (2010). Balanced moderation supervision. American Counseling Association. https://manifold.counseling.org/projects/vistas-online-2010/resource/balanced-moderation-supervision
  • Ay, T. & Akbağ, M. (2025). Employing an eclectic approach to reduce social anxiety: An adolescent case report. Research on Education and Psychology (REP), 9(1), 221-243. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4864231
  • Baysal, Ş. & Karaaziz, M. (2024). Depresif bozuklukta eklektik yaklaşım ile tedavi: olgu sunumu. Euroasia Journal of Social Sciences ve Humanities, 11(38), 20-31 http://doi.org/10.5281/zenodo.12684183.
  • Behan, D. (2022). Do clients train therapists to become eclectic and use the common factors? A qualitative study listening to experienced psychotherapists. BMC Psychology, 10(183), 1-13. https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-022-00886-6
  • Bektaş Aydın, C. (2025). Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikolojik esneklik grup müdahale programının yakın partner şiddetine uğramış kadın üniversite öğrencilerinin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve travma sonrası stres belirtileri üzerindeki etkisi: bir karma yöntem araştırması. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Benito M. J. (2018) The fine line between integration or eclecticism and syncretism in new therapists. Dual Diagnosis Open Access, 3(3), 1-5. https://www.primescholars.com/articles/the-fine-line-between-integration-or-eclecticism-and-syncretism-in-new-therapists-94440.html
  • Bernard, J.M., (2014). The use of supervision notes as a targeted training strategy American Journal of Psychotherapy, 68(2),195-212. https://psycnet.apa.org/record/2014-27716-005
  • Bernard, J. M. & Goodyear, R. K. (2014). Fundamentals of clinical supervision. Edinburgh: Pearson Education, Inc. https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781292051956_A24580178/preview-9781292051956_A24580178.pdf
  • Bilican, I. & Soygüt, G. (2015). Türkiye’de eğitim sürecinde olan ve deneyimli psikoterapistlerin mesleki gelişim süreçleri. Türk Psikiyatri Dergisi 26(4), 249-60. https://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C26S4/04.pdf
  • Borders, L. D., & Brown, L. L. (2005). Supervision intervention. In L. D. Borders ve L. L. Brown (Eds.), The new handbook of counseling supervision (pp. 29-57). Routledge.
  • Borgen, F. (1984). Counseling psychology. Annual Review of Psychology, 35,579-604. https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.ps.35.020184.003051
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • Brazier, D. D. (1996). The post-Rogerian therapy of Robert Carkhuff. http://www.academia.edu/3663201/The_PostRogerian_Therapy_of_Robert_Carkhuff.
  • Brew, L. & Kottler, J. A. (2008). Applied helping skills. California: Sage Publication. Sage Publication. https://us.sagepub.com/sites/default/files/upm-binaries/18616_chapter3.pdf
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayın.
  • Carkhuff, R. R. (2011). Yardım etme sanatı (R. Karaca & F. E. İkiz, Çev.). Ankara: Nobel Yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 1972).
  • Carver, C. L. (2015). Basic counseling techniques training: the differential effects of two models on skill development and fully functioning. [Graduate Theses and Dissertations]. Retrieved from https://scholarworks.uark.edu/etd/1233
  • Consoli, A. J., & Jester, C. M. (2005). A model for teaching psychotherapy theory through an integrative structure. Journal of Psychotherapy Integration, 15(4), 358-373. doi:10.1037/1053-0479.15.4.358
  • Corey, G. (2008). Psikolojik danışma ve terapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, Çev.). Ankara: Mentis Yayın.
  • Corey, G., Haynes, R., Moulton, P., & Muratori, M. (2010). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. (2 ed.). American Counseling Association. https://content.e-bookshelf.de/media/reading/L-2999018-f50f22cee7.pdf
  • Cormier, S. & Hackney, H. (2014). Psikolojik danışma: stratejiler ve müdahaleler (S. Doğan & B. Yaka, Çev. Ed.). Pegem Yayın.
  • Creaser, M. (2015). A comparison of audio recordings and therapistsʼ process notes in child and adolescent psychoanalytic psychotherapy. [Unpublished Doctoral Thesis]. The University of East London. https://www.grafiati.com/en/literature-selections/child-psychotherapy/dissertation/
  • Creswell, J. W. (2017a). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Pegem Yayıncılık.
  • Creswell, J. W. (2017b). Araştırma deseni: nitel, nicel, karma yöntem yaklaşımları (. S.B. Demir, Çev. Ed). Eğiten Kitap.
  • Crocker, E.M., & Sudak, D.M. (2017). Making the most of psychotherapy supervision: a guide for psychiatry residents. Acad Psychiatry, 41, 35 – 39. https://doi.org/10.1007/s40596-016-0637-5.
  • Çanakçı Uğur, E. (2025). Duygu odaklı terapi temelli duyguları yönetme grup müdahale programının ebeveyn şiddetine uğrayan kadınların duyguları yönetme becerileri üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Egan, G. (2011). Psikolojik danışma becerileri.İstanbul: Kaknüs Yayınları (Orijinal eserin yayın tarihi 1975).
  • Erçevik, A. ve Türk Kurtça, T. (2023). The experience of being the first client of novice counselors in turkiye from the client’s perspective. Sage Open, 13(3). https://doi.org/10.1177/21582440231183964.
  • Erol Karaca, S. (2026). Kabul ve kararlılık terapisine dayalı psikolojik esneklik grup müdahale programının annelerin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Eryılmaz, A., & Mutlu, T. (2018). Gelişimsel Kapsamlı Süpervizyon Modeline İlişkin Psikolojik Danışman Adaylarının Görüşlerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 123-141. https://doi.org/10.17755/esosder.306932
  • Farzin, M., Amiri Majd, M., & Ghamari, M. (2024). Comparing the Effectiveness of Guided Imagery and
  • Lazarus Multimodal Therapy on COVID-19 Anxiety and Life Expectancy in People Recovered From COVID-19. Journal of Practice in Clinical Psychology, 12(1), 53-66. https://psycnet.apa.org/record/2025-08360-006
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, N. (2012). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill Book Company.
  • Gladding, S. T. (2013). Psikolojik danışma, kapsamlı bir meslek (N. Voltan-Acar, Çev. Ed.). Nobel Yayın.
  • Greben, D. H. (2004). Integrative dimensions of psychotherapy training. The Canadian Journal of Psychiatry, 49(4), 238–248. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/070674370404900404
  • Gümüşkaşık, A. ve Denizli, S. (2021). Danışanların Psikolojik Danışma Sürecinde Algıladıkları Yaşantı ve Davranış Değişimi Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre Yordanması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 158-176. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1522910
  • Hackney, H. ve Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri: psikolojik yardım süreci el kitabı (Ergene & S.S. Aydemir, Çev. T.). Mentis Yayıncılık.
  • Haggerty, G. & Hilsenroth, M.J. (2011). The use of video in psychotherapy supervısion. British Journal of Psychotherapy, 27, 193-210. https://doi.org/10.1111/j.1752-0118.2011.01232.x
  • Haynes, C., Corey, G., & Moulton, P. (2003). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. Brooks/Cole-Thompson Learning.
  • Hoffman, S. (2022). Eclectic psychotherapy. Journal of Educational Psychological Research, 4 (2), 410-411. https://www.opastpublishers.com/open-access-articles/eclectic-psychotherapy.pdf
  • Hollanders, H. (2003). The Eclectic and integrative aproach. In R.Woolfe, W, Dryden, S. Strawbridge (Ed.) Handbook of counseling psychology (pp.277-298). SAGE Publications Inc.
  • Hollanders, H. & Mc Leod, J. (1999). Theoretical orientation and reported practice: a survey of eclecticism among counsellors in Britain. British Journal of Guidance ve Counselling, 27 (3), 405-414, DOI: 10.1080/03069889908256280.
  • Howe, D. (1996). Client experiences of counselling and treatment interventions: A qualitative study of family views of family therapy. British Journal of Guidance and Counselling, 24(3), 367-375. https://doi.org/10.1080/03069889600760341
  • Ivey, A. E., Normington, C. J., Miller, C. D., Morrill, W. H., & Haase, R. F. (1968). Microcounseling and attending behavior: An approach to prepracticum counselor training. Journal of Counseling Psychology, 15(5-2), 1–12. https://doi.org/10.1037/h0026129.
  • Ivey, A. E., Ivey, M. B. & Simek-Downing, L. (1987). Counseling and psychotherapy. Allyn and Bacon.
  • Ivey, A., Ivey, M. B., & Zalaquett, C. (2010). Intentional Interviewing and Counseling. Belmont, CA: Cengage Learning.
  • Kaur, J.K, & Wani, M.A. (2022). Eclectic counselling: its effectiveness iın iımproving study habits and academic achievement of school students. Journal of Positive School Psychology, 6(6), 8035-8039. https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/9012/5872
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005a). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları I. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005b). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları II. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2017). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları III. Pegem.
  • Kennedy, K.G., Welton, R.S. & Yeomans, F.E. (2023). Supervising individual psychotherapy: the guide to good enough. American Psychiatric Association Publishing. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00332747.2024.2348422?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article
  • Kostínková, J. & Roubal , J. (2018). Forming an Integrative Training Concept: A case study of the training in psychotherapy integration. European Journal for Qualitative Research in Psychotherapy, 8, 13-22.
  • Knox, S., Miller, C., Twidwell, R. E., & Knowlton, G. (2023). Client perspectives on psychotherapy failure. Psychotherapy Research, 33(3), 298–315. https://doi.org/10.1080/10503307.2022.2110020
  • Kurtyılmaz, Y., Ergün Başak, B., Güler, D., & Tümlü, G. Ü. (2019). Psikolojik danışman adayının danışanı olmak: Danışanların psikolojik danışma sürecindeki deneyimleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(55), 1137–1177. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/907551
  • Lazarus, A. A. (1989). The practice of multimodal therapy: systematic, comprehensive, and effective psychotherapy. Johns Hopkins University Press. https://psycnet.apa.org/record/1989-97534-000
  • Lazarus, A.A. (2002). Multimodal therapy. Paper presented at the Annual Meeting of the American Psychological Association (110th, Chicago, IL, August 22-25, 2002). ERIC ID: ED 470 411. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED470411.pdf.
  • Lazarus, A.A. (2005a). Multimodal therapy. In J.C. Norcross ve M.R. Goldfried (Eds.) Handbook of Psychotherapy Integration (pp. 105-120). Oxford.
  • Lazarus, A.A. (2005b). The case of “Ben”: a flexible, holistic application of multimodal therapy.Pragmatic Case Studies in Psychotherapy, 1(1), 1-15. http://pcsp.libraries.rutgers.edu.
  • Lazarus, A.A. (2006). Brief but comprehensive psychotherapy, the multimodal way. Springer Publising. https://connect.springerpub.com/ content/book/978-0-8261-9684-2/back-matter/bmatter2.
  • Lazarus, A. A. (2007). Multimodal Therapy: A Primer. https://www.zurinstitute.com/resources/multimodal-therapy/.
  • Lazarus, A. A. & Beutler, L. E. (1993). On technical eclecticism. Journal of Counseling and Development, 71, 381-385. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1556-6676.1993.tb02652.x
  • Leibert, T. W. (2006). Making change visible: The possibilities in assessing mental health counseling outcomes. Journal of Counseling & Development, 84, 108-113. https://psycnet.apa.org/record/2006-01977-011
  • Liese, B. S., ve Monley, C. M. (2023). Feasibility of multimodal group treatment for veterans with PTSD, depression, and high-risk drinking: A pilot study. Journal of Psychotherapy Integration, 33 (4), 402–421. https://doi.org/10.1037/int0000309
  • Leonidaki, V., Lemma, A., & Hobbis, I. (2016). Clients’ experiences of dynamic interpersonal therapy (DIT): opportunities and challenges for brief, manualised psychodynamic therapy in the NHS. Psychoanalytic Psychotherapy, 30(1), 42–61. https://doi.org/10.1080/02668734.2015.1081266
  • Manring, J., Beitman, B.D. & Dewan, M.J. (2003). Evaluating competence in psychotherapy. Academic Psychiatry, 27(3), 136–144. https://link.springer.com/article/10.1176/appi.ap.27.3.136
  • Meier, S. T. & Davis, S. R. (2007). Psikolojik danışma, temel ögeler (S. Doğan, Çev. Ed.). Pegem.
  • Meydan, B. (2015). Bireyle psikolojik danışma uygulamasında mikro beceri süpervizyon modeli’nin etkililiğinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43) 55-68. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200310
  • Meydan, B. & Koçyiğit Özyiğit, M. (2016). Süpervizyon ilişkisi: psikolojik danışma süpervizyonunda kritik bir öğe. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 225-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/225067
  • McLeod, J. & McLeod, J. (2015). Danışmanlık becerileri (M. Şahin ve N. Sağlam, Çev Ed.). Ankara: Nobel.
  • McPherson, S., Wicks, C. & Tercelli, I. (2020). Patient experiences of psychological therapy for depression: a qualitative metasynthesis. BMC Psychiatry, 20(313), 1-18. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02682-1
  • Mohammadi, M. & Akbari, B. (2015). Effectiveness of Lazarus multimodal therapy on self effıicacy in women with obsessive-compulsive disorder. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(S2), 1879-1884. https://www.cibtech.org/sp.ed/jls/2015/02/239-JLS-S2-239-MOHAMMADI-EFFECTIVENESS.pdf
  • Nelson, P. (2007) An easy introduction to the Egan’s skilled helper solution focused counselling approach. https://highgatecounselling.org.uk/members/certificate/CT1W3%20Paper%202.pdf
  • Nelson-Jones, R. (2014). Uygulamalı danışmanlık ve yardım becerleri (G. Sart, Çev.). Nobel Yayın.
  • Norcross, J. C., & Goldfried, M. R. (Eds.). (2005). Handbook of psychotherapy integration (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/med:psych/9780195165791.001.0001.
  • Özakkaş, T. (2018). Psikoterapi tarihi ve bütüncül psikoterapi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396284
  • Öztan, N. (1989). Eklektik bir psikoterapi modeli. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 22(2), 801-820. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787809
  • Pearson, M., & O’Brien, P. (2012). Changing views of theory and practice in counselling: multiple intelligences, eclecticism and the therapeutic alliance. Psychotherapy ve Counselling Journal of Australia, 1(1), online at: http://pacja.org.au/?p=465.
  • Reis, H. T. & Judd, C. (2000). Handbook of research methods in social and personality psychology. Cambridge university press. https://www.google.com.tr/books/edition/Handbook_of_Research_Methods_in_Social_a/j7aawGLbtEoC?hl=tr&gbpv=1&dq=the+two+coders+initially+(agreements/+agreements+%2B+disagreements)+and+then+multiplied+by+100&pg=PA150&printsec=frontcover
  • Romaioli, D. & Faccio, E. (2012). When therapists do not know what to do: informal types of eclecticism in psychotherapy. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process and Outcome, 15(1), 10-21. https://www.researchinpsychotherapy.org/rpsy/article/view/92/76
  • Sackett C., Lawson G., Burge P. L. (2012). Meaningful experiences in the counseling process. Professional Counselor, 2(3), 208–225. https://doi.org/10.15241/css.2.3.208
  • Safarifard, R., Keshavarz-Afshar, H., Nameni, E., & Kkheirabadi, R. (2019). The Effectiveness of Lazarus Multimodal Training on Responsibility, Emotion Styles and Psychological Integrity in Self- harm Students. International Journal of Behavioral Sciences, 13(2), 73-79. https://www.behavsci.ir/article_93970.html
  • Seligman, L. & Reichenberg, L. W. (2019). Psikolojik danışma psikoterapi kuramları (E. Yerlikaya, Çev.Ed.). Pegem Yayın.
  • Shahlapour, S., Sedaghat, M., & Pashang, S. (2022). The effectiveness of lazarus multimodal approach on psychological distress, working memory, and anxiety in patients with multiple sclerosis. Hormozgan Medical Journal, 26(3), 119-124. https://hmj.hums.ac.ir/Article/112046
  • Shelton, D. & Zazzarino, A. (2020). Infusing counseling theories with the integrated developmental model: strengthening supervision practices. Journal of Human Services: Training, Research, and Practice, 6(1),1-26. https://scholarworks.sfasu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1079&context=jhstrp
  • Tasca, G.A., Sylvestre J., Balfour, L., Chyurlia, L., Evans, J., Fortin-Langelier, B., Francis, K., Gandhi, J., Huehn, L., Hunsley, J., Joyce, A. S., Kinley, J., Koszycki, D., Leszcz, M., Lybanon-Daigle, V., Mercer, D., Ogrodniczuk, J.S., Presniak, M., Ravitz, P., Ritchie, K., Talbot, J. & Wilson, B. (2015). What clinicians want: findings from a psychotherapy practice research network survey. Psychotherapy (Chic). 5 (1), 1–11.
  • Tuzgöl Dost, M. (2020). Psikolojik danışma ve terapide bütünleşmeye doğru. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(10. Yıl Özel Sayısı), 5252-5276. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1183656
  • Uçaner Çifdalöz, B. & Salur,Ö. (2019). Eklektik müzik terapi: teori ve işleyiş örnekleri. İçinde Ruhsal Bozuklukların Tedavi ve Rehabilitasyonunda Yaratıcı Sanat Psikoterapileri (s. 66-71) (Ed.Eren N). Türkiye Klinikleri.
  • Vasile, C. (2021). Eclectic psychotherapy and case formulation. Journal of Educational Sciences ve Psychology, 11(2), 162-168. https://www.researchgate.net/publication/356956625_Eclectic_psychotherapy_and_case_formulation
  • Watkins, C. E., Jr., & Scaturo, D. J. (2013). Toward an integrative, learning-based model of psychotherapy supervision: Supervisory alliance, educational interventions, and supervisee learning/relearning. Journal of Psychotherapy Integration, 23(1), 75–95. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fa0031330
  • Wheeler, S. & Richards, K. (2007). The impact of clinical supervision on counsellors and therapists, their practice and their clients. A systematic review of the literature. Counselling ve Psychotherapy Research, 7(1), 54–65. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1080/14733140601185274
  • Yaka, B. (2013). Mikro beceri eğitimi programı’nın psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma becerilerine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 14 (2), 1–24.
  • Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 213-232 . https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2864502
  • Yıldırım, A. & Şimsek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel arastirma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım-Kurtuluş, H. & Yüksel Şahin, F. (2023). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyon el kitabı: bütüncül ya da eklektik yaklaşımla süpervizyon vermenin yararları ve önemi. Nobel Yayın.
  • Yılmaz, O. & Voltan Acar, N. (2015). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyonun önemi ve grupla psikolojik danışmadaki rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 342-356. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/17079
  • Yogev, S. (1982). An eclectic model of supervision: a developmental sequence for beginning psychotherapy students. Professional Psychology, 73(2), 236-243. n/232501394_An_eclectic_model_of_supervision_A_developmental_sequence_of_beginning_psychotherapy_students
  • Young,M. E. (2019). Yardım Sanatını öğrenme: temel yardım becerileri ve teknikleri (F. Bacanlı ve G. Yüksel, Çev.). Pegem Yayıncılık.
  • Yüksel Şahin, F. (2024). Process notes technique in supervision: an investigation of counselors’ perspectives on supervision forms with eclectic counseling approach used in the supervision process. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53(3), 1297-1332. https://doi.org/10.14812/cuefd.1469247
  • Yüksel Şahin, F. (2025). Psikolojik Danışmanlar için el kitabı. Nobel yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 2018).
  • Zarbo, C., Tasca, G. A., Cattafi, F., & Compare, A. (2016). Integrative psychotherapy works. Frontiers in Psychology, 6, 1 - 3. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.02021.

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026
https://doi.org/10.53444/deubefd.1595710
https://izlik.org/JA38JN35XM

Abstract

References

  • Aladağ, M. (2014). Psikolojik danışman eğitiminin farklı düzeylerinde bireyle psikolojik danışma uygulaması süpervizyonunda kritik olaylar. Ege Eğitim Dergisi 15(2), 428-475. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57194.
  • Ascher, D. L., & Butler, S. K. (2010). Balanced moderation supervision. American Counseling Association. https://manifold.counseling.org/projects/vistas-online-2010/resource/balanced-moderation-supervision
  • Ay, T. & Akbağ, M. (2025). Employing an eclectic approach to reduce social anxiety: An adolescent case report. Research on Education and Psychology (REP), 9(1), 221-243. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4864231
  • Baysal, Ş. & Karaaziz, M. (2024). Depresif bozuklukta eklektik yaklaşım ile tedavi: olgu sunumu. Euroasia Journal of Social Sciences ve Humanities, 11(38), 20-31 http://doi.org/10.5281/zenodo.12684183.
  • Behan, D. (2022). Do clients train therapists to become eclectic and use the common factors? A qualitative study listening to experienced psychotherapists. BMC Psychology, 10(183), 1-13. https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-022-00886-6
  • Bektaş Aydın, C. (2025). Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikolojik esneklik grup müdahale programının yakın partner şiddetine uğramış kadın üniversite öğrencilerinin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve travma sonrası stres belirtileri üzerindeki etkisi: bir karma yöntem araştırması. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Benito M. J. (2018) The fine line between integration or eclecticism and syncretism in new therapists. Dual Diagnosis Open Access, 3(3), 1-5. https://www.primescholars.com/articles/the-fine-line-between-integration-or-eclecticism-and-syncretism-in-new-therapists-94440.html
  • Bernard, J.M., (2014). The use of supervision notes as a targeted training strategy American Journal of Psychotherapy, 68(2),195-212. https://psycnet.apa.org/record/2014-27716-005
  • Bernard, J. M. & Goodyear, R. K. (2014). Fundamentals of clinical supervision. Edinburgh: Pearson Education, Inc. https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781292051956_A24580178/preview-9781292051956_A24580178.pdf
  • Bilican, I. & Soygüt, G. (2015). Türkiye’de eğitim sürecinde olan ve deneyimli psikoterapistlerin mesleki gelişim süreçleri. Türk Psikiyatri Dergisi 26(4), 249-60. https://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C26S4/04.pdf
  • Borders, L. D., & Brown, L. L. (2005). Supervision intervention. In L. D. Borders ve L. L. Brown (Eds.), The new handbook of counseling supervision (pp. 29-57). Routledge.
  • Borgen, F. (1984). Counseling psychology. Annual Review of Psychology, 35,579-604. https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.ps.35.020184.003051
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • Brazier, D. D. (1996). The post-Rogerian therapy of Robert Carkhuff. http://www.academia.edu/3663201/The_PostRogerian_Therapy_of_Robert_Carkhuff.
  • Brew, L. & Kottler, J. A. (2008). Applied helping skills. California: Sage Publication. Sage Publication. https://us.sagepub.com/sites/default/files/upm-binaries/18616_chapter3.pdf
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayın.
  • Carkhuff, R. R. (2011). Yardım etme sanatı (R. Karaca & F. E. İkiz, Çev.). Ankara: Nobel Yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 1972).
  • Carver, C. L. (2015). Basic counseling techniques training: the differential effects of two models on skill development and fully functioning. [Graduate Theses and Dissertations]. Retrieved from https://scholarworks.uark.edu/etd/1233
  • Consoli, A. J., & Jester, C. M. (2005). A model for teaching psychotherapy theory through an integrative structure. Journal of Psychotherapy Integration, 15(4), 358-373. doi:10.1037/1053-0479.15.4.358
  • Corey, G. (2008). Psikolojik danışma ve terapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, Çev.). Ankara: Mentis Yayın.
  • Corey, G., Haynes, R., Moulton, P., & Muratori, M. (2010). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. (2 ed.). American Counseling Association. https://content.e-bookshelf.de/media/reading/L-2999018-f50f22cee7.pdf
  • Cormier, S. & Hackney, H. (2014). Psikolojik danışma: stratejiler ve müdahaleler (S. Doğan & B. Yaka, Çev. Ed.). Pegem Yayın.
  • Creaser, M. (2015). A comparison of audio recordings and therapistsʼ process notes in child and adolescent psychoanalytic psychotherapy. [Unpublished Doctoral Thesis]. The University of East London. https://www.grafiati.com/en/literature-selections/child-psychotherapy/dissertation/
  • Creswell, J. W. (2017a). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Pegem Yayıncılık.
  • Creswell, J. W. (2017b). Araştırma deseni: nitel, nicel, karma yöntem yaklaşımları (. S.B. Demir, Çev. Ed). Eğiten Kitap.
  • Crocker, E.M., & Sudak, D.M. (2017). Making the most of psychotherapy supervision: a guide for psychiatry residents. Acad Psychiatry, 41, 35 – 39. https://doi.org/10.1007/s40596-016-0637-5.
  • Çanakçı Uğur, E. (2025). Duygu odaklı terapi temelli duyguları yönetme grup müdahale programının ebeveyn şiddetine uğrayan kadınların duyguları yönetme becerileri üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Egan, G. (2011). Psikolojik danışma becerileri.İstanbul: Kaknüs Yayınları (Orijinal eserin yayın tarihi 1975).
  • Erçevik, A. ve Türk Kurtça, T. (2023). The experience of being the first client of novice counselors in turkiye from the client’s perspective. Sage Open, 13(3). https://doi.org/10.1177/21582440231183964.
  • Erol Karaca, S. (2026). Kabul ve kararlılık terapisine dayalı psikolojik esneklik grup müdahale programının annelerin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Eryılmaz, A., & Mutlu, T. (2018). Gelişimsel Kapsamlı Süpervizyon Modeline İlişkin Psikolojik Danışman Adaylarının Görüşlerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 123-141. https://doi.org/10.17755/esosder.306932
  • Farzin, M., Amiri Majd, M., & Ghamari, M. (2024). Comparing the Effectiveness of Guided Imagery and
  • Lazarus Multimodal Therapy on COVID-19 Anxiety and Life Expectancy in People Recovered From COVID-19. Journal of Practice in Clinical Psychology, 12(1), 53-66. https://psycnet.apa.org/record/2025-08360-006
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, N. (2012). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill Book Company.
  • Gladding, S. T. (2013). Psikolojik danışma, kapsamlı bir meslek (N. Voltan-Acar, Çev. Ed.). Nobel Yayın.
  • Greben, D. H. (2004). Integrative dimensions of psychotherapy training. The Canadian Journal of Psychiatry, 49(4), 238–248. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/070674370404900404
  • Gümüşkaşık, A. ve Denizli, S. (2021). Danışanların Psikolojik Danışma Sürecinde Algıladıkları Yaşantı ve Davranış Değişimi Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre Yordanması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 158-176. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1522910
  • Hackney, H. ve Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri: psikolojik yardım süreci el kitabı (Ergene & S.S. Aydemir, Çev. T.). Mentis Yayıncılık.
  • Haggerty, G. & Hilsenroth, M.J. (2011). The use of video in psychotherapy supervısion. British Journal of Psychotherapy, 27, 193-210. https://doi.org/10.1111/j.1752-0118.2011.01232.x
  • Haynes, C., Corey, G., & Moulton, P. (2003). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. Brooks/Cole-Thompson Learning.
  • Hoffman, S. (2022). Eclectic psychotherapy. Journal of Educational Psychological Research, 4 (2), 410-411. https://www.opastpublishers.com/open-access-articles/eclectic-psychotherapy.pdf
  • Hollanders, H. (2003). The Eclectic and integrative aproach. In R.Woolfe, W, Dryden, S. Strawbridge (Ed.) Handbook of counseling psychology (pp.277-298). SAGE Publications Inc.
  • Hollanders, H. & Mc Leod, J. (1999). Theoretical orientation and reported practice: a survey of eclecticism among counsellors in Britain. British Journal of Guidance ve Counselling, 27 (3), 405-414, DOI: 10.1080/03069889908256280.
  • Howe, D. (1996). Client experiences of counselling and treatment interventions: A qualitative study of family views of family therapy. British Journal of Guidance and Counselling, 24(3), 367-375. https://doi.org/10.1080/03069889600760341
  • Ivey, A. E., Normington, C. J., Miller, C. D., Morrill, W. H., & Haase, R. F. (1968). Microcounseling and attending behavior: An approach to prepracticum counselor training. Journal of Counseling Psychology, 15(5-2), 1–12. https://doi.org/10.1037/h0026129.
  • Ivey, A. E., Ivey, M. B. & Simek-Downing, L. (1987). Counseling and psychotherapy. Allyn and Bacon.
  • Ivey, A., Ivey, M. B., & Zalaquett, C. (2010). Intentional Interviewing and Counseling. Belmont, CA: Cengage Learning.
  • Kaur, J.K, & Wani, M.A. (2022). Eclectic counselling: its effectiveness iın iımproving study habits and academic achievement of school students. Journal of Positive School Psychology, 6(6), 8035-8039. https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/9012/5872
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005a). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları I. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005b). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları II. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2017). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları III. Pegem.
  • Kennedy, K.G., Welton, R.S. & Yeomans, F.E. (2023). Supervising individual psychotherapy: the guide to good enough. American Psychiatric Association Publishing. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00332747.2024.2348422?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article
  • Kostínková, J. & Roubal , J. (2018). Forming an Integrative Training Concept: A case study of the training in psychotherapy integration. European Journal for Qualitative Research in Psychotherapy, 8, 13-22.
  • Knox, S., Miller, C., Twidwell, R. E., & Knowlton, G. (2023). Client perspectives on psychotherapy failure. Psychotherapy Research, 33(3), 298–315. https://doi.org/10.1080/10503307.2022.2110020
  • Kurtyılmaz, Y., Ergün Başak, B., Güler, D., & Tümlü, G. Ü. (2019). Psikolojik danışman adayının danışanı olmak: Danışanların psikolojik danışma sürecindeki deneyimleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(55), 1137–1177. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/907551
  • Lazarus, A. A. (1989). The practice of multimodal therapy: systematic, comprehensive, and effective psychotherapy. Johns Hopkins University Press. https://psycnet.apa.org/record/1989-97534-000
  • Lazarus, A.A. (2002). Multimodal therapy. Paper presented at the Annual Meeting of the American Psychological Association (110th, Chicago, IL, August 22-25, 2002). ERIC ID: ED 470 411. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED470411.pdf.
  • Lazarus, A.A. (2005a). Multimodal therapy. In J.C. Norcross ve M.R. Goldfried (Eds.) Handbook of Psychotherapy Integration (pp. 105-120). Oxford.
  • Lazarus, A.A. (2005b). The case of “Ben”: a flexible, holistic application of multimodal therapy.Pragmatic Case Studies in Psychotherapy, 1(1), 1-15. http://pcsp.libraries.rutgers.edu.
  • Lazarus, A.A. (2006). Brief but comprehensive psychotherapy, the multimodal way. Springer Publising. https://connect.springerpub.com/ content/book/978-0-8261-9684-2/back-matter/bmatter2.
  • Lazarus, A. A. (2007). Multimodal Therapy: A Primer. https://www.zurinstitute.com/resources/multimodal-therapy/.
  • Lazarus, A. A. & Beutler, L. E. (1993). On technical eclecticism. Journal of Counseling and Development, 71, 381-385. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1556-6676.1993.tb02652.x
  • Leibert, T. W. (2006). Making change visible: The possibilities in assessing mental health counseling outcomes. Journal of Counseling & Development, 84, 108-113. https://psycnet.apa.org/record/2006-01977-011
  • Liese, B. S., ve Monley, C. M. (2023). Feasibility of multimodal group treatment for veterans with PTSD, depression, and high-risk drinking: A pilot study. Journal of Psychotherapy Integration, 33 (4), 402–421. https://doi.org/10.1037/int0000309
  • Leonidaki, V., Lemma, A., & Hobbis, I. (2016). Clients’ experiences of dynamic interpersonal therapy (DIT): opportunities and challenges for brief, manualised psychodynamic therapy in the NHS. Psychoanalytic Psychotherapy, 30(1), 42–61. https://doi.org/10.1080/02668734.2015.1081266
  • Manring, J., Beitman, B.D. & Dewan, M.J. (2003). Evaluating competence in psychotherapy. Academic Psychiatry, 27(3), 136–144. https://link.springer.com/article/10.1176/appi.ap.27.3.136
  • Meier, S. T. & Davis, S. R. (2007). Psikolojik danışma, temel ögeler (S. Doğan, Çev. Ed.). Pegem.
  • Meydan, B. (2015). Bireyle psikolojik danışma uygulamasında mikro beceri süpervizyon modeli’nin etkililiğinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43) 55-68. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200310
  • Meydan, B. & Koçyiğit Özyiğit, M. (2016). Süpervizyon ilişkisi: psikolojik danışma süpervizyonunda kritik bir öğe. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 225-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/225067
  • McLeod, J. & McLeod, J. (2015). Danışmanlık becerileri (M. Şahin ve N. Sağlam, Çev Ed.). Ankara: Nobel.
  • McPherson, S., Wicks, C. & Tercelli, I. (2020). Patient experiences of psychological therapy for depression: a qualitative metasynthesis. BMC Psychiatry, 20(313), 1-18. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02682-1
  • Mohammadi, M. & Akbari, B. (2015). Effectiveness of Lazarus multimodal therapy on self effıicacy in women with obsessive-compulsive disorder. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(S2), 1879-1884. https://www.cibtech.org/sp.ed/jls/2015/02/239-JLS-S2-239-MOHAMMADI-EFFECTIVENESS.pdf
  • Nelson, P. (2007) An easy introduction to the Egan’s skilled helper solution focused counselling approach. https://highgatecounselling.org.uk/members/certificate/CT1W3%20Paper%202.pdf
  • Nelson-Jones, R. (2014). Uygulamalı danışmanlık ve yardım becerleri (G. Sart, Çev.). Nobel Yayın.
  • Norcross, J. C., & Goldfried, M. R. (Eds.). (2005). Handbook of psychotherapy integration (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/med:psych/9780195165791.001.0001.
  • Özakkaş, T. (2018). Psikoterapi tarihi ve bütüncül psikoterapi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396284
  • Öztan, N. (1989). Eklektik bir psikoterapi modeli. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 22(2), 801-820. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787809
  • Pearson, M., & O’Brien, P. (2012). Changing views of theory and practice in counselling: multiple intelligences, eclecticism and the therapeutic alliance. Psychotherapy ve Counselling Journal of Australia, 1(1), online at: http://pacja.org.au/?p=465.
  • Reis, H. T. & Judd, C. (2000). Handbook of research methods in social and personality psychology. Cambridge university press. https://www.google.com.tr/books/edition/Handbook_of_Research_Methods_in_Social_a/j7aawGLbtEoC?hl=tr&gbpv=1&dq=the+two+coders+initially+(agreements/+agreements+%2B+disagreements)+and+then+multiplied+by+100&pg=PA150&printsec=frontcover
  • Romaioli, D. & Faccio, E. (2012). When therapists do not know what to do: informal types of eclecticism in psychotherapy. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process and Outcome, 15(1), 10-21. https://www.researchinpsychotherapy.org/rpsy/article/view/92/76
  • Sackett C., Lawson G., Burge P. L. (2012). Meaningful experiences in the counseling process. Professional Counselor, 2(3), 208–225. https://doi.org/10.15241/css.2.3.208
  • Safarifard, R., Keshavarz-Afshar, H., Nameni, E., & Kkheirabadi, R. (2019). The Effectiveness of Lazarus Multimodal Training on Responsibility, Emotion Styles and Psychological Integrity in Self- harm Students. International Journal of Behavioral Sciences, 13(2), 73-79. https://www.behavsci.ir/article_93970.html
  • Seligman, L. & Reichenberg, L. W. (2019). Psikolojik danışma psikoterapi kuramları (E. Yerlikaya, Çev.Ed.). Pegem Yayın.
  • Shahlapour, S., Sedaghat, M., & Pashang, S. (2022). The effectiveness of lazarus multimodal approach on psychological distress, working memory, and anxiety in patients with multiple sclerosis. Hormozgan Medical Journal, 26(3), 119-124. https://hmj.hums.ac.ir/Article/112046
  • Shelton, D. & Zazzarino, A. (2020). Infusing counseling theories with the integrated developmental model: strengthening supervision practices. Journal of Human Services: Training, Research, and Practice, 6(1),1-26. https://scholarworks.sfasu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1079&context=jhstrp
  • Tasca, G.A., Sylvestre J., Balfour, L., Chyurlia, L., Evans, J., Fortin-Langelier, B., Francis, K., Gandhi, J., Huehn, L., Hunsley, J., Joyce, A. S., Kinley, J., Koszycki, D., Leszcz, M., Lybanon-Daigle, V., Mercer, D., Ogrodniczuk, J.S., Presniak, M., Ravitz, P., Ritchie, K., Talbot, J. & Wilson, B. (2015). What clinicians want: findings from a psychotherapy practice research network survey. Psychotherapy (Chic). 5 (1), 1–11.
  • Tuzgöl Dost, M. (2020). Psikolojik danışma ve terapide bütünleşmeye doğru. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(10. Yıl Özel Sayısı), 5252-5276. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1183656
  • Uçaner Çifdalöz, B. & Salur,Ö. (2019). Eklektik müzik terapi: teori ve işleyiş örnekleri. İçinde Ruhsal Bozuklukların Tedavi ve Rehabilitasyonunda Yaratıcı Sanat Psikoterapileri (s. 66-71) (Ed.Eren N). Türkiye Klinikleri.
  • Vasile, C. (2021). Eclectic psychotherapy and case formulation. Journal of Educational Sciences ve Psychology, 11(2), 162-168. https://www.researchgate.net/publication/356956625_Eclectic_psychotherapy_and_case_formulation
  • Watkins, C. E., Jr., & Scaturo, D. J. (2013). Toward an integrative, learning-based model of psychotherapy supervision: Supervisory alliance, educational interventions, and supervisee learning/relearning. Journal of Psychotherapy Integration, 23(1), 75–95. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fa0031330
  • Wheeler, S. & Richards, K. (2007). The impact of clinical supervision on counsellors and therapists, their practice and their clients. A systematic review of the literature. Counselling ve Psychotherapy Research, 7(1), 54–65. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1080/14733140601185274
  • Yaka, B. (2013). Mikro beceri eğitimi programı’nın psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma becerilerine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 14 (2), 1–24.
  • Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 213-232 . https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2864502
  • Yıldırım, A. & Şimsek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel arastirma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım-Kurtuluş, H. & Yüksel Şahin, F. (2023). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyon el kitabı: bütüncül ya da eklektik yaklaşımla süpervizyon vermenin yararları ve önemi. Nobel Yayın.
  • Yılmaz, O. & Voltan Acar, N. (2015). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyonun önemi ve grupla psikolojik danışmadaki rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 342-356. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/17079
  • Yogev, S. (1982). An eclectic model of supervision: a developmental sequence for beginning psychotherapy students. Professional Psychology, 73(2), 236-243. n/232501394_An_eclectic_model_of_supervision_A_developmental_sequence_of_beginning_psychotherapy_students
  • Young,M. E. (2019). Yardım Sanatını öğrenme: temel yardım becerileri ve teknikleri (F. Bacanlı ve G. Yüksel, Çev.). Pegem Yayıncılık.
  • Yüksel Şahin, F. (2024). Process notes technique in supervision: an investigation of counselors’ perspectives on supervision forms with eclectic counseling approach used in the supervision process. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53(3), 1297-1332. https://doi.org/10.14812/cuefd.1469247
  • Yüksel Şahin, F. (2025). Psikolojik Danışmanlar için el kitabı. Nobel yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 2018).
  • Zarbo, C., Tasca, G. A., Cattafi, F., & Compare, A. (2016). Integrative psychotherapy works. Frontiers in Psychology, 6, 1 - 3. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.02021.

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026
https://doi.org/10.53444/deubefd.1595710
https://izlik.org/JA38JN35XM

Abstract

References

  • Aladağ, M. (2014). Psikolojik danışman eğitiminin farklı düzeylerinde bireyle psikolojik danışma uygulaması süpervizyonunda kritik olaylar. Ege Eğitim Dergisi 15(2), 428-475. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57194.
  • Ascher, D. L., & Butler, S. K. (2010). Balanced moderation supervision. American Counseling Association. https://manifold.counseling.org/projects/vistas-online-2010/resource/balanced-moderation-supervision
  • Ay, T. & Akbağ, M. (2025). Employing an eclectic approach to reduce social anxiety: An adolescent case report. Research on Education and Psychology (REP), 9(1), 221-243. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4864231
  • Baysal, Ş. & Karaaziz, M. (2024). Depresif bozuklukta eklektik yaklaşım ile tedavi: olgu sunumu. Euroasia Journal of Social Sciences ve Humanities, 11(38), 20-31 http://doi.org/10.5281/zenodo.12684183.
  • Behan, D. (2022). Do clients train therapists to become eclectic and use the common factors? A qualitative study listening to experienced psychotherapists. BMC Psychology, 10(183), 1-13. https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-022-00886-6
  • Bektaş Aydın, C. (2025). Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikolojik esneklik grup müdahale programının yakın partner şiddetine uğramış kadın üniversite öğrencilerinin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve travma sonrası stres belirtileri üzerindeki etkisi: bir karma yöntem araştırması. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Benito M. J. (2018) The fine line between integration or eclecticism and syncretism in new therapists. Dual Diagnosis Open Access, 3(3), 1-5. https://www.primescholars.com/articles/the-fine-line-between-integration-or-eclecticism-and-syncretism-in-new-therapists-94440.html
  • Bernard, J.M., (2014). The use of supervision notes as a targeted training strategy American Journal of Psychotherapy, 68(2),195-212. https://psycnet.apa.org/record/2014-27716-005
  • Bernard, J. M. & Goodyear, R. K. (2014). Fundamentals of clinical supervision. Edinburgh: Pearson Education, Inc. https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781292051956_A24580178/preview-9781292051956_A24580178.pdf
  • Bilican, I. & Soygüt, G. (2015). Türkiye’de eğitim sürecinde olan ve deneyimli psikoterapistlerin mesleki gelişim süreçleri. Türk Psikiyatri Dergisi 26(4), 249-60. https://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C26S4/04.pdf
  • Borders, L. D., & Brown, L. L. (2005). Supervision intervention. In L. D. Borders ve L. L. Brown (Eds.), The new handbook of counseling supervision (pp. 29-57). Routledge.
  • Borgen, F. (1984). Counseling psychology. Annual Review of Psychology, 35,579-604. https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.ps.35.020184.003051
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • Brazier, D. D. (1996). The post-Rogerian therapy of Robert Carkhuff. http://www.academia.edu/3663201/The_PostRogerian_Therapy_of_Robert_Carkhuff.
  • Brew, L. & Kottler, J. A. (2008). Applied helping skills. California: Sage Publication. Sage Publication. https://us.sagepub.com/sites/default/files/upm-binaries/18616_chapter3.pdf
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayın.
  • Carkhuff, R. R. (2011). Yardım etme sanatı (R. Karaca & F. E. İkiz, Çev.). Ankara: Nobel Yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 1972).
  • Carver, C. L. (2015). Basic counseling techniques training: the differential effects of two models on skill development and fully functioning. [Graduate Theses and Dissertations]. Retrieved from https://scholarworks.uark.edu/etd/1233
  • Consoli, A. J., & Jester, C. M. (2005). A model for teaching psychotherapy theory through an integrative structure. Journal of Psychotherapy Integration, 15(4), 358-373. doi:10.1037/1053-0479.15.4.358
  • Corey, G. (2008). Psikolojik danışma ve terapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, Çev.). Ankara: Mentis Yayın.
  • Corey, G., Haynes, R., Moulton, P., & Muratori, M. (2010). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. (2 ed.). American Counseling Association. https://content.e-bookshelf.de/media/reading/L-2999018-f50f22cee7.pdf
  • Cormier, S. & Hackney, H. (2014). Psikolojik danışma: stratejiler ve müdahaleler (S. Doğan & B. Yaka, Çev. Ed.). Pegem Yayın.
  • Creaser, M. (2015). A comparison of audio recordings and therapistsʼ process notes in child and adolescent psychoanalytic psychotherapy. [Unpublished Doctoral Thesis]. The University of East London. https://www.grafiati.com/en/literature-selections/child-psychotherapy/dissertation/
  • Creswell, J. W. (2017a). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Pegem Yayıncılık.
  • Creswell, J. W. (2017b). Araştırma deseni: nitel, nicel, karma yöntem yaklaşımları (. S.B. Demir, Çev. Ed). Eğiten Kitap.
  • Crocker, E.M., & Sudak, D.M. (2017). Making the most of psychotherapy supervision: a guide for psychiatry residents. Acad Psychiatry, 41, 35 – 39. https://doi.org/10.1007/s40596-016-0637-5.
  • Çanakçı Uğur, E. (2025). Duygu odaklı terapi temelli duyguları yönetme grup müdahale programının ebeveyn şiddetine uğrayan kadınların duyguları yönetme becerileri üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Egan, G. (2011). Psikolojik danışma becerileri.İstanbul: Kaknüs Yayınları (Orijinal eserin yayın tarihi 1975).
  • Erçevik, A. ve Türk Kurtça, T. (2023). The experience of being the first client of novice counselors in turkiye from the client’s perspective. Sage Open, 13(3). https://doi.org/10.1177/21582440231183964.
  • Erol Karaca, S. (2026). Kabul ve kararlılık terapisine dayalı psikolojik esneklik grup müdahale programının annelerin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Eryılmaz, A., & Mutlu, T. (2018). Gelişimsel Kapsamlı Süpervizyon Modeline İlişkin Psikolojik Danışman Adaylarının Görüşlerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 123-141. https://doi.org/10.17755/esosder.306932
  • Farzin, M., Amiri Majd, M., & Ghamari, M. (2024). Comparing the Effectiveness of Guided Imagery and
  • Lazarus Multimodal Therapy on COVID-19 Anxiety and Life Expectancy in People Recovered From COVID-19. Journal of Practice in Clinical Psychology, 12(1), 53-66. https://psycnet.apa.org/record/2025-08360-006
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, N. (2012). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill Book Company.
  • Gladding, S. T. (2013). Psikolojik danışma, kapsamlı bir meslek (N. Voltan-Acar, Çev. Ed.). Nobel Yayın.
  • Greben, D. H. (2004). Integrative dimensions of psychotherapy training. The Canadian Journal of Psychiatry, 49(4), 238–248. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/070674370404900404
  • Gümüşkaşık, A. ve Denizli, S. (2021). Danışanların Psikolojik Danışma Sürecinde Algıladıkları Yaşantı ve Davranış Değişimi Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre Yordanması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 158-176. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1522910
  • Hackney, H. ve Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri: psikolojik yardım süreci el kitabı (Ergene & S.S. Aydemir, Çev. T.). Mentis Yayıncılık.
  • Haggerty, G. & Hilsenroth, M.J. (2011). The use of video in psychotherapy supervısion. British Journal of Psychotherapy, 27, 193-210. https://doi.org/10.1111/j.1752-0118.2011.01232.x
  • Haynes, C., Corey, G., & Moulton, P. (2003). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. Brooks/Cole-Thompson Learning.
  • Hoffman, S. (2022). Eclectic psychotherapy. Journal of Educational Psychological Research, 4 (2), 410-411. https://www.opastpublishers.com/open-access-articles/eclectic-psychotherapy.pdf
  • Hollanders, H. (2003). The Eclectic and integrative aproach. In R.Woolfe, W, Dryden, S. Strawbridge (Ed.) Handbook of counseling psychology (pp.277-298). SAGE Publications Inc.
  • Hollanders, H. & Mc Leod, J. (1999). Theoretical orientation and reported practice: a survey of eclecticism among counsellors in Britain. British Journal of Guidance ve Counselling, 27 (3), 405-414, DOI: 10.1080/03069889908256280.
  • Howe, D. (1996). Client experiences of counselling and treatment interventions: A qualitative study of family views of family therapy. British Journal of Guidance and Counselling, 24(3), 367-375. https://doi.org/10.1080/03069889600760341
  • Ivey, A. E., Normington, C. J., Miller, C. D., Morrill, W. H., & Haase, R. F. (1968). Microcounseling and attending behavior: An approach to prepracticum counselor training. Journal of Counseling Psychology, 15(5-2), 1–12. https://doi.org/10.1037/h0026129.
  • Ivey, A. E., Ivey, M. B. & Simek-Downing, L. (1987). Counseling and psychotherapy. Allyn and Bacon.
  • Ivey, A., Ivey, M. B., & Zalaquett, C. (2010). Intentional Interviewing and Counseling. Belmont, CA: Cengage Learning.
  • Kaur, J.K, & Wani, M.A. (2022). Eclectic counselling: its effectiveness iın iımproving study habits and academic achievement of school students. Journal of Positive School Psychology, 6(6), 8035-8039. https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/9012/5872
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005a). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları I. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005b). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları II. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2017). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları III. Pegem.
  • Kennedy, K.G., Welton, R.S. & Yeomans, F.E. (2023). Supervising individual psychotherapy: the guide to good enough. American Psychiatric Association Publishing. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00332747.2024.2348422?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article
  • Kostínková, J. & Roubal , J. (2018). Forming an Integrative Training Concept: A case study of the training in psychotherapy integration. European Journal for Qualitative Research in Psychotherapy, 8, 13-22.
  • Knox, S., Miller, C., Twidwell, R. E., & Knowlton, G. (2023). Client perspectives on psychotherapy failure. Psychotherapy Research, 33(3), 298–315. https://doi.org/10.1080/10503307.2022.2110020
  • Kurtyılmaz, Y., Ergün Başak, B., Güler, D., & Tümlü, G. Ü. (2019). Psikolojik danışman adayının danışanı olmak: Danışanların psikolojik danışma sürecindeki deneyimleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(55), 1137–1177. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/907551
  • Lazarus, A. A. (1989). The practice of multimodal therapy: systematic, comprehensive, and effective psychotherapy. Johns Hopkins University Press. https://psycnet.apa.org/record/1989-97534-000
  • Lazarus, A.A. (2002). Multimodal therapy. Paper presented at the Annual Meeting of the American Psychological Association (110th, Chicago, IL, August 22-25, 2002). ERIC ID: ED 470 411. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED470411.pdf.
  • Lazarus, A.A. (2005a). Multimodal therapy. In J.C. Norcross ve M.R. Goldfried (Eds.) Handbook of Psychotherapy Integration (pp. 105-120). Oxford.
  • Lazarus, A.A. (2005b). The case of “Ben”: a flexible, holistic application of multimodal therapy.Pragmatic Case Studies in Psychotherapy, 1(1), 1-15. http://pcsp.libraries.rutgers.edu.
  • Lazarus, A.A. (2006). Brief but comprehensive psychotherapy, the multimodal way. Springer Publising. https://connect.springerpub.com/ content/book/978-0-8261-9684-2/back-matter/bmatter2.
  • Lazarus, A. A. (2007). Multimodal Therapy: A Primer. https://www.zurinstitute.com/resources/multimodal-therapy/.
  • Lazarus, A. A. & Beutler, L. E. (1993). On technical eclecticism. Journal of Counseling and Development, 71, 381-385. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1556-6676.1993.tb02652.x
  • Leibert, T. W. (2006). Making change visible: The possibilities in assessing mental health counseling outcomes. Journal of Counseling & Development, 84, 108-113. https://psycnet.apa.org/record/2006-01977-011
  • Liese, B. S., ve Monley, C. M. (2023). Feasibility of multimodal group treatment for veterans with PTSD, depression, and high-risk drinking: A pilot study. Journal of Psychotherapy Integration, 33 (4), 402–421. https://doi.org/10.1037/int0000309
  • Leonidaki, V., Lemma, A., & Hobbis, I. (2016). Clients’ experiences of dynamic interpersonal therapy (DIT): opportunities and challenges for brief, manualised psychodynamic therapy in the NHS. Psychoanalytic Psychotherapy, 30(1), 42–61. https://doi.org/10.1080/02668734.2015.1081266
  • Manring, J., Beitman, B.D. & Dewan, M.J. (2003). Evaluating competence in psychotherapy. Academic Psychiatry, 27(3), 136–144. https://link.springer.com/article/10.1176/appi.ap.27.3.136
  • Meier, S. T. & Davis, S. R. (2007). Psikolojik danışma, temel ögeler (S. Doğan, Çev. Ed.). Pegem.
  • Meydan, B. (2015). Bireyle psikolojik danışma uygulamasında mikro beceri süpervizyon modeli’nin etkililiğinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43) 55-68. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200310
  • Meydan, B. & Koçyiğit Özyiğit, M. (2016). Süpervizyon ilişkisi: psikolojik danışma süpervizyonunda kritik bir öğe. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 225-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/225067
  • McLeod, J. & McLeod, J. (2015). Danışmanlık becerileri (M. Şahin ve N. Sağlam, Çev Ed.). Ankara: Nobel.
  • McPherson, S., Wicks, C. & Tercelli, I. (2020). Patient experiences of psychological therapy for depression: a qualitative metasynthesis. BMC Psychiatry, 20(313), 1-18. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02682-1
  • Mohammadi, M. & Akbari, B. (2015). Effectiveness of Lazarus multimodal therapy on self effıicacy in women with obsessive-compulsive disorder. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(S2), 1879-1884. https://www.cibtech.org/sp.ed/jls/2015/02/239-JLS-S2-239-MOHAMMADI-EFFECTIVENESS.pdf
  • Nelson, P. (2007) An easy introduction to the Egan’s skilled helper solution focused counselling approach. https://highgatecounselling.org.uk/members/certificate/CT1W3%20Paper%202.pdf
  • Nelson-Jones, R. (2014). Uygulamalı danışmanlık ve yardım becerleri (G. Sart, Çev.). Nobel Yayın.
  • Norcross, J. C., & Goldfried, M. R. (Eds.). (2005). Handbook of psychotherapy integration (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/med:psych/9780195165791.001.0001.
  • Özakkaş, T. (2018). Psikoterapi tarihi ve bütüncül psikoterapi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396284
  • Öztan, N. (1989). Eklektik bir psikoterapi modeli. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 22(2), 801-820. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787809
  • Pearson, M., & O’Brien, P. (2012). Changing views of theory and practice in counselling: multiple intelligences, eclecticism and the therapeutic alliance. Psychotherapy ve Counselling Journal of Australia, 1(1), online at: http://pacja.org.au/?p=465.
  • Reis, H. T. & Judd, C. (2000). Handbook of research methods in social and personality psychology. Cambridge university press. https://www.google.com.tr/books/edition/Handbook_of_Research_Methods_in_Social_a/j7aawGLbtEoC?hl=tr&gbpv=1&dq=the+two+coders+initially+(agreements/+agreements+%2B+disagreements)+and+then+multiplied+by+100&pg=PA150&printsec=frontcover
  • Romaioli, D. & Faccio, E. (2012). When therapists do not know what to do: informal types of eclecticism in psychotherapy. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process and Outcome, 15(1), 10-21. https://www.researchinpsychotherapy.org/rpsy/article/view/92/76
  • Sackett C., Lawson G., Burge P. L. (2012). Meaningful experiences in the counseling process. Professional Counselor, 2(3), 208–225. https://doi.org/10.15241/css.2.3.208
  • Safarifard, R., Keshavarz-Afshar, H., Nameni, E., & Kkheirabadi, R. (2019). The Effectiveness of Lazarus Multimodal Training on Responsibility, Emotion Styles and Psychological Integrity in Self- harm Students. International Journal of Behavioral Sciences, 13(2), 73-79. https://www.behavsci.ir/article_93970.html
  • Seligman, L. & Reichenberg, L. W. (2019). Psikolojik danışma psikoterapi kuramları (E. Yerlikaya, Çev.Ed.). Pegem Yayın.
  • Shahlapour, S., Sedaghat, M., & Pashang, S. (2022). The effectiveness of lazarus multimodal approach on psychological distress, working memory, and anxiety in patients with multiple sclerosis. Hormozgan Medical Journal, 26(3), 119-124. https://hmj.hums.ac.ir/Article/112046
  • Shelton, D. & Zazzarino, A. (2020). Infusing counseling theories with the integrated developmental model: strengthening supervision practices. Journal of Human Services: Training, Research, and Practice, 6(1),1-26. https://scholarworks.sfasu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1079&context=jhstrp
  • Tasca, G.A., Sylvestre J., Balfour, L., Chyurlia, L., Evans, J., Fortin-Langelier, B., Francis, K., Gandhi, J., Huehn, L., Hunsley, J., Joyce, A. S., Kinley, J., Koszycki, D., Leszcz, M., Lybanon-Daigle, V., Mercer, D., Ogrodniczuk, J.S., Presniak, M., Ravitz, P., Ritchie, K., Talbot, J. & Wilson, B. (2015). What clinicians want: findings from a psychotherapy practice research network survey. Psychotherapy (Chic). 5 (1), 1–11.
  • Tuzgöl Dost, M. (2020). Psikolojik danışma ve terapide bütünleşmeye doğru. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(10. Yıl Özel Sayısı), 5252-5276. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1183656
  • Uçaner Çifdalöz, B. & Salur,Ö. (2019). Eklektik müzik terapi: teori ve işleyiş örnekleri. İçinde Ruhsal Bozuklukların Tedavi ve Rehabilitasyonunda Yaratıcı Sanat Psikoterapileri (s. 66-71) (Ed.Eren N). Türkiye Klinikleri.
  • Vasile, C. (2021). Eclectic psychotherapy and case formulation. Journal of Educational Sciences ve Psychology, 11(2), 162-168. https://www.researchgate.net/publication/356956625_Eclectic_psychotherapy_and_case_formulation
  • Watkins, C. E., Jr., & Scaturo, D. J. (2013). Toward an integrative, learning-based model of psychotherapy supervision: Supervisory alliance, educational interventions, and supervisee learning/relearning. Journal of Psychotherapy Integration, 23(1), 75–95. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fa0031330
  • Wheeler, S. & Richards, K. (2007). The impact of clinical supervision on counsellors and therapists, their practice and their clients. A systematic review of the literature. Counselling ve Psychotherapy Research, 7(1), 54–65. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1080/14733140601185274
  • Yaka, B. (2013). Mikro beceri eğitimi programı’nın psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma becerilerine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 14 (2), 1–24.
  • Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 213-232 . https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2864502
  • Yıldırım, A. & Şimsek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel arastirma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım-Kurtuluş, H. & Yüksel Şahin, F. (2023). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyon el kitabı: bütüncül ya da eklektik yaklaşımla süpervizyon vermenin yararları ve önemi. Nobel Yayın.
  • Yılmaz, O. & Voltan Acar, N. (2015). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyonun önemi ve grupla psikolojik danışmadaki rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 342-356. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/17079
  • Yogev, S. (1982). An eclectic model of supervision: a developmental sequence for beginning psychotherapy students. Professional Psychology, 73(2), 236-243. n/232501394_An_eclectic_model_of_supervision_A_developmental_sequence_of_beginning_psychotherapy_students
  • Young,M. E. (2019). Yardım Sanatını öğrenme: temel yardım becerileri ve teknikleri (F. Bacanlı ve G. Yüksel, Çev.). Pegem Yayıncılık.
  • Yüksel Şahin, F. (2024). Process notes technique in supervision: an investigation of counselors’ perspectives on supervision forms with eclectic counseling approach used in the supervision process. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53(3), 1297-1332. https://doi.org/10.14812/cuefd.1469247
  • Yüksel Şahin, F. (2025). Psikolojik Danışmanlar için el kitabı. Nobel yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 2018).
  • Zarbo, C., Tasca, G. A., Cattafi, F., & Compare, A. (2016). Integrative psychotherapy works. Frontiers in Psychology, 6, 1 - 3. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.02021.

Eklektik Süpervizyon Modelinin Psikolojik Danışman Görüşlerine ve Eklektik Psikolojik Danışma Yaklaşımının Etkililiğinin Danışan Görüşlerine Göre İncelenmesi

Year 2026, Issue: 67 , - , 31.03.2026
https://doi.org/10.53444/deubefd.1595710
https://izlik.org/JA38JN35XM

Abstract

Araştırma, iki basamaklıdır ve iki amacı vardır. Araştırmanın birinci amacı, doktora eğitimlerine devam eden uzman psikolojik danışmanların Eklektik Süpervizyon Modeline göre aldıkları süpervizyonu değerlendirmeleridir. Araştırmanın ikinci amacı ise Eklektik Psikolojik Danışma Yaklaşımına göre psikolojik danışma yardımını alan danışanların psikolojik danışma sürecine ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmaya, araştırmacının doktora düzeyinde ileri bireysel psikolojik danışma uygulaması dersi süpervizyonu altındaki 10 doktora öğrencisi (7 kadın ve 3 erkek; yaş ortalaması 23) ile bu doktora öğrencilerinin 10 danışanı (7 kadın ve 3 erkek) katılmıştır. Toplamda 20 kişi araştırmada yer almıştır. Veri Toplama Aracı olarak, Süpervizyon Formları, Psikolojik Danışmanın Süpervizyon Sürecini Değerlendirme Formu, Psikolojik Danışmanın Danışan Tarafından Değerlendirilmesi Formu ve Danışanı Tanıma Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde nitel analiz yöntemlerinden birisi olan betimsel analiz/ tematik analizin tümdengelimsel yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda doktora eğitimlerine devam eden uzman psikolojik danışmanların Eklektik Süpervizyon Modelini yararlı buldukları görülmüştür. Ayrıca, Eklektik Psikolojik Danışma Yaklaşımına göre psikolojik danışma yardımını alan danışanların danışma sürecinden yarar sağladıkları görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Ethical Statement

Katılımcıların Bilgilendirilmiş Onayları alınmış ve gönüllü olarak araştırmaya katılmışlardır. Yıldız Teknik Üniversitesi Etik Kurul onayı alınmıştır (E.2102150041).

Thanks

Araştırmaya katılan uzman psikolojik danışmanlara ve danışanlara teşekkür ederim.

References

  • Aladağ, M. (2014). Psikolojik danışman eğitiminin farklı düzeylerinde bireyle psikolojik danışma uygulaması süpervizyonunda kritik olaylar. Ege Eğitim Dergisi 15(2), 428-475. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/57194.
  • Ascher, D. L., & Butler, S. K. (2010). Balanced moderation supervision. American Counseling Association. https://manifold.counseling.org/projects/vistas-online-2010/resource/balanced-moderation-supervision
  • Ay, T. & Akbağ, M. (2025). Employing an eclectic approach to reduce social anxiety: An adolescent case report. Research on Education and Psychology (REP), 9(1), 221-243. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/4864231
  • Baysal, Ş. & Karaaziz, M. (2024). Depresif bozuklukta eklektik yaklaşım ile tedavi: olgu sunumu. Euroasia Journal of Social Sciences ve Humanities, 11(38), 20-31 http://doi.org/10.5281/zenodo.12684183.
  • Behan, D. (2022). Do clients train therapists to become eclectic and use the common factors? A qualitative study listening to experienced psychotherapists. BMC Psychology, 10(183), 1-13. https://link.springer.com/article/10.1186/s40359-022-00886-6
  • Bektaş Aydın, C. (2025). Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikolojik esneklik grup müdahale programının yakın partner şiddetine uğramış kadın üniversite öğrencilerinin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve travma sonrası stres belirtileri üzerindeki etkisi: bir karma yöntem araştırması. [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Benito M. J. (2018) The fine line between integration or eclecticism and syncretism in new therapists. Dual Diagnosis Open Access, 3(3), 1-5. https://www.primescholars.com/articles/the-fine-line-between-integration-or-eclecticism-and-syncretism-in-new-therapists-94440.html
  • Bernard, J.M., (2014). The use of supervision notes as a targeted training strategy American Journal of Psychotherapy, 68(2),195-212. https://psycnet.apa.org/record/2014-27716-005
  • Bernard, J. M. & Goodyear, R. K. (2014). Fundamentals of clinical supervision. Edinburgh: Pearson Education, Inc. https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781292051956_A24580178/preview-9781292051956_A24580178.pdf
  • Bilican, I. & Soygüt, G. (2015). Türkiye’de eğitim sürecinde olan ve deneyimli psikoterapistlerin mesleki gelişim süreçleri. Türk Psikiyatri Dergisi 26(4), 249-60. https://www.turkpsikiyatri.com/PDF/C26S4/04.pdf
  • Borders, L. D., & Brown, L. L. (2005). Supervision intervention. In L. D. Borders ve L. L. Brown (Eds.), The new handbook of counseling supervision (pp. 29-57). Routledge.
  • Borgen, F. (1984). Counseling psychology. Annual Review of Psychology, 35,579-604. https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.ps.35.020184.003051
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3, 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  • Brazier, D. D. (1996). The post-Rogerian therapy of Robert Carkhuff. http://www.academia.edu/3663201/The_PostRogerian_Therapy_of_Robert_Carkhuff.
  • Brew, L. & Kottler, J. A. (2008). Applied helping skills. California: Sage Publication. Sage Publication. https://us.sagepub.com/sites/default/files/upm-binaries/18616_chapter3.pdf
  • Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2009). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Yayın.
  • Carkhuff, R. R. (2011). Yardım etme sanatı (R. Karaca & F. E. İkiz, Çev.). Ankara: Nobel Yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 1972).
  • Carver, C. L. (2015). Basic counseling techniques training: the differential effects of two models on skill development and fully functioning. [Graduate Theses and Dissertations]. Retrieved from https://scholarworks.uark.edu/etd/1233
  • Consoli, A. J., & Jester, C. M. (2005). A model for teaching psychotherapy theory through an integrative structure. Journal of Psychotherapy Integration, 15(4), 358-373. doi:10.1037/1053-0479.15.4.358
  • Corey, G. (2008). Psikolojik danışma ve terapi kuram ve uygulamaları (T. Ergene, Çev.). Ankara: Mentis Yayın.
  • Corey, G., Haynes, R., Moulton, P., & Muratori, M. (2010). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. (2 ed.). American Counseling Association. https://content.e-bookshelf.de/media/reading/L-2999018-f50f22cee7.pdf
  • Cormier, S. & Hackney, H. (2014). Psikolojik danışma: stratejiler ve müdahaleler (S. Doğan & B. Yaka, Çev. Ed.). Pegem Yayın.
  • Creaser, M. (2015). A comparison of audio recordings and therapistsʼ process notes in child and adolescent psychoanalytic psychotherapy. [Unpublished Doctoral Thesis]. The University of East London. https://www.grafiati.com/en/literature-selections/child-psychotherapy/dissertation/
  • Creswell, J. W. (2017a). Karma yöntem araştırmalarına giriş (M. Sözbilir, Çev. Ed.). Pegem Yayıncılık.
  • Creswell, J. W. (2017b). Araştırma deseni: nitel, nicel, karma yöntem yaklaşımları (. S.B. Demir, Çev. Ed). Eğiten Kitap.
  • Crocker, E.M., & Sudak, D.M. (2017). Making the most of psychotherapy supervision: a guide for psychiatry residents. Acad Psychiatry, 41, 35 – 39. https://doi.org/10.1007/s40596-016-0637-5.
  • Çanakçı Uğur, E. (2025). Duygu odaklı terapi temelli duyguları yönetme grup müdahale programının ebeveyn şiddetine uğrayan kadınların duyguları yönetme becerileri üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Egan, G. (2011). Psikolojik danışma becerileri.İstanbul: Kaknüs Yayınları (Orijinal eserin yayın tarihi 1975).
  • Erçevik, A. ve Türk Kurtça, T. (2023). The experience of being the first client of novice counselors in turkiye from the client’s perspective. Sage Open, 13(3). https://doi.org/10.1177/21582440231183964.
  • Erol Karaca, S. (2026). Kabul ve kararlılık terapisine dayalı psikolojik esneklik grup müdahale programının annelerin psikolojik esnekliği, öz şefkati ve ebeveynlik stresi üzerindeki etkisi: karma yöntem araştırması.[Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Yıldız Teknik Üniversitesi.
  • Eryılmaz, A., & Mutlu, T. (2018). Gelişimsel Kapsamlı Süpervizyon Modeline İlişkin Psikolojik Danışman Adaylarının Görüşlerinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 123-141. https://doi.org/10.17755/esosder.306932
  • Farzin, M., Amiri Majd, M., & Ghamari, M. (2024). Comparing the Effectiveness of Guided Imagery and
  • Lazarus Multimodal Therapy on COVID-19 Anxiety and Life Expectancy in People Recovered From COVID-19. Journal of Practice in Clinical Psychology, 12(1), 53-66. https://psycnet.apa.org/record/2025-08360-006
  • Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, N. (2012). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill Book Company.
  • Gladding, S. T. (2013). Psikolojik danışma, kapsamlı bir meslek (N. Voltan-Acar, Çev. Ed.). Nobel Yayın.
  • Greben, D. H. (2004). Integrative dimensions of psychotherapy training. The Canadian Journal of Psychiatry, 49(4), 238–248. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/070674370404900404
  • Gümüşkaşık, A. ve Denizli, S. (2021). Danışanların Psikolojik Danışma Sürecinde Algıladıkları Yaşantı ve Davranış Değişimi Düzeylerinin Bazı Değişkenlere Göre Yordanması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(1), 158-176. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1522910
  • Hackney, H. ve Cormier, S. (2008). Psikolojik danışma ilke ve teknikleri: psikolojik yardım süreci el kitabı (Ergene & S.S. Aydemir, Çev. T.). Mentis Yayıncılık.
  • Haggerty, G. & Hilsenroth, M.J. (2011). The use of video in psychotherapy supervısion. British Journal of Psychotherapy, 27, 193-210. https://doi.org/10.1111/j.1752-0118.2011.01232.x
  • Haynes, C., Corey, G., & Moulton, P. (2003). Clinical supervision in the helping professions: A practical guide. Brooks/Cole-Thompson Learning.
  • Hoffman, S. (2022). Eclectic psychotherapy. Journal of Educational Psychological Research, 4 (2), 410-411. https://www.opastpublishers.com/open-access-articles/eclectic-psychotherapy.pdf
  • Hollanders, H. (2003). The Eclectic and integrative aproach. In R.Woolfe, W, Dryden, S. Strawbridge (Ed.) Handbook of counseling psychology (pp.277-298). SAGE Publications Inc.
  • Hollanders, H. & Mc Leod, J. (1999). Theoretical orientation and reported practice: a survey of eclecticism among counsellors in Britain. British Journal of Guidance ve Counselling, 27 (3), 405-414, DOI: 10.1080/03069889908256280.
  • Howe, D. (1996). Client experiences of counselling and treatment interventions: A qualitative study of family views of family therapy. British Journal of Guidance and Counselling, 24(3), 367-375. https://doi.org/10.1080/03069889600760341
  • Ivey, A. E., Normington, C. J., Miller, C. D., Morrill, W. H., & Haase, R. F. (1968). Microcounseling and attending behavior: An approach to prepracticum counselor training. Journal of Counseling Psychology, 15(5-2), 1–12. https://doi.org/10.1037/h0026129.
  • Ivey, A. E., Ivey, M. B. & Simek-Downing, L. (1987). Counseling and psychotherapy. Allyn and Bacon.
  • Ivey, A., Ivey, M. B., & Zalaquett, C. (2010). Intentional Interviewing and Counseling. Belmont, CA: Cengage Learning.
  • Kaur, J.K, & Wani, M.A. (2022). Eclectic counselling: its effectiveness iın iımproving study habits and academic achievement of school students. Journal of Positive School Psychology, 6(6), 8035-8039. https://journalppw.com/index.php/jpsp/article/view/9012/5872
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005a). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları I. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2005b). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları II. Pegem.
  • Kaya, A.& Erkan, S. (Ed.). (2017). Deneysel olarak sınanmış gruple psikolojik danışma ve rehberlik programları III. Pegem.
  • Kennedy, K.G., Welton, R.S. & Yeomans, F.E. (2023). Supervising individual psychotherapy: the guide to good enough. American Psychiatric Association Publishing. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00332747.2024.2348422?utm_source=researchgate.net&utm_medium=article
  • Kostínková, J. & Roubal , J. (2018). Forming an Integrative Training Concept: A case study of the training in psychotherapy integration. European Journal for Qualitative Research in Psychotherapy, 8, 13-22.
  • Knox, S., Miller, C., Twidwell, R. E., & Knowlton, G. (2023). Client perspectives on psychotherapy failure. Psychotherapy Research, 33(3), 298–315. https://doi.org/10.1080/10503307.2022.2110020
  • Kurtyılmaz, Y., Ergün Başak, B., Güler, D., & Tümlü, G. Ü. (2019). Psikolojik danışman adayının danışanı olmak: Danışanların psikolojik danışma sürecindeki deneyimleri. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 9(55), 1137–1177. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/907551
  • Lazarus, A. A. (1989). The practice of multimodal therapy: systematic, comprehensive, and effective psychotherapy. Johns Hopkins University Press. https://psycnet.apa.org/record/1989-97534-000
  • Lazarus, A.A. (2002). Multimodal therapy. Paper presented at the Annual Meeting of the American Psychological Association (110th, Chicago, IL, August 22-25, 2002). ERIC ID: ED 470 411. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED470411.pdf.
  • Lazarus, A.A. (2005a). Multimodal therapy. In J.C. Norcross ve M.R. Goldfried (Eds.) Handbook of Psychotherapy Integration (pp. 105-120). Oxford.
  • Lazarus, A.A. (2005b). The case of “Ben”: a flexible, holistic application of multimodal therapy.Pragmatic Case Studies in Psychotherapy, 1(1), 1-15. http://pcsp.libraries.rutgers.edu.
  • Lazarus, A.A. (2006). Brief but comprehensive psychotherapy, the multimodal way. Springer Publising. https://connect.springerpub.com/ content/book/978-0-8261-9684-2/back-matter/bmatter2.
  • Lazarus, A. A. (2007). Multimodal Therapy: A Primer. https://www.zurinstitute.com/resources/multimodal-therapy/.
  • Lazarus, A. A. & Beutler, L. E. (1993). On technical eclecticism. Journal of Counseling and Development, 71, 381-385. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1556-6676.1993.tb02652.x
  • Leibert, T. W. (2006). Making change visible: The possibilities in assessing mental health counseling outcomes. Journal of Counseling & Development, 84, 108-113. https://psycnet.apa.org/record/2006-01977-011
  • Liese, B. S., ve Monley, C. M. (2023). Feasibility of multimodal group treatment for veterans with PTSD, depression, and high-risk drinking: A pilot study. Journal of Psychotherapy Integration, 33 (4), 402–421. https://doi.org/10.1037/int0000309
  • Leonidaki, V., Lemma, A., & Hobbis, I. (2016). Clients’ experiences of dynamic interpersonal therapy (DIT): opportunities and challenges for brief, manualised psychodynamic therapy in the NHS. Psychoanalytic Psychotherapy, 30(1), 42–61. https://doi.org/10.1080/02668734.2015.1081266
  • Manring, J., Beitman, B.D. & Dewan, M.J. (2003). Evaluating competence in psychotherapy. Academic Psychiatry, 27(3), 136–144. https://link.springer.com/article/10.1176/appi.ap.27.3.136
  • Meier, S. T. & Davis, S. R. (2007). Psikolojik danışma, temel ögeler (S. Doğan, Çev. Ed.). Pegem.
  • Meydan, B. (2015). Bireyle psikolojik danışma uygulamasında mikro beceri süpervizyon modeli’nin etkililiğinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(43) 55-68. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/200310
  • Meydan, B. & Koçyiğit Özyiğit, M. (2016). Süpervizyon ilişkisi: psikolojik danışma süpervizyonunda kritik bir öğe. Ege Eğitim Dergisi, 17(1), 225-257. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/225067
  • McLeod, J. & McLeod, J. (2015). Danışmanlık becerileri (M. Şahin ve N. Sağlam, Çev Ed.). Ankara: Nobel.
  • McPherson, S., Wicks, C. & Tercelli, I. (2020). Patient experiences of psychological therapy for depression: a qualitative metasynthesis. BMC Psychiatry, 20(313), 1-18. https://doi.org/10.1186/s12888-020-02682-1
  • Mohammadi, M. & Akbari, B. (2015). Effectiveness of Lazarus multimodal therapy on self effıicacy in women with obsessive-compulsive disorder. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 5(S2), 1879-1884. https://www.cibtech.org/sp.ed/jls/2015/02/239-JLS-S2-239-MOHAMMADI-EFFECTIVENESS.pdf
  • Nelson, P. (2007) An easy introduction to the Egan’s skilled helper solution focused counselling approach. https://highgatecounselling.org.uk/members/certificate/CT1W3%20Paper%202.pdf
  • Nelson-Jones, R. (2014). Uygulamalı danışmanlık ve yardım becerleri (G. Sart, Çev.). Nobel Yayın.
  • Norcross, J. C., & Goldfried, M. R. (Eds.). (2005). Handbook of psychotherapy integration (2nd ed.). Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/med:psych/9780195165791.001.0001.
  • Özakkaş, T. (2018). Psikoterapi tarihi ve bütüncül psikoterapi. Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi, 1(1), 1-24. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/396284
  • Öztan, N. (1989). Eklektik bir psikoterapi modeli. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, 22(2), 801-820. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/787809
  • Pearson, M., & O’Brien, P. (2012). Changing views of theory and practice in counselling: multiple intelligences, eclecticism and the therapeutic alliance. Psychotherapy ve Counselling Journal of Australia, 1(1), online at: http://pacja.org.au/?p=465.
  • Reis, H. T. & Judd, C. (2000). Handbook of research methods in social and personality psychology. Cambridge university press. https://www.google.com.tr/books/edition/Handbook_of_Research_Methods_in_Social_a/j7aawGLbtEoC?hl=tr&gbpv=1&dq=the+two+coders+initially+(agreements/+agreements+%2B+disagreements)+and+then+multiplied+by+100&pg=PA150&printsec=frontcover
  • Romaioli, D. & Faccio, E. (2012). When therapists do not know what to do: informal types of eclecticism in psychotherapy. Research in Psychotherapy: Psychopathology, Process and Outcome, 15(1), 10-21. https://www.researchinpsychotherapy.org/rpsy/article/view/92/76
  • Sackett C., Lawson G., Burge P. L. (2012). Meaningful experiences in the counseling process. Professional Counselor, 2(3), 208–225. https://doi.org/10.15241/css.2.3.208
  • Safarifard, R., Keshavarz-Afshar, H., Nameni, E., & Kkheirabadi, R. (2019). The Effectiveness of Lazarus Multimodal Training on Responsibility, Emotion Styles and Psychological Integrity in Self- harm Students. International Journal of Behavioral Sciences, 13(2), 73-79. https://www.behavsci.ir/article_93970.html
  • Seligman, L. & Reichenberg, L. W. (2019). Psikolojik danışma psikoterapi kuramları (E. Yerlikaya, Çev.Ed.). Pegem Yayın.
  • Shahlapour, S., Sedaghat, M., & Pashang, S. (2022). The effectiveness of lazarus multimodal approach on psychological distress, working memory, and anxiety in patients with multiple sclerosis. Hormozgan Medical Journal, 26(3), 119-124. https://hmj.hums.ac.ir/Article/112046
  • Shelton, D. & Zazzarino, A. (2020). Infusing counseling theories with the integrated developmental model: strengthening supervision practices. Journal of Human Services: Training, Research, and Practice, 6(1),1-26. https://scholarworks.sfasu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1079&context=jhstrp
  • Tasca, G.A., Sylvestre J., Balfour, L., Chyurlia, L., Evans, J., Fortin-Langelier, B., Francis, K., Gandhi, J., Huehn, L., Hunsley, J., Joyce, A. S., Kinley, J., Koszycki, D., Leszcz, M., Lybanon-Daigle, V., Mercer, D., Ogrodniczuk, J.S., Presniak, M., Ravitz, P., Ritchie, K., Talbot, J. & Wilson, B. (2015). What clinicians want: findings from a psychotherapy practice research network survey. Psychotherapy (Chic). 5 (1), 1–11.
  • Tuzgöl Dost, M. (2020). Psikolojik danışma ve terapide bütünleşmeye doğru. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(10. Yıl Özel Sayısı), 5252-5276. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1183656
  • Uçaner Çifdalöz, B. & Salur,Ö. (2019). Eklektik müzik terapi: teori ve işleyiş örnekleri. İçinde Ruhsal Bozuklukların Tedavi ve Rehabilitasyonunda Yaratıcı Sanat Psikoterapileri (s. 66-71) (Ed.Eren N). Türkiye Klinikleri.
  • Vasile, C. (2021). Eclectic psychotherapy and case formulation. Journal of Educational Sciences ve Psychology, 11(2), 162-168. https://www.researchgate.net/publication/356956625_Eclectic_psychotherapy_and_case_formulation
  • Watkins, C. E., Jr., & Scaturo, D. J. (2013). Toward an integrative, learning-based model of psychotherapy supervision: Supervisory alliance, educational interventions, and supervisee learning/relearning. Journal of Psychotherapy Integration, 23(1), 75–95. https://psycnet.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2Fa0031330
  • Wheeler, S. & Richards, K. (2007). The impact of clinical supervision on counsellors and therapists, their practice and their clients. A systematic review of the literature. Counselling ve Psychotherapy Research, 7(1), 54–65. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1080/14733140601185274
  • Yaka, B. (2013). Mikro beceri eğitimi programı’nın psikolojik danışman adaylarının psikolojik danışma becerilerine etkisi. Ege Eğitim Dergisi, 14 (2), 1–24.
  • Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 213-232 . https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2864502
  • Yıldırım, A. & Şimsek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel arastirma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım-Kurtuluş, H. & Yüksel Şahin, F. (2023). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyon el kitabı: bütüncül ya da eklektik yaklaşımla süpervizyon vermenin yararları ve önemi. Nobel Yayın.
  • Yılmaz, O. & Voltan Acar, N. (2015). Psikolojik danışman eğitiminde süpervizyonun önemi ve grupla psikolojik danışmadaki rolü. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 342-356. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/17079
  • Yogev, S. (1982). An eclectic model of supervision: a developmental sequence for beginning psychotherapy students. Professional Psychology, 73(2), 236-243. n/232501394_An_eclectic_model_of_supervision_A_developmental_sequence_of_beginning_psychotherapy_students
  • Young,M. E. (2019). Yardım Sanatını öğrenme: temel yardım becerileri ve teknikleri (F. Bacanlı ve G. Yüksel, Çev.). Pegem Yayıncılık.
  • Yüksel Şahin, F. (2024). Process notes technique in supervision: an investigation of counselors’ perspectives on supervision forms with eclectic counseling approach used in the supervision process. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 53(3), 1297-1332. https://doi.org/10.14812/cuefd.1469247
  • Yüksel Şahin, F. (2025). Psikolojik Danışmanlar için el kitabı. Nobel yayın. (Orijinal eserin yayın tarihi 2018).
  • Zarbo, C., Tasca, G. A., Cattafi, F., & Compare, A. (2016). Integrative psychotherapy works. Frontiers in Psychology, 6, 1 - 3. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.02021.
There are 101 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Psychological Counseling Education
Journal Section Research Article
Authors

Fulya Yüksel Şahin 0000-0003-3454-2142

Submission Date December 3, 2024
Acceptance Date March 9, 2026
Publication Date March 31, 2026
DOI https://doi.org/10.53444/deubefd.1595710
IZ https://izlik.org/JA38JN35XM
Published in Issue Year 2026 Issue: 67

Cite

APA Yüksel Şahin, F. (2026). Eklektik Süpervizyon Modelinin Psikolojik Danışman Görüşlerine ve Eklektik Psikolojik Danışma Yaklaşımının Etkililiğinin Danışan Görüşlerine Göre İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 67. https://doi.org/10.53444/deubefd.1595710

Aim & Scope

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında gerçekleştirilen nitelikli bilimsel çalışmaları yayımlayarak politika yapıcılar dahil her türlü yararlanıcılara en hızlı bir şekilde sunmayı, bu çalışmaların yaygın bir şekilde ulusal ve uluslararası görünürlüğünü sağlamayı, etkili ve yenilikçi öğrenme içerikleriyle öğretmenleri mesleki gelişimlerini desteklemeyi ve bilgi- beceri sentezinde araştırma sonuçlarını en hızlı şekilde öğrenme ortamlarına ulaştırarak, öğrencilerin öğrenme içeriklerini zenginleştirmeyi ve öğrenme kapasitelerini güçlendirmeyi amaçlamaktadır.  

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi’nde, Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme temel alanı kapsamında yapılan her türlü nitel, nicel ve karma desen araştırma, sistematik derleme, meta analiz, meta-sentez çalışmalarına yer verilmektedir. Çalışmalar alana nitelikli katkı sağlama potansiyeli taşımalı ve daha önce hiçbir bir yerde yayımlanmamış olmalıdır.


Dergimizin 1992-2005 yılları arasında yayınlanan sayılarına aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: 

https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12397/17





ÖRNEK ŞABLON 

TELİF HAKKI DEVİR FORMU

YAPAY ZEKA KULLANIMI BEYAN FORMU

Dergimizde yayımlanmak üzere gönderilen makaleler yukarıda verilen örnek şablona uygun olarak hazırlanmalı ve gönderilmelidir. Makalenizi sisteme yüklerken kör hakemlik uygulamasından dolayı isimleri silmeniz gerekmektedir. Dosya ismi makale adından oluşmalıdır. 2020 yılı itibariyle yapılan makale başvurularında yazarların etik kurul izinlerini sisteme başvuru esnasında makaleleriyle birlikte yüklemeleri gerekmektedir. 

Gönderilen makale daha önce bir yerde yayımlanmamış ya da yayımlanmak üzere gönderilmemiş olmalıdır. Gönderilen makalelerin Buca Eğitim Fakültesi Dergisi yazım kurallarına uyması gereklidir. Ayrıca yukarıda verilen linkten indirebileceğiniz “telif hakkı devir formunu” doldurarak makale ile birlikte eklenti olarak sisteme yüklemeniz gerekmektedir.

Araştırma problemi, amaçları ve seçilen araştırma yöntemi ile problem arasında ilişki açık bir şekilde ortaya konmalıdır. Kullanılan araştırma yönteminin gerekçesi açıklanmalıdır. Veri toplama araçlarının ve analizinin geçerliği ve güvenirliği belirtilmelidir. Bulgular bütünlük içinde sunulmalıdır. Sonuçların yorumları mevcut literatüre göre tartışılmalıdır.

Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.

Gönderilen makalede kullanılan dil açık olmalıdır. Tekrarlardan, desteklenmemiş ifadelerden ve konu dışı açıklamalardan kaçınılmalıdır. 
 

 

Yayın Etiği

Bu dergi Creative Commons'ın Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası lisansı ile lisanslanan ve 12 Eylül 2012 tarihli "Budapeşte Açık Erişim Girişimi"ni kabul eden ve destekleyen açık erişimli bir dergidir. Dergimiz için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.


Etik Kurul izni gerektiren çalışmalar (anket ya da ölçek uygulamayı gerektiren, görüşme ve gözlem içeren; doküman, resim, anket vb. diğerleri tarafından geliştirilen ve kullanım izni gerektiren çalışmalar) için etik kurullardan ya da komisyonlardan gerekli izinlerin alınması, bunların makale içeriğinde belirtilmesi ya da ek dosya olarak sunulması gerekmektedir.

Buca Eğitim Fakültesi dergisi 01.06.2018 tarihinden itibaren dergi yayıncılığında COPE (Code of Conduct for Journal Editors) tarafından belirlenen editörler, yazarlar ve hakemler için yayın etiği ve kötüye kullanım ile ilgili belirlenmiş yükümlülükleri esas alır.


Editörlerin Sorumlulukları
Tarafsızlık ve yayıncıya ait özgürlük: Editörler gönderilen makale önerilerini derginin kapsamına uygun olması ve çalışmalarının önemi ve orijinalliğini dikkate alarak değerlendirirler. Editörler, makale önerisini sunan yazar(lar)ın ırk, cinsiyet, cinsel yönelim, etnik köken, uyruk, veya politik görüşlerini dikkate almazlar. Düzeltme ya da yayınlama kararına dergi editör kurulu dışında diğer kurumlar etki edemez.
Gizlilik: Editörler gönderilen bir yazıyla ilgili bilgileri, sorumlu yazar, hakemler ve yayın kurulu dışında başka herhangi biriyle paylaşmazlar.
Bilgilendirme ve görüş ayrılıkları: Editörler ve yayın kurulu üyeleri, yazarların açık yazılı izni olmaksızın kendi araştırma amaçları için sunulan bir makalede sunulan yayınlanmamış bilgileri kullanmazlar.
Basım kararı: Editörler, yayınlanmak üzere kabul edilen tüm makalelerin, alanında uzman olan en az iki hakem tarafından hakem değerlendirmesine tabi tutulmasını sağlar. Editörler, dergiye gönderilen makalelerden hangi eserin yayınlanacağına, söz konusu çalışmanın geçerliliğine, araştırmacılara ve okurlara olan önemine, hakemlerin yorumlarına ve bu gibi yasal şartlara göre karar vermekten sorumludur.
Etik kaygılar: Editörler sunulan bir yazıya veya yayınlanmış makaleye ilişkin etik kaygılar ortaya çıktığında tedbirler alacaktır. Yayımlandıktan yıllar sonra ortaya çıksa bile, bildirilen her etik olmayan yayınlama davranışı incelenecektir. Editörler, etik kaygılar oluşması durumunda COPE Flowcharts takip eder. Etik sorunların önemli olması durumunda düzeltme, geri çekme uygulanabilir veya konu ile ilgili endişeler dergide yayınlanabilir.


Hakemlerin görevleri
Editöryal kararlara katkı: Editör kararlarında editörlere yardımcı olur ve editöryal iletişim yoluyla yazarlara makalelerini iyileştirmede yardımcı olur.
Sürat: Makale önerisini incelemek için yeterli nitelikte hissetmeyen veya makale incelemesinin zamanında gerçekleşemeyeceğini bilen herhangi bir hakem, derhal editörleri haberdar etmeli ve gözden geçirme davetini reddetmeli, böylece yeni hakem atamasının yapılması sağlanmalıdır.
Gizlilik: Gözden geçirilmek üzere gönderilen tüm makale önerileri gizli belgelerdir ve bu şekilde ele alınmalıdır. Editör tarafından yetkilendirilmedikçe başkalarına gösterilmemeli veya tartışılmamalıdır. Bu durum inceleme davetini reddeden hakemler için de geçerlidir.
Tarafsızlık standartları: Makale önerisi ile ilgili yorumlar tarafsız olarak yapılmalı ve yazarların makaleyi geliştirmek için kullanabileceği şekilde öneriler yapılmalıdır. Yazarlara yönelik kişisel eleştiriler uygun değildir.
Kaynakların kabulü: Hakemler, yazarlar tarafından alıntılanmayan ilgili yayınlanmış çalışmaları tanımlamalıdır. Hakem ayrıca, incelenen yazı ile başka herhangi bir makalenin (yayınlanmış veya yayınlanmamış) herhangi bir önemli benzerliğini editörüne bildirmelidir.
Çıkar çatışmaları: Çıkar çatışmaları editöre bildirilmelidir.


Yazarların Sorumlulukları

Raporlaştırma standartları: Orijinal araştırmanın yazarları, yapılan çalışmanın ve sonuçların doğru bir şekilde sunulmasını ve ardından çalışmanın öneminin objektif bir şekilde tartışılmasını sağlamalıdır. Makale önerisi yeterli detay ve referans içermelidir. Kongre/sempozyumda sunulan bildiriler, posterler makalede belirtilmeli ve tam metin olarak ilgili yerlerde basılmamış olmalıdır.
Veri erişimi ve saklama: Yazarların, çalışmalarının ham verilerini saklamaları gerekmektedir. Gerektiğinde, dergi/hakem tarafından talep edilmesi durumunda ve editör incelemesi için sunmalıdırlar.
Özgünlük ve intihal: Yazarlar, sadece tamamen orijinal eserler göndermeliler ve başkalarının çalışmalarını ve / veya sözlerini kullandılarsa, bu uygun şekilde alıntılanmış olmalıdır. İntihal, tüm biçimlerinde etik olmayan yayıncılık davranışını oluşturur ve kabul edilemez. Bu nedenle dergiye gönderilen makalelerde benzerlik oranı “iThenticate” Programıyla kontrol edilir.
Birden çok, yinelenen, yedekli veya eşzamanlı gönderim/yayın: Yazarlar başka bir dergide daha önce yayınlanmış bir makaleyi değerlendirilmek için göndermemelidir. Bir makalenin birden fazla dergiye eşzamanlı olarak sunulması etik olmayan yayıncılık davranışıdır ve kabul edilemez.
Makalenin yazarlığı: Sadece yazarlık kriterlerini yerine getiren kişiler, yazının içeriğinde yazar olarak listelenmelidir. Bu yazarlık kriterleri şu şekildedir; (i) tasarım, uygulama, veri toplama veya analiz aşamalarına katkı sağlamıştır (ii) yazıyı hazırlamış veya önemli entelektüel katkı sağlamış veya eleştirel olarak revize etmiştir veya (iii) makalenin son halini görmüş, onaylamış ve yayınlanmak üzere teslim edilmesini kabul etmiştir. Sorumlu yazar, tüm yazarların (yukarıdaki tanıma göre) yazar listesine dahil edilmesini sağlamalı ve yazarların makalenin son halini gördüklerini ve yayınlanmak üzere sunulmasını kabul ettiklerini beyan etmelidir.
Beyan ve çıkar çatışmaları: Yazarlar, mümkün olan en erken aşamada (genellikle makale gönderimi sırasında bir bildirme formu sunarak ve makalede bir beyanı dahil ederek) çıkar çatışmaları açığa çıkarmalıdır. Çalışma için tüm mali destek kaynakları beyan edilmelidir (varsa hibe numarası veya diğer referans numarası dahil).
Hakem değerlendirme: Yazarlar hakem değerlendirme sürecine katılmakla yükümlüdürler ve editörlerin ham veri taleplerine, açıklamalara ve etik onayının kanıtlarına, ve telif hakkı izinlerine derhal yanıt vererek tam olarak işbirliği yapmakla yükümlüdürler. İlk olarak "gerekli revizyon" kararı verilmesi durumunda, yazarlar hakemlerin yorumlarına sistematik bir şekilde verilen son tarihe kadar yazılarını gözden geçirip yeniden ibraz etmelidir.
Yayınlanan eserlerde temel hatalar: Yazarlar kendi yayınladıkları çalışmalarında önemli hatalar veya yanlışlıklar bulduklarında, dergi editörlerini veya yayıncılarını derhal bilgilendirmek ve kağıt üzerinde bir erratum biçiminde düzeltmek veya kağıdı çıkarmak için onlarla işbirliği yapmakla yükümlüdür. Editörler veya yayıncı, yayınlanan bir çalışmanın önemli bir hata veya yanlışlık içerdiğini üçüncü bir şahıstan öğrenirse, yazarın makaleyi derhal düzeltmesi veya geri çekmesi veya gazetenin editörlerine kağıdın doğruluğuna dair kanıt sunması yükümlülüğüdür.


Yayın Politikası

Odak ve Kapsam
“Buca Eğitim Fakültesi Dergisi” ulusal ve uluslararası düzeyde çevrimiçi olarak yayın yapan hakemli bir dergidir. Eğitim Bilimleri ve Alan Eğitimi alanlarında ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel niteliklere sahip çalışmaları yayınlayarak akademik bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Dergimizde makale yayımlatmak veya hakem sürecini başlatmak için herhangi bir ücret talep edilmez. Dergimizin yayın periyodu yılda 4 sayı olarak belirlenmiş (Mart, Haziran, Eylül ve Aralık) olup, yayın kurulu bu sayıyı artırabilir. Dergimizin hiçbir sürecinde ücret talep edilmez. Yayım kurulu ek/özel sayı ya da kongre/sempozyum özel sayısı çıkarma kararı alabilir.


Hakem Değerlendirme Süreci
Dergimize gönderilen makaleler 2 hakeme gönderilir. Hakem değerlendirme sürecinin yaklaşık olarak üç ay içerisinde tamamlanması hedeflenmektedir. Süreci tamamlanan her makale, yayın sırasına alınarak yayın kurulunun uygun bulacağı sayıda yayımlanır.


Gizlilik

Buca Eğitim Fakültesi Dergisinin makale önerilerinin hakemlere atanması ve makale değerlendirme sürecinde gizlilik temel alınır. Makalelerin atanacağı hakemler sadece editör ve alan editörleri tarafından belirlenir ve bilinir. Makale değerlendirme sürecinde ise hakemlere yazar bilgisi verilmez. 

Buca Eğitim Fakültesi Dergisi için herhangi bir makale işlem ve gönderim bedeli bulunmamaktadır.

Derginin Sahibi

Mathematics Education

Baş Editör

Education, Mathematics Education

Editörler

Special Talented Education
Early Childhood Education

Alan Editörleri

Information Systems Education, Media Literacy, Cross-Cultural Scale Adaptation, Values ​​education, Development of Vocational Education , Learning Analytics, Learning Sciences
History Education, Social Studies Education

Saint-Joseph Fransız Lisesi (1989-1997)

Lisans: İstanbul Teknik Üniversitesi-Makina Mühendisliği (1997-2003)

Yüksek Lisans: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2003-2007)

Doktora: İstanbul Üniversitesi-Fransız Dili Eğitimi (2009-2015)

Other Fields of Education (Other)
Education, Science Education
Physics Education
Fine Arts Education, Painting
Geography Education, Social Studies Education, Turkish Human Geography, Turkish Economic Geography, Regional Analysis and Planning in Turkiye, Geographic Information Systems, Watershed Management, Physical Geography
Education, Mathematics Education

Dr. Sebahat Sevgi UYGUR
Lisans eğitimini, 2015 yılında Ege Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında tamamlamıştır. Yüksek lisans derecesini 2017 yılında Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalından almıştır. 2022 yılında ise Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalı Doktora Programından mezun olmuştur. Dr. Uygur 2015 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak çalışmaya devam etmektedir. Çeşitli projelerde araştırmacı ve eğitmen olarak görev almaktadır. Kültüre duyarlı psikolojik danışma, pozitif psikoloji kavramları, başa çıkma ve uyum sağlama araştırmacının temel ilgi alanlarını oluşturmaktadır.

Family Counseling, School Counseling, Psychological Counseling Education, Psychological Counseling and Guidance (Other)
Social Studies Education
Music Education
Chemistry Education
Basic Training, Classroom Education, Primary Education, Turkish Education, History Education, Geography Education, Social Studies Education, Physical Training and Sports
Mental Disability Education
2013 yılında yüksek lisans eğitimimi Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi Yüksek Lisans programında tamamladım. Doktora eğitimimi Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Fen Bilgisi Eğitimi Doktora programında tamamladım. 2010-2023 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Eğitimi ABD'da araştırma görevlisi olarak görev yaptım. 2023 yılından beri Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Biyoloji Eğitimi ABD'da Dr. Öğretim Üyesi olarak görev yapmaktayım.
Education, Biology Education, Science Education
Education, Education Management, Leadership in Education, Inclusive Education
Turkish Education, Turkish Language and Literature Education
Open and Distance Learning, Measurement Theories and Applications in Education and Psychology, Scale Development, Statistics

---

German Language, Literature and Culture
Instructional Technologies
New Turkish Language (Turkish of Old Anatolia, Ottoman, Turkiye)

Mizanpaj Editörleri

Biology Education
Linguistic Performance Science
Turkish Language and Literature Education

Yayın Editörü

Mathematics Education

Sekreterya

Mathematics Education