Review

Eleştirel Pedagoji Araştırmalarına Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz

Number: 64 June 30, 2025
EN TR

Eleştirel Pedagoji Araştırmalarına Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Bu araştırmanın amacı eleştirel pedagoji literatürüne yönelik biblometrik bir analiz yaparak, bu paradigmanın teorik ve pratik yönlerini derinlemesine incelemektir. Web of Science veri tabanından elde edilen yayınların dahil etme kriterleri göz önünde bulundurulması sonucunda 1559 makale ile bibliyometrik analiz yapılmıştır. Bibliyometrik analiz bağlamında yayın sıklığından, ülkeler arası iş birliği ağından, en etkili kurum, dergi ve araştırmacı verilerinden ve atıf analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda eleştirel pedagoji çalışmalarına ilişkin çalışmaların sayısının yıllar içinde önemli bir artış gösterdiği, Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık ve Kanada gibi ülkelerin bilimsel üretkenlik anlamında öncü ülkeler olduğu ve özellikle ABD'de bulunan üniversitelerin ilgili alanın bilgi tabanının gelişmesinde önemli katkılarının olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan analizler sonucunda eğitim teriminin merkezi bir konumda yer alması eleştirel pedagoji çalışmalarının temel odak noktasının eğitim süreci olduğunu göstermektedir. Araştırma konularının dönemsel eğilimleri incelendiğinde adalet, öğrenci, topluluk, öğretmen ve eleştirel okuryazarlık gibi kavramların ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda farklı sosyo-kültürel bağlamlarda eleştirel pedagojinin etkilerini araştıran çalışmaların teşviki, bu alanın küresel çapta daha kapsayıcı hale gelmesine katkı sağlayacaktır. Eleştirel teoriyi sosyal bilimler, sanat ve teknoloji gibi alanlarla entegre eden çalışmaların teşvik edilmesi bu alanın yenilikçi yaklaşımlarını destekleyecektir.

Anahtar Kelimeler

Pedagoji , eleştirel pedagoji , bibliyometrik analiz

References

  1. Adorno, T. W. (1989). The culture industry reconsidered. In S. E. Bronner & D. M. Kellner (Eds.), Critical theory and society: A reader (pp. 128–135). Routledge.
  2. Adorno, T. W., & Horkheimer, M. (2014). Aydınlanma’nın diyalektiği (Çev. N. Ülner ve E. Ö. Karadoğan). Kabalcı.
  3. Apple, M., & Apple, M. W. (2004). Ideology and curriculum. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203487563
  4. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  5. Avcı, B., & Özdemir, A. (2022). Eleştirel matematik eğitim. Vizetek Yayıncılık.
  6. Barrett, A. M., Crossley, M., & Dachi, H. A. (2011). International collaboration and research capacity building: Learning from the EdQual experience. Comparative Education, 47, 25–43. https://doi.org/10.1080/03050068.2011.541674
  7. Berner, H. (2013). Pedagojide güncel akımlar (Çev. Z. Uludağ, Ç. Uğursal & N. Bakır). Nobel Yayın Dağıtım.
  8. Berryman, P. (1987). Liberation theology: Essential facts about the revolutionary movement in Latin America—and beyond. Temple University Press.
  9. Berthoff, A. E. (1990). Paulo Freire’s liberation pedagogy. Language Arts, 67(4), 362–369. https://doi.org/10.58680/la199025385
  10. Birkle, C., Pendlebury, D. A., Schnell, J., & Adams, J. (2020). Web of Science as a data source for research on scientific and scholarly activity. Quantitative Science Studies, 1(1), 363–376. https://doi.org/10.1162/qss_a_00018
APA
Dede, O. (2025). Eleştirel Pedagoji Araştırmalarına Yönelik Bibliyometrik Bir Analiz. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 2188-2214. https://doi.org/10.53444/deubefd.1614711